VCCI kiến nghị Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cân nhắc sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt theo hướng chỉ đưa ra nguyên tắc điều chỉnh thuế suất tối đa hoặc thu hẹp hay mở rộng đối tượng chịu thuế; đồng thời giao Chính phủ chủ động xây dựng lộ trình điều chỉnh thuế suất dựa trên tình hình thực tế…

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có công văn góp ý Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) gửi Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội.

VCCI cho rằng trong bối cảnh kinh tế đầy thách thức hiện nay, việc điều chỉnh chính sách thuế, trong đó có thuế tiêu thụ đặc biệt cần được xem xét một cách thận trọng và toàn diện.

VCCI dẫn số liệu của Cục Thống kê: “Số doanh nghiệp rút khỏi thị trường trong năm 2024 tăng 14,7% so với năm 2023, đạt mức kỷ lục 197.900 doanh nghiệp. Dự báo năm 2025, kinh tế toàn cầu tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong khi doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực đang đối diện với tình trạng sức mua suy giảm liên tục và chi phí đầu vào gia tăng”. 

Theo trên, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn các chính sách thuế, bao gồm cả thuế tiêu thụ đặc biệt, được cân nhắc kỹ lưỡng để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ kích cầu tiêu dùng và mở rộng thị trường. Việc thiết kế chính sách thuế cần đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội theo hướng hài hòa và bền vững. 

Ngoài ra, VCCI cũng kiến nghị Quốc hội cân nhắc sửa đổi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt theo hướng quy định mang tính khung, ổn định lâu dài. Trong đó chỉ đưa ra nguyên tắc điều chỉnh thuế suất tối đa hoặc thu hẹp hay mở rộng đối tượng chịu thuế; đồng thời giao Chính phủ chủ động xây dựng lộ trình điều chỉnh thuế suất dựa trên tình hình thực tế.

Riêng với ngành đồ uống có cồn, VCCI cho rằng ngoài Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, ngành này hiện đang chịu nhiều áp lực từ các quy định pháp luật như Luật Phòng, chống tác hại của rượu bia, Luật Quảng cáo, cũng như các nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong giao thông, quy định trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), thuế nhập khẩu, chi phí tem thuế và các yêu cầu về tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững. Đặc biệt, trong khi nhiều mặt hàng khác được giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% xuống 8%, thì rượu bia không được hưởng chính sách này, làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp. 

“Nếu thuế tiêu thụ đặc biệt tiếp tục tăng đột ngột, doanh nghiệp sẽ càng gặp khó khăn hơn, có thể dẫn đến giảm sản xuất, mất việc làm và gia tăng tiêu thụ sản phẩm không chính thức. Do đó, để đảm bảo sự thích ứng của doanh nghiệp và duy trì nguồn thu ngân sách, cần có lộ trình tăng thuế hợp lý, giãn thời gian áp dụng từ năm 2028, với mức tăng 5% mỗi hai năm”, VCCI bày tỏ quan điểm.

Theo đó, VCCI đề xuất lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có cồn như sau.

Đối với bia: 01/01/2028 – 31/12/2029: 70%; 01/01/2030 – 31/12/2031: 75%; Từ 01/01/2032 trở đi: 80%.

Đối với rượu từ 20 độ trở lên: 01/01/2028 – 31/12/2029: 70%; 01/01/2030 – 31/12/2031: 75%; Từ 01/01/2032 trở đi: 80%.

Đối với rượu dưới 20 độ: 01/01/2028 – 31/12/2029: 40%; 01/01/2030 – 31/12/2031: 45%; Từ 01/01/2032 trở đi: 50%.

Cũng theo VCCI, cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp có thời gian điều chỉnh hoạt động sản xuất, hạn chế tác động tiêu cực đến thị trường và việc làm, đồng thời đảm bảo nguồn thu bền vững cho ngân sách nhà nước.

Song song với điều chỉnh thuế, VCCI kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước cần triển khai đồng bộ các biện pháp phi thuế như: tuyên truyền, giáo dục, kiểm soát quảng cáo, quy định độ tuổi sử dụng sản phẩm có hại cho sức khỏe, và tăng cường chống buôn lậu.