Người tiêu dùng “dẫn đường” cho sản xuất xanh

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) phối hợp với Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) tổ chức Chương trình "Thúc đẩy sản xuất - Tiêu dùng bền vững 2025" từ ngày 27 - 29/6 với chủ đề "Tiêu dùng bền vững hướng đến kỷ nguyên xanh".

Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030, đồng thời góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 57/NQ-CP của Chính phủ về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2030, nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững, xanh hóa sản xuất và tiêu dùng.

NHÂN RỘNG TƯ DUY TIÊU DÙNG BỀN VỮNG

Sản xuất - tiêu dùng bền vững không thể tách rời đổi mới sáng tạo. Tư duy mới - công nghệ mới - mô hình kinh doanh mới là chìa khóa để Việt Nam bứt phá trong hành trình tăng trưởng Xanh. Xuyên suốt trong hành trình này, người tiêu dùng ngày càng thể hiện rõ vai trò và ảnh hưởng quyết định đến sự thành công và là nhân tố chính tạo động lực tích cực cho toàn bộ chuỗi giá trị.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, Thứ trưởng Bộ Công Thương, cho rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng phức tạp, các nguồn tài nguyên thiên nhiên đang dần cạn kiệt, việc xây dựng một nền kinh tế xanh, bền vững đã trở thành ưu tiên hàng đầu và không thể trì hoãn của nhiều quốc gia trên thế giới và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ.

"Tiêu dùng bền vững" không chỉ là một khẩu hiệu, mà là một lối sống, một tư duy cần được nhân rộng. Hành vi của người tiêu dùng chính là một trong những động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy quá trình thực hiện phát triển bền vững. Khi nhu cầu về sản phẩm xanh, sản phẩm thân thiện với môi trường tăng lên, doanh nghiệp sẽ buộc phải thay đổi để đáp ứng thị trường.

Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực: người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm bền vững, thúc đẩy doanh nghiệp sản xuất bền vững hơn, từ đó mang lại nhiều sản phẩm bền vững hơn cho người tiêu dùng. Đó cũng chính là yếu tố then chốt để cùng nhau kiến tạo một "kỷ nguyên xanh".

Cùng chung nhận định, TS. Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, nhấn mạnh: "Biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường đang là những vấn đề cấp bách đòi hỏi sự chung tay giải quyết của toàn xã hội. Trong bối cảnh đó, "kỷ nguyên xanh" không còn là một khái niệm xa vời mà đã trở thành mục tiêu tối thượng, là định hướng phát triển của mỗi quốc gia, mỗi doanh nghiệp và mỗi cá nhân".

Sản xuất xanh cần có thị trường xanh. Người tiêu dùng không còn là người đi sau, mà chính là người "dẫn đường" bằng những lựa chọn tiêu dùng có trách nhiệm, góp phần thúc đẩy doanh nghiệp thay đổi mô hình sản xuất, hướng tới phát triển bền vững.

CHÍNH SÁCH CẦN KHUYẾN KHÍCH SẢN XUẤT, TIÊU DÙNG XANH

Nhận thức được tầm quan trọng của chuỗi hành vi sản xuất, tiêu dùng bền vững, Thứ trưởng Tân cho biết trong những năm qua, Bộ Công Thương đã triển khai mạnh mẽ và đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng xanh, góp phần xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

Trong đó, tập trung vào các trụ cột chính, gồm: hoàn thiện khung pháp lý và chính sách; hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; thúc đẩy thị trường sản phẩm xanh, kết nối cung – cầu, xây dựng các tiêu chí, nhãn hiệu để người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm bền vững và đặc biệt là triển khai nhiều chiến dịch truyền thông, giáo dục cộng đồng để khuyến khích mỗi người dân thay đổi thói quen mua sắm, sử dụng sản phẩm theo hướng có trách nhiệm hơn.

Để hành trình hướng tới sản xuất, tiêu dùng bền vững trở thành hiện thực, lãnh đạo Bộ Công Thương kêu gọi tất cả các bên liên quan, từ các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội, đến cộng đồng doanh nghiệp và đơn vị truyền thông hãy cùng nhau đồng hành chặt chẽ với người tiêu dùng.

Bộ Công Thương cam kết sẽ nỗ lực không ngừng, đồng hành và hỗ trợ tối đa các doanh nghiệp trong việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất và kinh doanh bền vững, khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ xanh, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của tiêu dùng bền vững.

“Chúng tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng với sự chung tay của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và toàn thể nhân dân, chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng một Việt Nam xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn cho thế hệ hôm nay và mai sau”, ông Tân nhấn mạnh.

Hướng tới tiêu dùng bền vững thực sự trở thành chuẩn mực trong xã hội, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sản xuất bền vững, ông Thi cho rằng các bộ, ngành tiếp tục triển khai mạnh mẽ, hiệu quả hơn nữa các chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sản phẩm, dịch vụ bền vững.

Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ đó cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Quốc hội.

Cùng với đó, cộng đồng doanh nghiệp không ngừng chủ động đổi mới công nghệ, nghiên cứu và phát triển các sản phẩm, dịch vụ xanh, xây dựng chuỗi giá trị bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong mọi công đoạn sản xuất, kinh doanh.

Quan trọng hơn, ông Thi nhấn mạnh mỗi người dân hãy trở thành một người tiêu dùng thông thái và có trách nhiệm. Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất trong cuộc sống hàng ngày: Tắt điện khi không sử dụng, tiết kiệm nước, phân loại rác thải, hạn chế túi nilon, và ưu tiên lựa chọn các sản phẩm bền vững, sản phẩm xanh khi tiêu dùng.