Quy hoạch điện 8 điều chỉnh phải có tầm nhìn dài hạn, hiệu quả, bền vững

Chiều ngày 23/2/2025, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn  chủ trì hội nghị trực tuyến với các địa phương về Đề án điều chỉnh Quy hoạch điện 8.

NHIỀU ĐỊA PHƯƠNG XIN BỔ SUNG QUY HOẠCH

Đóng góp ý kiến tại hội nghị, ông Phạm Đức Toàn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên, cho biết hiện có nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước quan tâm, đề xuất nghiên cứu các dự phát triển năng lượng tái tạo trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ hội để Điện Biên thu hút đầu tư, góp phần nâng cao tăng trưởng.

Liên quan đến Đề án Quy hoạch điện 8, để triển khai được thông suốt, lãnh đạo tỉnh Điện Biên đề xuất: Chính phủ, Bộ Công Thương trên quan điểm rà soát quy hoạch, tạo điều kiện giúp các địa phương khó khăn thu hút nguồn lực đầu tư vào năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió, điện mặt trời để thực hiện nguồn lực tăng trưởng.

Về phía mình, địa phương cũng sẽ rà soát bổ sung quy hoạch danh mục các dự án lưới điện truyền tải, trạm biến áp trên địa bàn tỉnh để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng, rà soát bổ sung trong quy hoạch đảm bảo đồng bộ giữa nguồn điện và lưới điện truyền tải đảm bảo an ninh năng lượng trên địa bàn.

Về giải pháp thực hiện quy hoạch, lãnh UBND tỉnh Điện Biên đề xuất: Bộ Công Thương ban hành khung chính sách để phát triển điện lực, năng lượng tái tạo bao gồm cơ chế đấu giá, đấu thầu để chọn nhà đầu tư, cơ chế mua bán điện trực tiếp, cơ chế thực hiện quy hoạch ngành theo đúng phân cấp, phân quyền cho UBND cấp tỉnh, hoàn thiện mô hình phát điện cạnh tranh, tạo hành lang pháp lý trong việc tổ chức triển khai thực hiện quy hoạch điện 8 đồng bộ, thống nhất trong quá trình triển khai thực hiện.

Đồng thời, kiến nghị Chính phủ xem xét cho UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án xây dựng công trình năng lượng trong phạm địa bàn hành chính cấp tỉnh. Với các dự án liên quan đến 2 địa phương, đề nghị phân cấp cho UBND tỉnh phê duyệt nhằm tạo tính chủ động, rút ngắn thời gian thực hiện cam kết của chủ đầu tư.

“Hiện công trình truyền tải điện đã phân cấp cho địa phương, với công trình năng lượng như các dự án thuỷ điện liên quan đến địa bàn 2 tỉnh, chúng tôi đề xuất Bộ Công Thương báo cáo Chính phủ phân cấp về cho địa phương trong quá trình thực hiện kế hoạch, quy hoạch”, ông Phạm Đức Toàn cho biết thêm.

Tại buổi họp, ông Huỳnh Chí Nguyện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu đề xuất Bộ Công Thương điều chỉnh bổ sung thêm trong Quy hoạch điện 8 điều chỉnh 1.000MW điện gió và 500MW điện mặt trời thay cho công suất phân bổ hiện tại, vì tỉnh có tiềm năng hơn 8.000MW điện gió và 6.000MW điện mặt trời.

Phản ánh việc nhiều dự án điện hiện đang chậm tiến độ, ông Lâm Văn Bi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đề xuất Bộ đưa dự án LNG Cà Mau vào Quy hoạch điện 8 để Cà Mau và Tập đoàn Công nghiệp năng lượng quốc gia triển khai có căn cứ mở rộng dự án nhà máy điện Cà Mau 1 và Cà Mau 2.

Về định hướng liên kết điện Việt Nam với các quốc gia ASEAN, Cà Mau đề xuất triển khai hệ thống truyền tải điện siêu áp 1 triệu truyền tải điện một chiều siêu cao áp sang Malaysia, Singapore để xuất khẩu điện. Cà Mau sẽ có báo cáo cụ thể tiềm năng lợi thế để triển khai.

Ông Lưu Văn Khôi, Giám đốc Sở Công Thương Đắk Lắk, cho biết thời gian qua cũng có một số nhà đầu tư đến Đăk Lăk đề xuất khai thác công suất điện gió và điện mặt trời. Những doanh nghiệp này xin đầu tư hệ thống lưu trữ, nhưng rà soát các văn bản quy phạm pháp luật chưa có, do đó tỉnh mong Bộ Công Thương quan tâm và sớm có các văn bản ban hành để có cơ sở pháp lý triển khai dự án.

XEM XÉT KỸ LƯỠNG 3 NỘI DUNG KHI ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH

Đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn yêu cầu Bộ Công Thương hoàn thiện hồ sơ Quy hoạch điện 8 điều chỉnh trong ngày 25/2.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: "Đề án phải có tầm nhìn dài hạn, hiệu quả, bền vững; phải đặt tổng thể lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết, trước hết, đồng thời phát huy tối đa lợi thế của địa phương, đi đôi với bảo vệ tài nguyên môi trường, chuyển đổi mô hình kinh tế, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời liên kết lưới điện với các nước láng giềng, thực hiện mục tiêu Netzero vào năm 2050".

Theo đó, Bộ Công Thương khẩn trương xây dựng danh mục các công trình điện lực khẩn cấp để trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt theo Nghị định của Luật Điện lực, kịp thời đáp ứng các nhu cầu cấp bách, đảm bảo an ninh cung cấp điện cho giai đoạn 2026-2030.

