Hạ tầng khu công nghiệp, cảng biển và năng lượng đang là những mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của Nghệ An. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, một số dự án trọng điểm vẫn gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai và hạ tầng kết nối. Việc xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý từng phần việc đang được tỉnh đặt ra nhằm đưa các dự án sớm chuyển biến về tiến độ, phát huy hiệu quả đầu tư.

Theo thông tin từ UBND tỉnh Nghệ An, tại Khu công nghiệp Hoàng Mai I, tổng diện tích đã hoàn thành giải phóng mặt bằng và diện tích không phải giải phóng mặt bằng đạt 251,93/264,77 ha, tương đương 95,15%. Hiện vẫn còn 12,84 ha chưa hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, liên quan đến Công ty TNHH Hoàng Mỹ, Xí nghiệp gạch Trung Đô - Hoàng Mai, Công ty TNHH Thanh Thành Đạt và phần diện tích do UBND phường Hoàng Mai quản lý.

HẠ TẦNG KHU CÔNG NGHIỆP VÀ CẢNG BIỂN CÒN NHỮNG ĐIỂM NGHẼN

Dù cơ bản hoàn thành xây dựng hạ tầng, Khu công nghiệp Hoàng Mai I vẫn cần giải quyết dứt điểm phần diện tích còn vướng mắc để hoàn thiện mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất. Đến nay, khu công nghiệp đã thu hút 5 dự án thứ cấp với tổng vốn đầu tư 725,74 triệu USD. Diện tích đất công nghiệp đã cho thuê đạt 155,64/177,74 ha, tỷ lệ lấp đầy 87,6%.

Vướng mắc lớn nhất hiện nay là một số diện tích tồn tại kéo dài qua nhiều năm do hồ sơ đất đai, tài sản của doanh nghiệp chưa đầy đủ; việc xác định nguồn gốc đất, tài sản gặp khó khăn, trong khi phương án xử lý chưa nhận được sự đồng thuận giữa các bên.

Tại Khu công nghiệp Hoàng Mai II, toàn bộ 334,79 ha đã có quyết định thu hồi đất. Diện tích đã cho thuê đạt 29,76 ha, nhà đầu tư cũng đã nộp hồ sơ thuê thêm 259,7 ha. Tuy nhiên, dự án vẫn còn một hộ dân với diện tích 2,68 ha chưa nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng.

Đáng chú ý, hệ thống hạ tầng kết nối ngoài hàng rào khu công nghiệp, nhất là hệ thống thoát nước, cần được đẩy nhanh tiến độ. Trong dự án hệ thống thoát nước quanh khu công nghiệp gồm 3 tuyến kênh, tuyến số 3 đang được triển khai thi công và giải phóng mặt bằng; hai tuyến còn lại đang trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu. Dự án mở rộng đường từ Quốc lộ 48D vào khu công nghiệp đã được UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 4609/QĐ-UBND ngày 26/10/2026.

Trong khi đó, tại dự án Cảng nước sâu Cửa Lò ở xã Hải Lộc, công tác giải phóng mặt bằng và triển khai các hạng mục xây dựng đang được thực hiện theo từng giai đoạn. Dự án có diện tích khu hậu phương khoảng 32,83 ha và khu vực mặt nước 208,04 ha.

Ở giai đoạn 1, diện tích đã thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng đạt 19,16 ha. Giai đoạn 2 có diện tích khoảng 14,42 ha, trong đó đã phê duyệt trích đo 6,97 ha. Về thủ tục đầu tư, dự án đã hoàn thành hồ sơ chủ trương đầu tư, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết và thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Trên công trường, khối lượng san lấp giai đoạn 1 đạt khoảng 67,71%; đường công vụ và hệ thống cấp điện phục vụ thi công đã hoàn thành. Các hạng mục cầu dẫn, cầu cảng đang tiếp tục được triển khai.

Tuy nhiên, dự án vẫn còn khoảng 0,4 ha đất ở, đất vườn cần tiếp tục xử lý. Những thủ tục liên quan đến đất xen kẹp, giao khu vực biển, đầu tư khu tái định cư và bảo đảm nguồn vật liệu thi công cũng đang được các sở, ngành phối hợp giải quyết. Đây là những vấn đề cần sớm tháo gỡ để tránh ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các hạng mục tiếp theo.

