Sáng ngày thứ Năm (24/9) theo giờ Mỹ, Tổng thống Donald Trump chủ trì lễ đón chính thức Chủ tịch Tập Cận Bình tại Nhà Trắng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo Trung Quốc tới Mỹ...

Ông Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump đón ông Tập và Đệ nhất phu nhân Bành Lệ Viện trên thảm đỏ tại Nhà Trắng. Sau khi bắt tay và chụp ảnh, hai nhà lãnh đạo cùng phu nhân vào sảnh chính. Quốc ca Trung Quốc và Mỹ được cử lên trước phần phát biểu.

Đây là chuyến thăm Nhà Trắng đầu tiên của ông Tập sau hơn một thập kỷ và là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại đây. Trước lễ đón chính thức sáng 24/9, ông Trump đã ra căn cứ không quân Joint Base Andrews ở bang Maryland để đón ông khi ông Tập tới Mỹ vào tối hôm trước.

Trong phát biểu tại lễ đón, ông Trump nhắc lại những lần gặp ông Tập ở Mỹ và Trung Quốc, cho rằng hai người đã xây dựng được một “tình bạn thực sự tốt đẹp”. Ông cảm ơn sự đón tiếp của ông Tập trong chuyến thăm Bắc Kinh hồi tháng 5 và nói rằng ông cùng Đệ nhất phu nhân Melania Trump vinh dự được đón tiếp vợ chồng nhà lãnh đạo Trung Quốc tại Nhà Trắng.

Ông Trump cũng cho biết Mỹ và Trung Quốc đã đạt tiến triển về thương mại kể từ chuyến thăm Bắc Kinh của ông hồi tháng 5.

Về nội dung cuộc gặp, ông Trump cho biết hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận những vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh, công nghệ và lĩnh vực ông gọi là “siêu trí tuệ” - cách ông dùng để nói về trí tuệ nhân tạo (AI).

“Những quyết định chúng ta đưa ra trong các lĩnh vực này hôm nay có thể thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng trong nhiều thập kỷ tới”, ông Trump nói.

Đáp lời, ông Tập cảm ơn sự tiếp đón của phía Mỹ và cho biết chuyến thăm nhằm tiếp nối quan hệ hữu nghị, mở rộng hợp tác và mang lại lợi ích cho người dân hai nước. 

Thay mặt hơn 1,4 tỷ người dân Trung Quốc, ông Tập gửi lời chào tới người dân Mỹ và chúc mừng 250 năm ngày thành lập nước Mỹ. Ông cho rằng hai nước “gánh vác trách nhiệm lịch sử trong việc thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ của nhân loại”.

Ông Tập nói sẵn sàng cùng ông Trump đưa quan hệ Mỹ - Trung phát triển ổn định, bởi “lợi ích của Trung Quốc và Mỹ đan xen sâu sắc”. Theo ông, hai nước cần đối thoại thẳng thắn, sâu rộng và thường xuyên để hiểu nhau hơn, tìm kiếm điểm chung, gác lại bất đồng và củng cố lòng tin.

Ông Tập nhấn mạnh Mỹ và Trung Quốc cần tránh xung đột, đối đầu, đồng thời duy trì cạnh tranh lành mạnh trong giới hạn phù hợp. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đề cập “bẫy Thucydides”, thuật ngữ chỉ nguy cơ xung đột giữa một cường quốc đang lên và một cường quốc hiện hữu.

Ông Tập cho rằng quân đội hai nước có thể duy trì đối thoại thường xuyên. Quan chức phụ trách đối ngoại, kinh tế, hợp tác tài chính, thực thi pháp luật và giao lưu nhân dân của hai bên cũng cần tiếp tục trao đổi.

Về quan hệ kinh tế, ông Tập bày tỏ hy vọng doanh nghiệp Trung Quốc được đối xử công bằng tại Mỹ. Ông khẳng định Trung Quốc tiếp tục mở cửa, hoan nghênh doanh nghiệp Mỹ đến đầu tư và kinh doanh, trong bối cảnh các khoản đầu tư của Trung Quốc đang chịu sự giám sát chặt chẽ hơn tại Mỹ vì lý do an ninh quốc gia.

Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng là một chủ đề được hai nhà lãnh đạo đề cập. Ông Tập cho rằng Mỹ và Trung Quốc có năng lực, đồng thời có trách nhiệm phát triển và quản lý công nghệ này vì lợi ích của người dân, bảo đảm AI “luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người”.

Trước cuộc gặp, ông Trump nói rằng AI sẽ là một chủ đề thảo luận quan trọng, song ông muốn “giữ nguyên như hiện nay” và cho rằng Trung Quốc cũng có quan điểm đó.

Ông Tập còn thông báo Trung Quốc sẽ mời 100.000 thanh niên Mỹ sang giao lưu, học tập trong 5 năm tới. Hai cá thể gấu trúc cũng sẽ được đưa đến Vườn thú Atlanta trong vài ngày tới. Ông gọi chương trình cho Mỹ mượn gấu trúc là “sứ giả của tình hữu nghị”.

Sau phần phát biểu mở đầu, hai nhà lãnh đạo cùng phu nhân dự lễ duyệt đội danh dự tại Vườn Hồng của Nhà Trắng. Hoạt động này có màn bay qua của một máy bay ném bom B-2 và 4 máy bay chiến đấu.

Sau lễ duyệt đội danh dự tại Vườn Hồng, ông Trump và ông Tập tiến hành hội đàm tại Phòng Bầu dục. Theo lịch trình Nhà Trắng công bố, sau cuộc hội đàm song phương mở rộng, ông Trump còn tham dự một số cuộc họp kín.

Khoảng 18h ngày 24/9 (giờ Washington), ông Trump tiếp tục đón ông Tập và Đệ nhất phu nhân tại Nhà Trắng. Hai nhà lãnh đạo phát biểu trước quốc yến, dự kiến kéo dài sang sáng 25/9 theo giờ châu Á.

Ngày 25/9, ông Trump và ông Tập có kế hoạch thăm Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ để xem Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp và Tuyên ngôn Nhân quyền của Mỹ. Lịch trình được công bố không có cuộc họp báo chung.

Trước đó, cùng thời điểm ông Tập tới Mỹ vào tối ngày 23/9 theo giờ Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo hai nước đã gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại thêm 2 tháng tới ngày 10/1/2027. Cuộc chiến thương mại từng đẩy thuế quan hai chiều lên hơn 100%.

Theo hãng tin Reuters, giới phân tích không kỳ vọng cuộc gặp tạo ra đột phá lớn bởi nhiều bất đồng giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn chưa được giải quyết.