TP. Hồ Chí Minh: Kiến nghị Trung ương bố trí bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng làm metro

Tại phiên họp Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt ngày 3/3/2026, từ điểm cầu TP. Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Bùi Xuân Cường cho biết Thành phố dự kiến dự kiến bố trí khoảng 345.000 tỷ đồng để tập trung triển khai 10 tuyến đường sắt đô thị, bao gồm các tuyến ưu tiên thực hiện trước và các tuyến chuyển tiếp hoàn thành trong giai đoạn 2030 - 2035. 

Tuy nhiên, khả năng cân đối hiện nay mới đạt khoảng 125.000 tỷ đồng, tương đương 40% tổng nhu cầu vốn. Trên cơ sở đó, TP. Hồ Chí Minh kiến nghị ngân sách Trung ương xem xét bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện theo lộ trình đã đề ra.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố cho biết TP. Hồ Chí Minh đang tập trung công tác quy hoạch, xây dựng kế hoạch triển khai và nghiên cứu áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy đầu tư hệ thống đường sắt đô thị. Mục tiêu đến năm 2030 cơ bản hoàn thành 6 tuyến metro có tính kết nối. Trong đó, trục liên thông giữa Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành được xác định là hạng mục ưu tiên.

Về tiến độ cụ thể, giữa tháng 1 vừa qua, tuyến metro số 2 đoạn Tham Lương - Bến Thành đã được khởi công, bao gồm hạng mục liên quan đến kết nối sân bay Tân Sơn Nhất. Thành phố đang hoàn tất thủ tục để dự kiến trong tháng 4/2026 khởi công tiếp đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, đồng thời đặt mục tiêu đến tháng 6/2026 triển khai tuyến Thủ Thiêm - Long Thành.

Song song đó, TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Cục Đường sắt nghiên cứu và đề xuất khung tiêu chuẩn áp dụng riêng cho hệ thống đường sắt đô thị trên địa bàn, hướng tới từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh gửi Bộ Xây dựng, nhiều doanh nghiệp lớn đã đề xuất tham gia đầu tư các tuyến metro theo hình thức PPP hoặc đầu tư trực tiếp, như Vingroup, Becamex, Sovico, THACO và Masterise. Ngoài tuyến metro số 2 (Tham Lương - Thủ Thiêm) và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, tuyến metro số 6 dự kiến khởi công năm 2026, thực hiện chức năng kết nối Tân Sơn Nhất với Long Thành.

Trong các đề xuất cụ thể, Vingroup đã khởi công tuyến Bến Thành - Cần Giờ. Becamex được giao nghiên cứu phương án đầu tư tuyến đường sắt quốc gia Bàu Bàng - Cái Mép. Sovico đề xuất đầu tư tuyến metro số 4 (Đông Thạnh - Khu công nghiệp Hiệp Phước). THACO đề xuất đầu tư tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến Thủ Thiêm - Long Thành theo hợp đồng BT.

Masterise đề xuất nghiên cứu tuyến metro số 3 đoạn Hiệp Bình Phước - An Hạ theo hình thức PPP, loại hợp đồng BT. Đối với các tuyến metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh, thành phố đang lựa chọn đơn vị tư vấn để lập dự án. Mục tiêu đặt ra là khởi công trong giai đoạn 2026-2028 và hoàn thành trước năm 2035.

Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt đô thị toàn vùng TP. Hồ Chí Minh có tổng chiều dài khoảng 1.012 km, trong đó TP. Hồ Chí Minh (cũ) dài 582 km, Bình Dương 305 km và Bà Rịa - Vũng Tàu 125 km. Thành phố cũng đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn 2060, nhằm xác định lại hệ thống metro, depot, nhà ga, không gian TOD và không gian ngầm phù hợp với mô hình đô thị mở rộng.