Tuy nhiên, chưa có lô hàng diesel nào từ Nga trong số đó cập cảng Mỹ...

Nỗ lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm hạ nhiệt giá dầu diesel đã tạo điều kiện cho Nga tăng gấp đôi lượng xuất khẩu loại nhiên liệu này trong tháng 10.

Tuy nhiên, chưa có lô hàng diesel nào từ Nga trong số đó cập cảng Mỹ.

Tờ báo Financial Times dẫn dữ liệu công ty theo dõi vận tải biển Kpler cho biết trong tháng 10, Nga đã xuất khẩu bình quân 271.000 thùng dầu diesel mỗi ngày, tăng gấp hơn 2 lần so với mức 135.000 thùng/ngày của tháng trước đó.

Hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga đã được đẩy mạnh trong hơn 1 tháng trở lại đây, sau khi Mỹ gây sức ép buộc Ukraine ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Đây cũng là kết quả của việc ông Trump cùng người đồng cấp Nga Vladimir Putin vào hôm 9/10 đạt một thỏa thuận mà theo đó, Nga “ngay lập tức” cung cấp thêm dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.

Mặc dù chưa có lô dầu diesel Nga nào theo thỏa thuận này đến được thị trường Mỹ, xuất khẩu dầu diesel Nga sang Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ và các khu vực khác trên thế giới đã thực sự tăng lên.

Một quan chức Nhà Trắng chia sẻ với Financial Times rằng việc tăng nguồn cung dầu diesel từ Nga trên thị trường toàn cầu sẽ giúp hạ giá nhiên liệu cho người tiêu dùng Mỹ, đúng như thỏa thuận giữa ông Trump và ông Putin. “Như Tổng thống đã khẳng định, đây là một thỏa thuận vì lợi ích chung của thế giới. Thỏa thuận này được thiết lập nhằm bổ sung nguồn cung dầu diesel cho thị trường toàn cầu, qua đó giúp giảm giá nhiên liệu cho người dân Mỹ cũng như thế giới, và đó chính xác là những gì sẽ được thực hiện”, vị này nói.

Trong vài tuần gần đây, ít nhất hai tàu chở dầu diesel theo dự kiến ban dầu sẽ đến Mỹ đã phải đổi hướng. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy hiện vẫn còn một tàu chở đầy dầu diesel Nga đang neo đậu ngoài khơi bờ biển phía Đông nước Mỹ để chờ khách mua. Quan chức Nhà Trắng cho biết các cuộc đàm phán với chủ con tàu có tên Agioi Fanendes này vẫn đang tiếp tục diễn ra.

Thỏa thuận của ông Trump với ông Putin đã khiến các thành viên Đảng Dân chủ và một số thành viên Đảng Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ không hài lòng, vì họ cho rằng thỏa thuận này đi ngược với nỗ lực gây sức ép nhằm buộc Nga chấm dứt cuộc chiến tranh với Ukraine.

Trong tháng 11 này, Thống đốc bang New Jersey, bà Mikie Sherrill, đã gửi thư tới các nhà điều hành cảng và bến bãi trong bang, cảnh báo họ phải từ chối bất kỳ tàu chở dầu nào vận chuyển dầu diesel từ Nga, nếu không sẽ phải đối mặt với các hình phạt nghiêm khắc.

Hiện vẫn chưa rõ Thống đốc Sherrill có những thẩm quyền gì để ngăn chặn các tàu chở dầu cập cảng tại New Jersey, nhưng lời đe dọa của bà đã gia tăng áp lực lên các doanh nghiệp mà chính quyền ông Trump đang khuyến khích tiếp nhận và mua dầu diesel Nga.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng, việc một tàu chở dầu đang chịu lệnh trừng phạt từ Washington và các chính quyền phương Tây khác cập cảng tại Mỹ sẽ là một vấn đề vô cùng phức tạp.

Cụm cảng New York và New Jersey là trung tâm nhập khẩu, lưu trữ và phân phối dầu khí quan trọng nhất ở bờ Đông nước Mỹ,, với phần lớn cơ sở hạ tầng dầu khí tập trung ở phía New Jersey thuộc cảng New York.

Giá dầu diesel bán lẻ bình quân toàn quốc ở Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục 6,53 USD/gallon vào tháng 9 năm nay. Gần đây, giá dầu diesel ở nước này đã giảm xuống, nhưng vẫn đang ở mức gần 6,1 USD/gallon - theo dữ liệu từ trang web AAA.

Ông Richard Bronze, Giám đốc phụ trách địa chính trị tại công ty tư vấn Energy Aspects, cho biết số liệu của công ty này ghi nhận lượng dầu diesel xuất khẩu từ Nga đạt 120.000 thùng/ngày trong tháng 9 năm nay và 260.000 thùng/ngày trong tháng 10. Mức trung bình xuất khẩu dầu diesel của Nga trong tháng 10 của 5 năm trước là khoảng 700.000 thùng/ngày.

Ông Bronze nói rằng sự gia tăng hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga trong hai tháng qua phản ánh khả năng các nhà máy lọc dầu của nước này đẩy mạnh sản xuất khi Ukraine tạm dừng chiến dịch tấn công. Ông nhận định: “Nếu phải tìm nguyên nhân, thì đó chính là áp lực từ phía Mỹ và tuyên bố của ông Trump về một ‘lệnh ngừng bắn’ trong lĩnh vực năng lượng”.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã tái diễn vào ngày 30/10 sau 2 tuần tạm lắng. Theo Phó thủ tướng Nga Alexander Novak, người phụ trách lĩnh vực năng lượng của nước này, Nga hiện đã gia hạn lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đến cuối tháng 1/2027, dù vẫn sẽ có một số trường hợp ngoại lệ. Ông Bronze dự báo hoạt động xuất khẩu nhiên liệu này của Nga trong những tháng tới sẽ “rất ảm đạm”.

Ông Sumit Ritolia, một chuyên gia phân tích tại Kpler, cho rằng trước mắt, Nga sẽ ưu tiên đảm bảo nguồn cung nhiên liệu trong nước, trong bối cảnh quốc gia này bắt đầu rơi vào tình trạng thiếu hụt xăng dầu và đã phải áp dụng biện pháp phân phối theo định mức.

Ông nhận định: “Hoạt động của các nhà máy lọc dầu Nga vẫn đang chịu áp lực đáng kể. Chúng tôi dự báo sản lượng của các nhà máy này sẽ tiếp tục bị hạn chế ở mức khoảng 4 triệu thùng/ngày trong thời gian tới, với triển vọng phục hồi đáng kể là rất thấp chừng nào các cuộc tấn công của Ukraine vẫn còn tiếp diễn”.