ĐẨY NHANH TIẾN ĐỘ, GẮN TRÁCH NHIỆM VỚI TỪNG ĐƠN VỊ

Không chỉ tập trung vào hạ tầng khu công nghiệp và cảng biển, Nghệ An cũng đang thúc đẩy tiến độ dự án Nhà máy điện rác Nghệ An – công trình được kỳ vọng góp phần giải quyết bài toán xử lý chất thải sinh hoạt gắn với phát triển năng lượng.

Dự án có công suất xử lý 1.500 tấn rác sinh hoạt/ngày đêm, công suất phát điện 30 MW, tổng mức đầu tư khoảng 4.000 tỷ đồng. Đến nay, khối lượng thi công đạt khoảng 35%; các thiết bị chính đã được đặt hàng và dự kiến tiếp nhận lô hàng đầu tiên trong tháng 11/2026. Chủ đầu tư đặt mục tiêu đưa toàn bộ nhà máy vào vận hành trong quý IV/2027.

Song song với nhà máy, các công trình hạ tầng phụ trợ cũng đang được triển khai. Dự án trạm bơm và tuyến ống cấp nước thô đã được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt chủ trương đầu tư; hồ sơ dự án đường dây 110 kV đang được thẩm định.

Một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra là phải chủ động nguồn rác đầu vào, xây dựng phương án phân luồng và ký kết hợp đồng dịch vụ xử lý rác phù hợp với công suất thiết kế. Đồng thời, các hạng mục cấp nước, đường dây điện phải được đầu tư đồng bộ, bảo đảm điều kiện vận hành nhà máy khi hoàn thành.

Qua kiểm tra thực tế các dự án chiều 10/11, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu các sở, ngành, địa phương và nhà đầu tư tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; xác định rõ trách nhiệm và thời hạn hoàn thành đối với từng phần việc, không để những tồn tại kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Đối với Khu công nghiệp Hoàng Mai I, UBND phường Hoàng Mai được yêu cầu tập trung hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, phấn đấu hoàn thành giải phóng mặt bằng phần diện tích liên quan đến Công ty TNHH Hoàng Mỹ, diện tích do UBND phường quản lý và phần diện tích liên quan đến Công ty TNHH Thanh Thành Đạt. Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam tiếp tục làm việc với doanh nghiệp để thống nhất phương án điều chỉnh dự án; Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát hồ sơ đất đai, thời hạn sử dụng đất của Xí nghiệp gạch Trung Đô - Hoàng Mai, tham mưu phương án xử lý.

Tại Khu công nghiệp Hoàng Mai II, địa phương phải tập trung tuyên truyền, vận động, hoàn thiện thủ tục để giải quyết dứt điểm phần diện tích còn vướng mắc, đồng thời đẩy nhanh giải phóng mặt bằng tuyến kênh số 3. Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam, Sở Xây dựng và UBND phường Hoàng Mai khẩn trương hoàn thiện thủ tục, xây dựng kế hoạch triển khai các công trình hạ tầng kết nối ngoài hàng rào. Công ty Cổ phần Hoàng Thịnh Đạt được yêu cầu tập trung nguồn lực thi công, đẩy mạnh thu hút đầu tư, sớm nâng tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp.

Với dự án Cảng nước sâu Cửa Lò, UBND xã Hải Lộc được giao tập trung giải phóng mặt bằng phần diện tích còn lại. Các sở Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính khẩn trương tham mưu phương án xử lý đất xen kẹp, đầu tư khu tái định cư và hoàn thành thủ tục giao khu vực biển.

Chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển vận tải quốc tế cần chủ động kinh phí chi trả bồi thường, giải phóng mặt bằng; tập trung nhân lực, tổ chức thi công nhiều mũi để sớm hoàn thành, đưa từng cầu cảng vào hoạt động. Quá trình thi công phải bảo đảm kiểm soát chặt chẽ các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Đối với Nhà máy điện rác Nghệ An, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án phân luồng, ký kết hợp đồng dịch vụ xử lý rác theo đúng quy định, bảo đảm đủ nguồn nguyên liệu đầu vào khi nhà máy vận hành. Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam khẩn trương thẩm định hồ sơ đường dây 110 kV, trình cấp có thẩm quyền chấp thuận; Công ty Cổ phần Galax tiếp tục tập trung nguồn lực xây dựng nhà máy, bảo đảm mục tiêu vận hành trong quý IV/2027.