Doanh nghiệp không chỉ cần thêm chính sách, mà còn cần chính sách ổn định, quy định thông suốt, thời hạn giải quyết thủ tục minh bạch và cơ quan chịu trách nhiệm rõ ràng. Quan trọng nhất là một môi trường kinh doanh có thể dự báo được, giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, phát triển dài hạn...

Nhân kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, ngày 11/10/2026, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong – Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới”. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi lần đầu tiên hai khái niệm then chốt này được đặt cạnh nhau như hai điều kiện song hành, tạo xung lực thúc đẩy nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng vượt bậc.

CHUYỂN TRỌNG TÂM SANG ĐỘT PHÁ THỰC THI CHÍNH SÁCH

Phát biểu khai mạc diễn đàn, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, nhấn mạnh việc kết hợp hai yếu tố này không đơn thuần là tên gọi của một chương trình, mà đại diện cho hai điều kiện cần và đủ để mở ra một chu kỳ phát triển thực chất cho đất nước.

Phân tích sự gắn bó tương hỗ chặt chẽ giữa vai trò của Nhà nước và doanh nghiệp, Chủ tịch VCCI cho rằng trong khi Nhà nước mở rộng không gian phát triển bằng các thể chế vượt trội, thì chính lực lượng doanh nhân mới là người trực tiếp chuyển hóa các cơ hội đó thành dự án đầu tư, sản xuất, việc làm và giá trị mới cho xã hội.

Doanh nghiệp dù sở hữu ý tưởng sáng tạo, nguồn vốn dồi dào cùng khát vọng vươn xa, nhưng nếu phải đối mặt với môi trường kinh doanh bất ổn, thủ tục hành chính kéo dài hay nguồn lực bị ách tắc thì khó lòng hiện thực hóa. Chính vì vậy, điểm gặp nhau giữa sự kiến tạo của Nhà nước và tinh thần tiên phong của doanh nghiệp chính là kết quả phát triển thực chất mà nền kinh tế đang chờ đón.

Minh chứng cho những chuyển biến tích cực thời gian qua, Chủ tịch VCCI đánh giá cao tốc độ đổi mới chính sách đầy khẩn trương của Quốc hội và Chính phủ. Hàng loạt bộ luật và cơ chế mới đã ra đời cùng việc sắp xếp lại bộ máy chính quyền, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Nhờ đó, không gian chính sách dành cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp đã rộng mở hơn trước đáng kể. Nhiều địa phương đã chủ động rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục đầu tư, áp dụng hiệu quả mô hình "luồng xanh" và số hóa quy trình cửa khẩu, giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí, tăng tốc độ quay vòng vốn và nâng cao sức cạnh tranh.

Dù vậy, từ góc nhìn thực tiễn, người đứng đầu VCCI cũng thẳng thắn cho rằng chính sách tốt chưa chắc đã tự động tạo ra được kết quả tốt. Khoảng cách từ chủ trương đến khâu thực thi vẫn còn tồn tại nhiều bất cập. Cùng một quy định pháp luật nhưng việc áp dụng tại các địa phương khác nhau lại mang đến những trải nghiệm rất khác biệt cho người dân và doanh nghiệp.

Ở những nơi chính quyền hành động quyết liệt, doanh nghiệp sớm cảm nhận được hiệu quả tích cực, nhưng ở những nơi triển khai chậm chạp, cơ hội kinh doanh quý giá của nhà đầu tư đã nhanh chóng bị trôi qua.

Từ những bài học thực tế đó, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng khẳng định giai đoạn hiện nay đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ trọng tâm sang "đột phá thực thi". Tổng hợp từ gần 900 phản ánh cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp gửi về VCCI đã chỉ ra 53 nhóm vướng mắc thuộc 10 lĩnh vực cốt lõi.

“Điều này cho thấy nhu cầu lớn nhất của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm một thủ tục đơn lẻ, mà là tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của môi trường pháp lý. Sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản hay những quy trình chờ đợi kéo dài đều gây ra lãng phí nghiêm trọng về chi phí, thời gian và làm mất đi cơ hội trên thị trường”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Do đó, theo Chủ tịch VCCI, cải cách trong thời kỳ mới phải lấy việc nâng cao chất lượng thực thi làm thước đo hàng đầu. Đột phá về chính sách sẽ mở ra các không gian cơ hội, nhưng chỉ có đột phá trong thực thi mới chuyển hóa được những cơ hội đó thành đà tăng trưởng kinh tế thực chất.

