Một trong những thông điệp mà Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng mang đến trong phiên thảo luận tại Quốc hội
tình hình thực hiện dự toán ngân sách nhà nước, sáng 2/11, chính là việc sẽ siết kỷ luật thuế để góp phần khắc phục tình trạng giảm thu.
Theo ông Dũng, nguyên nhân hụt thu ngân sách 2013 dự kiến hơn 63.000 tỷ đồng, là do dự toán năm 2013 xây dựng cao so với khả năng thực hiện.
Để đảm bảo dự toán chi năm 2013, Chính phủ đã đề xuất tăng bội chi, cũng như tăng thu phần cổ tức của doanh nghiệp nhà nước chưa chuyển giao về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) để bù đắp chi theo dự toán năm 2013.
Về nợ đọng thuế và giải pháp xử lý, ông Dũng nói công tác quản lý thu thời gian qua "đã có từng bước hoàn thiện, nhưng vẫn còn những điểm chưa chặt chẽ cùng với công tác chỉ đạo điều hành có mặt còn hạn chế, dẫn đến tình trạng một số đối tượng lợi dụng gian lậu và trốn nợ thuế".
"Cơ chế chính sách và công tác quản lý thu thời gian vừa qua cũng còn có điểm chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng một số đối tượng cố tình chiếm dụng tiền thuế của nhà nước. Thời gian vừa qua Chính phủ đã nhận thức rõ tình hình này, và đang chỉ đạo ngành tài chính và các ngành, các cấp triển khai quyết liệt các giải pháp để thu hồi nợ đọng thuế", Bộ trưởng nói.
Điểm lại các số liệu thống kê của ngành thuế, ông Dũng dường như muốn nhấn mạnh đến quyết tâm của ngành trong việc chấn chỉnh kỷ luật ngành thuế.
Cụ thể, 9 tháng đầu năm 2013, đã tiến hành thanh tra, kiểm tra 43.654 doanh nghiệp, tăng 8,8% so với cùng kỳ, đã thu vào ngân sách nhà nước 8.916 tỷ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ năm 2012.
Qua kiểm tra đã góp phần giảm lỗ 7.970 tỷ đồng, đã thanh tra, kiểm tra 1223 doanh nghiệp có dấu hiệu chuyển giá, truy thu, phạt, hoàn thuế 481 tỷ đồng và giảm lỗ 1697 tỷ đồng.
Đồng thời, ngành đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an để điều tra, khởi tố đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm thuế, từ năm 2007 - 2012 đã phối hợp cung cấp hồ sơ, tài liệu để tiến hành điều tra, xử lý 14.097 vụ việc vi phạm trong lĩnh vực thuế và đã xử lý hình sự là 218 vụ.
"Chúng tôi rất biết ơn cấp ủy chính quyền các địa phương đã thực sự vào cuộc, và chúng tôi mong trong thời gian tới các đồng chí tiếp tục phối hợp với ngành tài chính", ông Dũng nói.
Khoảng 4.000 cá nhân bị phản ánh mạo danh để thành lập doanh nghiệp đang đặt ra yêu cầu mới đối với cơ chế đăng ký kinh doanh vốn được thiết kế theo hướng đơn giản hóa thủ tục và tăng quyền tự khai, tự chịu trách nhiệm. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để vẫn duy trì sự thông thoáng nhưng đủ khả năng để bảo vệ thông tin cá nhân…
Tính đến hết tháng 9/2026, toàn ngành thuế ban hành 14.668 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền 149.463 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với việc đẩy nhanh xử lý hồ sơ, cơ quan thuế đang chuyển mạnh sang quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro, hướng tới tự động xác định phần tiền đủ điều kiện hoàn…
Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng nhưng tiêu chí xác định các trường hợp này sẽ được dẫn chiếu sang pháp luật về đất đai và chờ hướng dẫn...
Từ ngày 1/10, chính sách thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay tiếp tục được duy trì đến hết năm 2026, với mức áp dụng là 0% nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ ổn định nguồn cung và hạn chế tác động của giá dầu thế giới…
Cùng một mức thuế suất thu nhập như doanh nghiệp, nhưng hộ kinh doanh vẫn chưa được hưởng cùng một cơ chế tính thuế. Với những hộ có doanh thu lớn, việc tính thuế thu nhập đã chuyển sang tính trên phần thu nhập sau khi trừ chi phí, song hộ vẫn nằm ngoài chuỗi khấu trừ thuế giá trị gia tăng (VAT). Khi quy mô kinh doanh ngày càng lớn và dữ liệu mua vào, bán ra ngày càng đầy đủ, sự khác biệt này trở thành khoảng trống đáng chú ý trong chuỗi VAT.
Việt Nam đã vươn lên thành một trong những “cường quốc xuất khẩu” trên thế giới. Tuy nhiên, đằng sau kim ngạch hàng trăm tỷ USD và những dòng hàng hóa đã đi khắp các thị trường, thương hiệu Việt vẫn đang đối mặt với bài toán định vị và nâng cao giá trị trên bản đồ toàn cầu.
Tăng trưởng nhanh sẽ kéo theo những thay đổi lớn. Nếu người dân không được lắng nghe, doanh nghiệp thiếu niềm tin và các nhóm chịu tác động không được hỗ trợ thích đáng, chi phí xã hội của quá trình cải cách sẽ tăng lên.