Bên cạnh đó, cần tính toán kỹ lưỡng việc liên kết lưới điện với các nước láng giềng để tăng khả năng mua điện từ Lào. Đồng thời thực hiện mục tiêu net zero, trung carbon đến năm 2050.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương và Viện Năng lượng tính toán ưu tiên phát triển những nguồn điện có thời gian xây dựng nhanh để sớm đưa vào đáp ứng cho sản xuất, tiêu thụ. Trong đó, chú ý các dự án điện mặt trời nổi trên mặt nước, điện sinh khối, điện rác.. nhưng phải theo chuẩn kỹ thuật. Đồng thời phải tính toán phát triển các nguồn linh hoạt khác như pin lưu trữ, nhập khẩu điện.. đảm bảo yêu cầu cao nhất về đảm bảo nguồn năng lượng cho quốc gia.

"Việc xây dựng quy hoạch điều chỉnh cần đi kèm kế hoạch triển khai và áp dụng được ngay sau khi được thông qua giống như Luật Điện lực sửa đổi, chỉ một tháng sau là các văn bản hướng dẫn phải xong thì quy hoạch cũng vậy", Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn lưu ý.

Bộ Công Thương cũng cần thành lập tổ công tác triển khai thực hiện Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, làm nhiệm vụ hỗ trợ phối hợp với các địa phương, tập đoàn, tổng công ty, trong đó có EVN để triển khai hiệu quả kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện 8 điều chỉnh. Đồng thời, định kỳ rà soát quá trình thực hiện để đôn đốc, triển khai cho kịp thời.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương làm rõ 3 nội dung sau trong Đề án điều chỉnh Quy hoạch điện 8:

Thứ nhất, trên cơ sở báo cáo và các kiến nghị, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương cùng đơn vị tư vấn giải trình làm rõ thêm trong quá trình triển khai quy hoạch điện 8 điều chỉnh tính kế thừa và đánh giá tổng thể cũng như định hướng về phát triển điện gió ngoài khơi.

Thứ hai, vấn đề điện mặt trời, trong đó có điện mặt trời tập trung, mặt trời áp mái tăng lên nhiều so với quy hoạch điện 8 trước đây. Đây là nguồn điện chiếm diện tích sử dụng đất lớn, do đó cần đánh giá chi tiết về diện tích sử dụng tính khả thi và việc ảnh hưởng đến quy hoạch khoáng sản, sử dụng đất cho nông nghiệp.

Thứ ba, làm rõ việc ưu tiên phát triển nhà máy cụm nhiệt điện LNG công suất lớn, nhằm tối ưu hoá hạ tầng dùng chung từ các hạ tầng kho cảng khí nhiên liệu hoá lỏng theo mô hình kho cảng trung tâm quy mô công suất lớn và hệ thống đường ống cung cấp khí LNG từ kho trung tâm.

Đồng thời, cần làm rõ tính khả thi hiệu quả trong hệ thống lưu trữ năng lượng trong đó có thuỷ điện tích năng, pin lưu trữ đối với nguồn điện mặt trời, nhất là đến năm 2030.

Bên cạnh đó, rà soát xem xét chấm dứt theo quy định của pháp luật đối với các dự án nhiệt điện than chậm tiến độ, gặp khó khăn trong thay đổi cổ đông, thu xếp vốn không triển khai được và có giải pháp trong điều chỉnh Quy hoạch điện 8.

Có đánh giá sự phù hợp kế hoạch sử dụng đất khi bổ sung quy hoạch lưới điện truyền tải 500kV, đặc biệt là khu vực Bắc Trung bộ và miền Trung, nơi có địa hình hẹp; nghiên cứu công nghệ mới để xây dựng đường truyền tải sao cho hiệu quả.

Đối với liên kết lưới điện nhập khẩu, cần rà soát phương án đường dây kết nối phù hợp trong từng giai đoạn nhằm dự phòng nhập khẩu điện từ Trung Quốc, Lào và các tỉnh biên giới.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng cũng có 3 yêu cầu sau:

Thứ nhất, đề nghị các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương trong quá trình tham gia xây dựng kế hoạch thực hiện; đồng thời rà soát kịp thời phương án phát triển mạng lưới điện trong quy hoạch của tỉnh, để đảm bảo đồng bộ với nội dung Quy hoạch điện 8 điều chỉnh theo quy định của Luật Quy hoạch và pháp luật quy hoạch, trong đó có cả về cơ cấu nguồn điện, danh mục dự án…

Thứ hai, chủ động tích cực triển khai các dự án, các công trình điện lực đã được phê duyệt trong Quy hoạch điện 8 và kế hoạch để thực hiện Quy hoạch điện 8 theo các Nghị định, Thông tư triển khai thực hiện Luật Điện lực và các Nghị quyết để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế đã được ban hành.

Thứ ba, đảm bảo thực thi đầy đủ, gắn trách nhiệm địa phương trong quá trình triển khai Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, đặc biệt là quá trình triển khai Quy hoạch điện 8 trong danh mục công trình điện theo phương châm địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.

Phó Thủ tướng nêu rõ: “UBND tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo, điều hành các cơ quan, đơn vị tại địa phương, để hỗ trợ chủ đầu tư trong quá trình triển khai các dự án, công trình điện lực trên địa bàn để đảm bảo tiến độ đề ra, nhất là vấn đề mặt bằng”.