Đứng trước mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, Chủ tịch VCCI nhận định đây vừa là thách thức lớn vừa là sân chơi rộng mở cho các doanh nghiệp có thực lực và quyết tâm. Khi sự kiến tạo của Chính phủ đi vào chiều sâu và tinh thần tiên phong của doanh nhân được phát huy tối đa, các mục tiêu phát triển kinh tế cao sẽ có được nền tảng vững chắc để hiện thực hóa.

XÁC LẬP HỆ THỐNG ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI

Tiếp nối góc nhìn chiến lược về các giải pháp phát triển, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, nhấn mạnh chặng đường 40 năm Đổi mới đã ghi nhận những đóng góp đặc biệt quan trọng của đội ngũ doanh nhân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bước vào giai đoạn mới, các nghị quyết chiến lược của Đảng về đổi mới mô hình phát triển, kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ, kinh tế nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã tạo nên một khung chính sách toàn diện nhằm kích hoạt các động lực tăng trưởng mới.

TS Nguyễn Đức Hiển cho rằng yêu cầu đầu tiên là phải làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống. Nền kinh tế cần thay đổi chiến lược xuất khẩu theo hướng tập trung vào giá trị gia tăng thay vì chạy theo số lượng, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ các ngành kinh tế dẫn dắt có sức lan tỏa lớn như R&D, logistics, năng lượng, tài chính ngân hàng và nâng cấp chuỗi giá trị các ngành công nghiệp cốt lõi.

"Đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là nền tảng trung tâm để nâng cao năng suất lao động. Đây sẽ là lực lượng sản xuất mới giúp tái cơ cấu nền kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu", TS Nguyễn Đức Hiển khẳng định; đồng thời nhấn mạnh việc tạo lập một hệ sinh thái doanh nghiệp quốc gia mạnh mẽ.

Trong hệ sinh thái đó, khu vực kinh tế nhà nước đóng vai trò tiên phong dẫn dắt và tái cơ cấu nền kinh tế, trong khi khu vực kinh tế tư nhân thực sự là một động lực tăng trưởng quan trọng nhất để hình thành các tập đoàn tư nhân lớn mạnh vươn tầm thế giới. Việc chủ động phát triển các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi quản trị quốc gia sang phương thức hiện đại dựa trên dữ liệu và phân cấp thẩm quyền sẽ giải phóng tối đa các nguồn lực xã hội.

Đóng góp với vai trò là cơ quan lập pháp, ông Phan Đức Hiếu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho biết thời gian qua, Quốc hội đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, điển hình như việc thông qua hơn 80 văn bản luật và nghị quyết chỉ trong một kỳ họp. Tuy nhiên, ông khẳng định chất lượng của thể chế không đo lường bằng số lượng văn bản được ban hành, mà phải đánh giá bằng chính những kết quả chuyển biến thực tế trên thị trường.

Từ xưa đến giờ, tôi luôn có hai mong muốn từ cộng đồng doanh nghiệp. 
Một là phát huy vai trò của doanh nghiệp Việt. Doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp tiên phong hãy cố gắng thể hiện vai trò “đàn anh” của mình trong dẫn dắt, kết nối và hỗ trợ các doanh nghiệp khác. 
Hai là, đối với cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, phải thay đổi quan điểm mà tôi học được của người Đức. Người ta nói ở Đức, doanh nghiệp vừa và nhỏ là một phần không thể thiếu trong cộng đồng doanh nghiệp. Điều này cả lý thuyết và thực tiễn đều chứng minh một nền kinh tế không thể chỉ có doanh nghiệp lớn, có doanh nghiệp nhỏ nhưng không lôi thôi, không luộm thuộm, nhỏ nhưng phải chuyên nghiệp".    

Ông Phan Đức Hiếu, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội.

Nhìn về chặng đường phía trước khi hàng chục dự án luật tiếp tục được sửa đổi, ông Phan Đức Hiếu khuyến nghị cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động bám sát để đóng góp ý kiến trực tiếp ngay từ khâu soạn thảo. Các doanh nghiệp lớn cần phát huy vai trò "đàn anh" dẫn dắt các doanh nghiệp nhỏ hơn cùng tham gia vào chuỗi giá trị, trong khi khối doanh nghiệp nhỏ và vừa phải không ngừng nâng cao năng lực quản trị và tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững.