Vì sao ông Trump chưa muốn tăng trừng phạt với Nga?

Bất chấp những áp lực từ các nước đồng minh G7 và nhiều nghị sĩ Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa sẵn sàng áp đặt thêm biện pháp trừng phạt mới đối với Nga liên quan tới cuộc chiến ở Ukraina. Đây là quan điểm được vị Tổng thống chia sẻ tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Canada ngày 16/6.

“Mọi người đừng quên rằng các biện pháp trừng phạt cũng khiến chúng ta tổn thất rất nhiều. Khi tôi trừng phạt một quốc gia, điều này khiến nước Mỹ thiệt hại rất nhiều tiền, một số tiền khổng lồ. Trừng phạt không dễ như vậy. Đây không phải là con đường một chiều”, ông Trump phát biểu.

Phát biểu của ông Trump cho thấy sự chia rẽ về quan điểm giữa Mỹ và các nước đồng minh phương Tây trong vấn đề chiến tranh ở Ukraina.

Thời gian gần đây, ông Trump ngày càng tỏ ra thất vọng khi không thể thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraina - điều ông cam kết trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm ngoái. Dù vậy, ông vẫn chưa áp đặt thêm trừng phạt đối với Nga.

Cũng trong ngày 16/6, ông Trump nói rằng việc loại Nga ra khỏi thượng đỉnh G7 là “một sai lầm lớn”. Lâu nay, ông Trump luôn muốn đưa G7 trở lại thành G8 và đưa Nga trở lại khối này giống như trước năm 2014.

“Đây là một sai lầm lớn”, ông Trump nói trong phát biểu đầu tiên tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra tại Kananaskis, Canada. “Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói chuyện với tôi. Ông ấy không muốn nói chuyện với lãnh đạo bất kỳ quốc gia nào vì cảm thấy bị xúc phạm khi bị loại khỏi G8”.

G8 là nhóm gồm 8 nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới, bao gồm: Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Nga, Anh và Mỹ. Năm 2014, việc khai trừ tư cách thành viên G8 của Nga là đòn đáp trả của phương Tây đối với việc Moscow tiến hành sáp nhập vùng Crimea của Ukraina. Từ đó, G7 đổi tên thành G7.

Ông Trump cũng nói rằng việc đưa Nga trở thành một phần của G7 “không phải là ý tồi”. Cả Trung Quốc và Nga hiện đều là thành viên của G20 - nhóm các nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Những phát biểu của Trump được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelenskyy được mời tham gia một phiên họp đặc biệt về xung đột Nga - Ukraina tại hội nghị thượng đỉnh G7 vào ngày 17/6. Cũng trong ngày này, ông Trump và ông Zelenskyy cũng dự kiến ​​có một cuộc gặp song phương.

Quan điểm của chính quyền ông Trump về việc gia tăng áp lực với Nga để chấm dứt cuộc chiến ở Ukraina nhận được sự quan tâm lớn. Trong bài phát biểu khai mạc hội nghị thượng đỉnh G7, Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định “G7 sẽ không là gì nếu thiếu sự lãnh đạo của Mỹ”.

Vào cuối tháng trước, ông Trump nói rằng đang cân nhắc áp đặt thêm trừng phạt mới đối với Nga. Một nguồn tin lúc đó cho biết Tổng thống Mỹ đang mất kiên nhẫn với tiến độ đàm phán hòa bình Nga-Ukraine. Ông cũng cân nhắc sẽ hoàn toàn từ bỏ tham gia vào tiến trình này nếu như những động thái thúc đẩy cuối cùng của ông không mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, từ đó tới nay, chính quyền ông Trump chưa có động thái nào để gia tăng áp lực buộc Nga đàm phán hòa bình.

Không chờ Mỹ cùng tham gia, Liên minh châu Âu (EU) và Anh cuối tháng trước đã đưa ra  một loạt biện pháp trừng phạt bổ sung nhằm vào Nga. 

Ông Trump luôn là một biến số trong việc tìm kiếm các sự đồng thuận tại G7. Các nhà lãnh đạo G7 khác lo ngại rằng lập trường thiếu nhất quán của ông trong các vấn đề ngoại giao và thương mại sẽ khiến các quốc gia trong khối khó tìm được tiếng nói chung.

Thượng đỉnh lần này diễn ra đúng thời điểm xung đột giữa Israel và Iran leo thang. Hiện chưa rõ các nhà lãnh đạo G7 có tìm được tiếng nói chung trong vấn đề này hay không.

“Cuộc xung đột này gây đau thương cho cả hai bên. Iran sẽ không chiến thắng trong cuộc chiến này và họ nên đối thoại”, ông Trump phát biểu tại thượng đỉnh. “Họ nên đối thoại ngay lập tức, trước khi quá muộn”.

Khi được hỏi liệu Mỹ có hỗ trợ tình báo cho Israel hay không, ông Trump khẳng định Mỹ “luôn hỗ trợ Israel và họ đang làm rất tốt lúc này”.