Quá trình phê duyệt TPP “gặp phức tạp từ phía Mỹ”

Báo cáo tại phiên họp của Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế và kinh tế, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh nói, quá trình phê duyệt Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) với Mỹ đang có phần phức tạp, khi hai ứng viên Tổng thống sắp tới đều không ủng hộ.

Với tư cách trưởng đoàn đàm phán Chính phủ về hội nhập kinh tế thương mại quốc tế, Thứ trưởng Khánh cho biết, Bộ Công Thương đang theo dõi để có biện pháp ứng phó với mọi tình huống.

Đối với hiệp định thương mại tự do (FTA) với Liên minh Châu Âu (EVFTA), Thứ trưởng cho biết, gần đây người dân nước Anh đã bỏ phiếu thể hiện ý muốn rời khỏi EU (Brexit). Về vấn đề này, Bộ Công Thương đã có báo cáo về tác động cụ thể tới quan hệ thương mại của Việt Nam với Anh và EU trong trường hợp Brexit diễn ra.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, hiện tại nước Anh chưa rời khỏi EU, nên vẫn còn là thành viên của EU, và hiệp định sẽ không có bất cứ thay đổi nào.

“Hiện các bên cũng thống nhất là không có trao đổi chính thức nào về vấn đề này để tránh cầm đèn chạy trước ôtô. Sau khi Brexit diễn ra thật, phải sửa đổi, bổ sung điều gì thì các bên sẽ tiếp tục ngồi đàm phán thêm”, ông nói.

Đánh giá về tác động của các FTA, Thứ trưởng cho rằng, sau một thời gian triển khai cho thấy, nhiều FTA đem lại lợi ích kinh tế không rõ rệt, thể hiện ở điểm sử dụng ưu đãi từ phía doanh nghiệp Việt Nam.

Theo Thứ trưởng Khánh, nguyên nhân có phần ở việc các FTA trước ký kết hầu hết với các đối tác có cơ cấu hàng xuất khẩu cạnh tranh với Việt Nam hơn là bổ sung.

Bên cạnh đó, khả năng nắm bắt cơ hội của doanh nghiệp Việt Nam còn chưa rõ ràng, tập quán làm ăn của doanh nghiệp Việt Nam cũng chưa tận dụng được hết các ưu đãi.

“Doanh nghiệp xuất khẩu của chúng ta quen bán tại cầu cảng, mua tại cầu cảng. Mua thì người ta mang tới tận cửa, không có nhu cầu tìm kiếm tận nguồn hàng nên không quan tâm nhiều tới việc cắt giảm thuế. Bán thì ở Việt Nam thường bán hàng cho một thương nhân tới tận Việt Nam mua hàng nên câu chuyện nước ngoài giảm thuế cho mình ra sao cũng chưa quan tâm lắm”, Thứ trưởng nói.

Thứ trưởng cũng cho rằng, hiện tại các doanh nghiệp FDI đang nắm bắt được cơ hội từ các FTA tốt hơn so với doanh nghiệp trong nước.

“Điều này cũng tạo cơ hội cho người dân của chúng ta, cũng đáng hoan nghênh nhưng cần suy nghĩ về việc kết nối giữa doanh nghiệp FDI và trong nước để tạo sự lan toả. Nếu doanh nghiệp FDI tận dụng được cơ hội thì phải có giải pháp để tạo lan toả, kết nối được với doanh nghiệp Việt Nam, trong đó vai trò kiến tạo của Nhà nước rất quan trọng”, ông nói.