Theo Báo cáo Rủi ro Toàn cầu do Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) công bố ngày 14/1, cạnh tranh quyền lực và đối đầu chiến lược giữa các nền kinh tế được xếp vào nhóm rủi ro nghiêm trọng nhất trong ngắn hạn trong năm 2026...

Báo cáo được đưa ra dựa trên khảo sát với 1.300 lãnh đạo doanh nghiệp trong khu vực công, khu vực tư và các tổ chức khác. Khảo sát cho thấy 50% nhà lãnh đạo được hỏi dự báo 2 năm tới sẽ chứng kiến nhiều biến động, trong khi chỉ 1% dự báo tình hình sẽ tương đối êm ả.

“Đối đầu địa kinh tế là mối lo lớn nhất của giới kinh doanh trong 2 năm tới, khi cạnh tranh gia tăng kéo theo xu hướng sử dụng các công cụ kinh tế như thuế quan, quy định, chuỗi cung ứng và hạn chế dòng vốn làm đòn bẩy trong cạnh tranh chiến lược. Những yếu tố này có thể khiến hoạt động thương mại toàn cầu co lại đáng kể”, báo cáo của WEF chỉ ra.

Trong chương trình Squawk Box Europe của CNBC ngày 14/1, bà Saadia Zahidi, Giám đốc điều hành WEF, cho biết mối lo ngắn hạn của doanh nghiệp hiện nay tập trung vào nguy cơ xung đột vũ trang giữa các quốc gia và các hệ lụy kéo theo.

“Nhìn chung, gần 1/3 nhà lãnh đạo tham gia khảo sát của chúng tôi đặc biệt lo ngại về bức tranh năm 2026 và những hệ quả của bức tranh đó đối với kinh tế toàn cầu cũng như trật tự thế giới”, bà Zahidi nói.

Theo báo cáo, lo ngại về rủi ro kinh tế trong 2 năm tới tăng mạnh nhất trong số các nhóm rủi ro mà WEF khảo sát. Bà Zahidi cho biết quan ngại đang gia tăng về nguy cơ kinh tế suy giảm, lạm phát đi lên và khả năng hình thành bong bóng tài sản, trong bối cảnh nhiều nền kinh tế đang chịu gánh nặng nợ cao và thị trường biến động mạnh.

“Thế giới đang đối mặt cùng lúc nhiều cuộc khủng hoảng. Doanh nghiệp đang phải xoay xở với hàng loạt thách thức như chiến tranh thương mại, xung đột văn hóa, trào lưu đổi mới công nghệ diễn ra nhanh và tác động của thời tiết cực đoan. Đây là những gánh nặng không nhỏ khiến doanh nghiệp khó có thể vừa ứng phó vừa quản trị”, ông nói.

Theo báo cáo của WEF, rủi ro ngắn hạn lớn thứ hai là thông tin sai lệch và thông tin bịa đặt, tiếp theo là sự phân cực trong xã hội - tức các nhóm quan điểm đối lập ngày càng tách xa nhau.

Báo cáo kết luận rằng loạt rủi ro chồng chéo như vậy đang làm suy giảm khả năng hợp tác - yếu tố then chốt để các nền kinh tế ứng phó hiệu quả với các cú sốc.

Trong khảo sát, nhóm rủi ro tăng hạng nhanh nhất liên quan tới mặt trái tiềm tàng của công nghệ AI. Rủi ro này đã tăng từ vị trí thứ 30 trong danh sách rủi ro ngắn hạn năm 2025 lên vị trí thứ 5 trong nhóm rủi ro dài hạn ở bảng xếp hạng năm 2026.

WEF cho rằng một trong những mặt trái của AI là sự dịch chuyển lao động do tự động hóa. Xu hướng này có thể khiến bất bình đẳng thu nhập tăng mạnh, khoét sâu phân cực xã hội, kéo tụt tiêu dùng và tạo ra một vòng xoáy tiêu cực giữa suy giảm kinh tế và bất mãn xã hội, kể cả khi năng suất được cải thiện đáng kể.

Theo báo cáo, các rủi ro môi trường tụt xuống vị trí thấp hơn năm nay. Dù vậy, thời tiết cực đoan vẫn là mối lo số một của các nhà lãnh đạo được khảo sát trong tầm nhìn 10 năm.

Năm 2025, chi phí bảo hiểm cho các thiệt hại do thảm họa thiên nhiên trên toàn cầu ước tính là khoảng 107 tỷ USD, đánh dấu năm thứ 6 liên tiếp vượt 100 tỷ USD, tăng mạnh so với giai đoạn đầu những năm 2000.

Báo cáo cũng cảnh báo nắng nóng gay gắt, hạn hán, cháy rừng và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác nhiều khả năng sẽ dữ dội hơn và xảy ra thường xuyên hơn. Tuy nhiên, các rủi ro môi trường như những thay đổi nghiêm trọng của hệ thống Trái Đất, suy giảm đa dạng sinh học - sụp đổ hệ sinh thái và ô nhiễm lại tụt hạng đáng kể trong bảng xếp hạng rủi ro ngắn hạn, phản ánh sự thay đổi trong ưu tiên lo ngại của giới lãnh đạo doanh nghiệp.