Nhân tài phải được nhận diện bằng năng lực thực tế, sản phẩm và giá trị cống hiến; chính sách thu hút, trọng dụng phải gắn với nhiệm vụ chiến lược, đi cùng quyền hạn, nguồn lực và trách nhiệm về kết quả...

Sáng 24/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về Chiến lược quốc gia thu hút, trọng dụng và phát triển nhân tài trong các lĩnh vực mũi nhọn.

Phát biểu kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá công tác nhân tài đã có kết quả nhưng còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Nguyên nhân chủ yếu là yếu tố chủ quan, nhất là nhận thức, trách nhiệm của một số cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

KHÔNG ĐỒNG NHẤT NHÂN TÀI VỚI BẰNG CẤP, HỌC HÀM, CHỨC VỤ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh nhân tài là nguồn lực chiến lược của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất.

Nhân tài phải được nhận diện, đánh giá bằng phẩm chất, năng lực thực tế, tư duy sáng tạo, sản phẩm, thành tích, uy tín nghề nghiệp và giá trị cống hiến; không đồng nhất với người có bằng cấp cao, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hoặc thâm niên công tác.

Tiêu chí xác định nhân tài cần thống nhất về nguyên tắc nhưng linh hoạt theo từng ngành, lĩnh vực. Việc tìm kiếm nhân tài phải gắn với những bài toán cụ thể để tìm đúng người có khả năng giải quyết.

Thu hút nhân tài phải gắn với trọng dụng và giao nhiệm vụ cụ thể. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nghiên cứu, đề xuất bỏ những rào cản trong bổ nhiệm chức danh quản lý đối với nhân tài; trọng dụng phải đi liền với đạo đức, liêm chính, trách nhiệm giải trình và tinh thần phụng sự.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh nguồn nhân tài bền vững nhất vẫn phải được hình thành từ chính người Việt Nam, đồng thời đổi mới tư duy và phương thức quản trị nhân tài.

Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương phải xác định rõ những bài toán lớn cần nhân tài giải quyết, gắn với mục tiêu, sản phẩm, thời hạn, nguồn lực, thẩm quyền, tiêu chí đánh giá. Cần phân biệt rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm với vi phạm pháp luật, bảo vệ người dám đổi mới nhưng không buông lỏng kỷ luật.

Chính sách đãi ngộ phải tương xứng với năng lực, nhiệm vụ và kết quả; đồng thời bảo đảm hạ tầng nghiên cứu, điều kiện làm việc. Nguồn lực cần tập trung cho nhiệm vụ chiến lược, nhóm nghiên cứu mạnh và thu hút chuyên gia đầu ngành.

NGHIÊN CỨU “THỊ THỰC NHÂN TÀI VIỆT NAM”, QUY RÕ TRÁCH NHIỆM NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu trọng dụng nhân tài phải gắn với nhiệm vụ, quyền hạn, nguồn lực và trách nhiệm về kết quả. Mỗi nhân tài chủ chốt cần được giao một “gói nhiệm vụ” gồm mục tiêu, quyền quyết định, quyền lựa chọn nhóm cộng sự, hạ tầng, dữ liệu, ngân sách, đãi ngộ, trách nhiệm và sản phẩm phải đạt.

Mỗi nhân tài chiến lược cũng phải có trách nhiệm để lại năng lực cho tổ chức thông qua xây dựng đội ngũ, đào tạo kế cận, chuyển giao tri thức và hình thành tài sản trí tuệ.

Cần mở rộng không gian cống hiến và lưu chuyển nhân tài, xây dựng môi trường làm việc mở, linh hoạt, hiệu quả. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần phát huy vai trò tìm kiếm, kết nối chuyên gia theo nhu cầu của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nghiên cứu ban hành “Thị thực nhân tài Việt Nam”, đi kèm quy trình một cửa, minh bạch, có thời hạn xử lý rõ ràng; đồng thời giải quyết đồng bộ chính sách về tiền lương, cư trú, lao động, thuế, nhà ở, y tế, giáo dục và công nhận trình độ cho nhân tài và gia đình.

Công tác quản trị nhân tài phải chuyển mạnh sang đo lường bằng kết quả và quy rõ trách nhiệm. Người đứng đầu chịu trách nhiệm về phát hiện, lựa chọn, bố trí, giao nhiệm vụ và tạo môi trường làm việc cho nhân tài; chịu trách nhiệm nếu sử dụng không đúng năng lực hoặc để mất người giỏi do môi trường yếu kém, thiếu công bằng, đố kỵ, cản trở, trù dập.

Việc lợi dụng chính sách nhân tài để tuyển dụng không khách quan, nâng khống thành tích, công nhận sai đối tượng hoặc sử dụng ngân sách không hiệu quả phải được xử lý nghiêm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nhân tài, liên thông với dữ liệu giáo dục, khoa học công nghệ, việc làm và thị trường lao động để dự báo nhu cầu, tìm kiếm, kết nối nhân tài với nhiệm vụ; chuyển hệ thống đánh giá từ “điểm người” sang “đo kết quả tác động”.

Công tác nhân tài quốc gia phải đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng nhưng tổ chức thực hiện phải phân vai rõ; nhiều cơ quan có thể phối hợp nhưng chỉ một chủ thể chịu trách nhiệm chính và chịu trách nhiệm đến cùng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện Đề án theo hướng ngắn gọn, rõ trọng tâm, có đột phá thực chất về thể chế và tổ chức thực hiện. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những công trình, công nghệ, doanh nghiệp, chính sách và giá trị mới; hình thành đội ngũ đủ sức đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, tự chủ, tạo cơ hội để mọi người Việt Nam có năng lực đều được phát hiện, phát triển và cống hiến.