17 tàu vỏ thép của ngư dân bị lắp máy rởm, gỉ sét nặng

Cơ quan chức năng thẩm định 17 tàu cá vỏ thép của ngư dân tỉnh Bình Định mới đóng theo Chương trình 67 đã bị lắp thiết bị không đúng với hồ sơ thiết kế. Đặc biệt, có những tàu bị lắp máy trôi nổi, máy cũ “mông má” lại. Công ty TNHH MTV Nam Triệu đã chấp nhận thay mới toàn bộ 10 máy chính không đồng bộ cho các tàu cá này.

Cuối tuần qua, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định công bố kết quả sơ bộ Tổ thẩm định các tàu vỏ thép đóng theo Nghị Định 67/CP tại Bình Định.

Theo ông Phan Trọng Hổ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định, cuối tháng 5/2017, có 18 chủ tàu gửi đơn kiến nghị đến Sở phản ánh tình trạng tàu vỏ thép bị hư hỏng, không đảm bảo chất lượng theo hợp đồng, trong đó có 1 tàu cá đã bị chìm.

Kiểm tra đâu, phát hiện sai phạm đó

Ngày 2/6/2017, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành quyết định thành lập Tổ công tác thẩm định để xác định rõ chất lượng, giá trị, nguồn gốc sản phẩm và tính năng hoạt động của vỏ tàu, máy tàu và các trang thiết bị hàng hải, khai thác đối với 17 tàu cá có đơn yêu cầu, kiến nghị của ngư dân. Các tàu cá này suốt mấy tháng nay phải nằm bờ.

Ông Trần Văn Phúc, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định, cho biết, căn cứ hồ sơ, tài liệu do các ngân hàng thương mại mà các ngư dân đã ký kết hợp đồng vay vốn theo Nghị định 67, tổ thẩm định xác định có 5 tàu cá vỏ thép do Công ty TNHH Đại Nguyên Dương đóng có nguồn gốc xuất xứ thép từ Trung Quốc và 12 tàu cá vỏ thép do Công ty TNHH MTV Nam Triệu đóng có nguồn gốc xuất xứ thép từ Hàn Quốc.

Qua kiểm tra, có 12 tàu phần vỏ tàu bị gỉ sét, có 5 tàu phần vỏ, cabin, trang thiết bị trên boong gỉ sét nặng, xuống cấp trầm trọng so với các tàu đóng và hoạt động cùng thời điểm.

Kiểm tra hồ sơ đóng tàu, ghi có 9 máy chính tàu hiệu Mitsubishi công suất 940 HP và 4 máy S6R-MPTA công suất 811 HP.  Tuy nhiên, thực tế kiểm tra, các chi tiết: bộ sinh hàn giải nhiệt khí bằng nước ngọt, bơm nước biển gắn ngoài, hệ thống ống dẫn giải nhiệt đã gia công lại...

Các chi tiết trên đi kèm với động cơ không đồng bộ và không phù hợp với nguyên tắc hoạt động loại máy thủy của hãng Mitsubishi. Hầu hết các máy chính này đều hoạt động không ổn định. Hãng Mitsubishi đã có văn bản xác nhận không sản xuất động cơ có model và công suất như ghi trên decal máy.

Rõ ràng đây là hành vi đánh tráo máy của cơ sở đóng tàu, lắp máy trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Có 3 máy chính tàu hiệu Doosan, công suất 880PS, các động cơ chính Doosan có kết cấu đồng bộ của động cơ thủy. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động không ổn định, động cơ bị nóng.

Qua kiểm tra có 25 máy phụ được lắp trên 17 tàu vỏ thép. Trong đó có 10 cái hiệu Mitsubishi - Nhật Bản, 2 máy không có nhãn mác chỉ đóng số chìm.

Kiểm tra thực tế và đối chiếu với hồ sơ: có 1 máy phụ hiệu CUMMINS do Trung Quốc sản xuất, 2 máy phụ không có nhãn mác ghi thông số động cơ, chỉ có dòng số đóng chìm.

Về phần trang thiết bị hàng hải, 2 máy đo sâu dò ngang bị hỏng hệ thống đầu dò không sử dụng được; máy dò ngang cá bị hỏng hệ thống điều khiển đầu dò.

Kiểm tra hệ thống hầm bảo quản của 17 tàu, phát hiện 14 tàu hầm bảo quản đọng nước, giữ nhiệt kém, bơm phôm không đều, có hiện tượng rỉ sét...

Sớm thay thế máy, sửa chữa thiết bị

Vấn đề đặt ra là, trước đó các máy chính lắp trên các tàu đều đã được các đăng kiểm viên nghiệm thu trước khi lắp đặt và khẳng định máy mới 100%. Đến nay phát hiện là các máy trôi nổi, máy cũ đã “mông má” lại, rõ ràng có trách nhiệm của cơ quan đăng kiểm.

Tại cuộc họp, ông Đào Hồng Đức, Giám đốc Trung tâm đăng kiểm tàu cá Tổng cục Thủy sản thừa nhận: “Rõ ràng ở đây có những sai sót của cán bộ kiểm tra chưa giám sát kỹ toàn bộ những phần liên quan đến thực tế máy móc có hay không có trục trặc. Do đó, có những chi tiết chế tạo, rồi làm giả rất tinh vi mà đăng kiểm viên không xác định được. Tới đây, chúng tôi sẽ kiểm điểm rất rõ trong quy trình, cách thức thực hiện của đăng kiểm viên, nâng cao năng lực của đăng kiểm viên”.

Để khắc phục, Tổ công tác đề xuất Công ty TNHH MTV Nam Triệu thay mới toàn bộ 10 máy chính không đồng bộ cho các tàu cá. Bổ sung các tài liệu chứng minh về sự khác biệt ký hiệu máy giữa hồ sơ và thực tế của 3 máy chính hiệu Doosan. Khắc phục và sửa chữa các máy phụ bị hư hỏng.

Đối với phần vỏ tàu, đề nghị Công ty TNHH MTV Nam Triệu, Công ty TNHH Đại Nguyên Dương làm sạch bề mặt và sơn lại theo đúng quy trình bảo dưỡng tàu vỏ thép đối với các tàu gỉ sét.

Nếu các tàu kiểm tra các phần tôn vỏ không đạt thép cấp A thì kiểm tra và đánh giá lại toàn tàu, thay thế lại các phần tôn vỏ không đạt thép cấp A.

Nếu giữa chủ tàu và cơ sở đồng ý thì cơ sở đóng tàu phải trả lại chênh lệch giá thép Hàn Quốc hoặc Nhật Bản so với thép Trung Quốc cho chủ tàu.

Ông Nguyễn Hữu Hùng - Phó tổng giám đốc Công ty Nam Triệu cam kết với chính quyền địa phương và các chủ tàu sẽ sớm thay thế 10 chiếc máy thủy không phù hợp đã gắn trên tàu của ngư dân Bình Định. Đồng thời, công ty sẽ thay thế các trang thiết bị không phù hợp, sơn sửa lại tàu cho ngư dân trong thời gian sớm nhất.

Trong khi đó, Công ty TNHH Đại Nguyên Dương mặc dù có giấy mời nhưng đã không đến tham dự cuộc họp, nên chưa ghi nhận được ý kiến của công ty này.