“Những người giàu nhất nước Nga đang nhìn nhận tình thế rất tiêu cực, nhưng họ không có công cụ để đảo ngược tình thế này”

Chỉ riêng trong hai ngày đầu tuần này, tổng giá trị tài sản ròng của 20 người giàu nhất nước Nga đã sụt giảm 10 tỷ USD do đồng Rúp lao dốc, giá dầu giảm sâu, và cổ phiếu Nga rớt giá thảm.

Theo hãng tin tài chính Bloomberg, từ đầu năm đến nay, 20 tỷ phú giàu nhất Nga đã chứng kiến giá trị tài sản ròng “bốc hơi” 64 tỷ USD. Nhóm này hiện sở hữu số tài sản trị giá 174 tỷ USD.

Trong phiên giao dịch ngày 16/12, chỉ số RTS của thị trường chứng khoán Nga mất 12%, xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3/2009. Đồng Rúp những ngày gần đây liên tục rớt xuống những mức thấp kỷ lục mới và đã mất 50% giá trị nếu so với thời điểm cuối tháng 6.

Giá dầu thô thế giới cũng đã rớt xuống mức thấp nhất trong 5 năm sau khi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) tuyên bố không tăng sản lượng. Chưa kể, các công ty Nga còn bị châu Âu và Mỹ hạn chế quyền tiếp cận thị trường vốn như một cách trừng phạt việc Nga sáp nhập Crimea hồi tháng 3.

“Vào tháng 3, những người lạc quan nghĩ mọi chuyện rồi sẽ ổn. Giờ thì họ hiểu ra sẽ không có gì ổn”, ông Stanislav Belkovsky, một cố vấn của điện Kremlin trong nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của ông Putin, nhận xét.

“Những người giàu nhất nước Nga đang nhìn nhận tình thế rất tiêu cực, nhưng họ không có công cụ để đảo ngược tình thế này”, ông Belkovsky nói.

Trong số những người giàu nhất Nga, Leonid Mikhelson là người mất nhiều tiền nhất trong năm nay nếu tính theo giá trị đồng USD. Từ đầu năm tới nay, khối tài sản ròng của tỷ phú này đã sụt 8,7 tỷ USD. Mikhelson, 59 tuổi, là Giám đốc điều hành (CEO) của OAO Novatek, hãng khí đốt lớn thứ nhì của Nga. Số liệu từ xếp hạng tỷ phú của Bloomberg cho thấy, tỷ phú này hiện sở hữu khối tài sản ròng trị giá 9,2 tỷ USD.

“Về nhì” trên phương diện mất mát tài sản là tỷ phú Gennady Timchenko, 62 tuổi - người chứng kiến 7,8 tỷ USD “bốc hơi” khỏi khối tài sản ròng cá nhân từ đầu năm đến nay. Timchenko không chỉ là một nhân vật thân cận với ông Putin mà còn sở hữu 23,5% cổ phần Novatek. Ông này nằm trong danh sách các cá nhân Nga bị Mỹ trừng phạt hồi tháng 3 và hiện còn 3,2 tỷ USD tài sản.

Mất tiền nhiều thứ ba trong số các tỷ phú Nga năm nay là Vladimir Lisin, 58 tuổi, Chủ tịch và là cổ đông lớn nhất của hãng thép OAO Novolipetsk Steel. Từ đầu năm tới nay, giá cổ phiếu của tập đoàn này sụt 42%, khiến giá trị tài sản ròng của Lisin mất 7,5 tỷ USD.

Tình hình bất ổn cũng đẩy tỷ phú Alisher Usmanov khỏi ngôi người giàu nhất xứ bạch dương. Năm nay 61 tuổi, Usmanov nắm hơn 20% cổ phần của OAO MegaFon, nhà mạng không dây lớn thứ nhì của Nga. Giá cổ phiếu của tập đoàn này đã giảm 58% trong năm nay, khiến giá trị tài sản ròng của Usmanov sụt 6,8 tỷ USD.

Với mức giảm tài sản này, Usmanov tuột xuống vị trí thứ hai trong xếp hạng tỷ phú Nga, nhường vị trí đầu bảng cho Viktor Vekselberg. Hiện Vekselberg có 13,6 tỷ USD, nhiều hơn 239 triệu USD so với Usmanov.

Xét về giá trị phần trăm, không tỷ phú Nga nào thiệt hại nhiều như Vladimir Evtushenko. Từng là người giàu thứ 14 ở Nga, vị tỷ phú 66 tuổi này đã mất khoảng 90% tài sản, trong năm nay, và tuột khỏi top 20 người giàu nhất Nga. Hồi tháng 9, Evtushenko bị tòa án ở Moscow quản thúc tại gia sau một cuộc điều tra về rửa tiền liên quan tới vụ mua 2,5 tỷ USD cổ phần trong hãng dầu lửa OAO Bashneft. Hôm qua (17/12), tỷ phú này bất ngờ được thả tự do.

Arkady Rotenberg, một đồng minh khác của ông Putin bị phương Tây trừng phạt, mất 2,3 tỷ USD trong năm nay, tương đương mức giảm tài sản 72%, còn 898 triệu USD.

Đại gia Oleg Deripaska, người nắm 48% cổ phần hãng nhôm lớn nhất thế giới United Co. Rusal, là tỷ phú Nga duy nhất có tài sản tăng trong năm nay. Vị tỷ phú 64 tuổi đã “bỏ túi” 855 triệu USD trong năm nay nhờ đồng Rúp giảm giá giúp làm giảm chi phí tại các công ty kim loại và khai mỏ tính toán chi phí bằng nội tệ và có doanh thu là ngoại tệ. Giá cổ phiếu của United Co. Rusal đã tăng 101% trong năm nay.