Ngành bán lẻ toàn cầu đã đối mặt với thách thức trong ba năm qua, và dù thị trường đang dần cải thiện, song năm 2023 lại hình thành những khó khăn mới. Đặc biệt là sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại điện tử…

Tại báo cáo về thị trường bán lẻ châu Á - Thái Bình Dương, chuyên gia của Savills đã chỉ ra sự thay đổi quan trọng trong lĩnh vực bán lẻ, và rất nổi bật thời kỳ đại dịch là sự trỗi dậy của thương mại điện tử. Các gian hàng tạp hóa trực tuyến dường như trở nên thiết yếu.

TỶ LỆ HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CAO

Trung Quốc và Hàn Quốc từng tự hào có tỷ lệ hoạt động thương mại điện tử cao nhất thế giới vào năm 2022 ở mức 27%, cao hơn nhiều so mức trung bình toàn cầu là 22%. 

Cùng lúc đó, các thị trường ở giai đoạn khởi đầu như khu vực ASEAN cũng trên đà số hóa nhanh chóng, do được thúc đẩy bởi dân số trẻ cùng khả năng áp dụng công nghệ nhanh chóng của họ. Khu vực dự kiến có mức tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, với tỷ lệ thâm nhập 21% lên 28% từ năm 2022 đến năm 2026, phản ánh tốc độ CAGR (tăng trưởng kép hàng năm) 17% trong giai đoạn này. Đến năm 2026, thương mại điện tử có thể đóng tới góp 29% vào doanh số bán lẻ châu Á và 26% khu vực ASEAN.

Trên thị trường Việt Nam, thống kê của Statista cho biết, doanh thu sẽ đạt 12,10 tỷ USD vào năm 2023. Còn giai đoạn 2023-2027, tốc độ CAGR là 12,38%; giá trị thị trường ước khoảng 19,30 tỷ USD vào năm 2027. Cũng từ báo cáo của đơn vị này cho thấy, giai đoạn 2017 đến 2023, tỷ lệ phân phối trên kênh bán lẻ trực tuyến từ tăng 2,7% lên 7,1%; từ nay đến 2027, tỷ lệ này tăng trưởng lên mức 8,7%.

Phân tích xu hướng thương mại điện tử, bà Trần Phạm Phương Quyên, Quản lý bộ phận cho thuê bán lẻ Savills Việt Nam, cho biết các nhà bán lẻ đều khẳng định bán hàng trực tuyến chỉ chiếm một phần nhỏ trong kết quả phân phối sản phẩm của họ. Hoạt động chính mà những thương hiệu áp dụng trên kênh thương mại điện từ là quảng cáo, kích cầu đầu tư với khách hàng nhạy cảm về giá thành, thu hút sự quan tâm của khách hàng về thương hiệu và đến cửa hàng vật lý để trải nghiệm sản phẩm.

Ngoài ra, các nền tảng phân phối online hiện nay đang sử dụng như một dịch vụ cộng thêm nhằm tích lũy điểm thưởng, tạo sự gắn bó của khách hàng, chạy chiến dịch quảng cáo, làm tăng hiện diện thương hiệu trong làn sóng thương mại điện tử và các ngày giảm giá online chung. Nhiều thương hiệu thời trang chia sẻ, tỷ lệ doanh số đến từ kênh trực tuyến chỉ chiếm 3-5%. 

 KHÔNG THỂ TÁC ĐỘNG NHIỀU ĐẾN THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ

Đánh giá thị trường cho thuê bán lẻ nói chung, bà Quyên nhận xét, từ đây đến cuối năm, Việt Nam sẽ đón hàng loạt dự án trung tâm thương mại mới với quy mô lớn tại cả Hà Nội và TP.HCM như: Lotte Mall West Lake Ha Noi, Thiso Retail Phan Huy Ích, Hùng Vương Plaza mở lại. Cùng với đó, một vài khối đế bán lẻ ở các cụm dân cư đang trong quá trình gấp rút chào thuê dự án, dự kiến khai trương vào cuối năm nay hoặc quý 1/2024.

“Mặc dù bối cảnh nền kinh tế nói chung có phần ảm đạm nhưng sẽ không tác động nhiều đến tình hình hoạt động của thị trường. Theo Bộ phận cho thuê bán lẻ của Savills Việt Nam ghi nhận được, các nhà bán lẻ cũng như chủ đầu tư đều đang nỗ lực hoạt động chuẩn bị đón mùa mua sắm cao điểm cuối năm. Ngoài ra, hàng loạt thương hiệu mới đang tức tốc chuẩn bị các bước cuối cùng để khai trương cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam; với nhóm ngành tiêu biểu: thời trang, đồ thể thao, nội thất, giày dép, túi xách và phụ kiện. Đặc  biệt, một số thương hiệu F&B nước ngoài cũng vẫn tìm kiếm mặt bằng đắc địa tại Hà Nội lẫn TP.HCM để mở cửa”, bà thông tin. 

Ở bức tranh lớn hơn, ông Simon Smith, Trưởng bộ phận nghiên cứu và tư vấn Savills APAC, cho rằng châu Á-Thái Bình Dương là một điểm sáng trên toàn cầu, dù tốc độ tăng trưởng ở mức vừa phải. Bất chấp điều kiện kinh tế vĩ mô khác nhau, nhưng hầu hết các thị trường cho thuê bán lẻ ở châu Á-Thái Bình Dương đều đã chạm đáy và đang có xu hướng đi lên. 

“Nhìn chung, nguồn cung mới trung tâm mua sắm cao cấp châu Á-Thái Bình Dương trên 12 thị trường mà chúng tôi theo dõi sẽ đạt 9,5 triệu m2 từ năm 2023 đến năm 2025. Ngược lại, một số thị trường trọng điểm như Đài Bắc, Bangkok, TP.HCM, Manila lại đối mặt với nguồn cung mới hạn chế, khan hiếm mặt bằng trống và chương trình hỗ trợ giá thuê. Hầu hết thị trường trung tâm mua sắm cao cấp ở châu Á-Thái Bình Dương có mức tăng giá thuê từ 0 đến 5% vào năm 2023, nổi bật là Đặc khu hành chính Hong Kong và TP.HCM với tiềm năng tăng giá 10%”, vị chuyên gia trên nhận định.