Tại Diễn đàn AI360 2026 – Diễn đàn Trí tuệ Nhân tạo Việt Nam do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (Vinasa) tổ chức, ông Nguyễn Việt Long, Phó Tổng Giám đốc EY Việt Nam, dẫn kết quả khảo sát năm 2026 của EY với 1.200 CEO trên toàn cầu, cho thấy 99% lãnh đạo được hỏi ghi nhận năng suất doanh nghiệp tăng đáng kể trong 12 tháng qua, tính đến thời điểm khảo sát tháng 10/2026.
Tuy nhiên, chỉ 48% doanh nghiệp tái đầu tư những lợi ích thu được từ việc tiết kiệm chi phí và gia tăng năng suất trở lại hoạt động kinh doanh. Điều này cho thấy, dù AI đã tạo ra những giá trị nhất định, không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng chuyển hóa lợi ích đó thành động lực tăng trưởng mới.
Một trong những nguyên nhân là doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc đo lường hiệu quả đầu tư. Khảo sát cho thấy chỉ 16% doanh nghiệp có khả năng theo dõi hiệu quả đầu tư vào AI và xác định cụ thể giá trị mà công nghệ này mang lại. Trong khi đó, 50% doanh nghiệp mới chỉ xem AI là công cụ hỗ trợ nâng cao năng suất, chưa thực sự đo lường được hiệu quả ứng dụng.
Theo các CEO, giai đoạn tiếp theo sẽ đòi hỏi doanh nghiệp chú trọng hơn đến việc đo lường giá trị khi đầu tư vào AI. Bởi khi chi phí đầu tư ngày càng lớn, doanh nghiệp không chỉ cần biết AI có thể làm được gì mà còn phải xác định công nghệ này tạo ra giá trị cụ thể như thế nào.
Một vấn đề đáng chú ý khác là tác động của AI đến người lao động và cách thức tổ chức công việc trong doanh nghiệp.
Theo khảo sát năm 2026, 80% CEO tham gia khảo sát cho rằng trong ba năm tới, AI sẽ tác động đến kỹ năng của người lao động cũng như cách thức họ thực hiện công việc. Tuy nhiên, 47% lãnh đạo đánh giá nhân sự hiện chưa có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để sử dụng AI.
Ông Long giải thích thêm về báo cáo năng lực ứng dụng AI của người lao động cần được nhìn nhận trên ba phương diện: tư duy, kỹ năng và khả năng sử dụng công cụ.
Trong đó, khả năng sử dụng công cụ liên quan đến mức độ hiểu biết về các nền tảng AI và những công việc mà chúng có thể hỗ trợ. Tư duy thể hiện ở cách người lao động tiếp cận, đặt câu hỏi và xây dựng quy trình làm việc với AI. Còn kỹ năng là khả năng kết hợp AI với các công cụ chuyên môn để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể.
Như vậy, AI không chỉ bổ sung một công cụ lao động mới mà còn làm thay đổi hệ thống kỹ năng mà người lao động cần có.
Đáng chú ý, kết quả khảo sát năm 2025 của EY với 15.000 người lao động và 1.500 doanh nghiệp tại 29 quốc gia cho thấy 88% nhân viên đã sử dụng AI trong công việc. Tỷ lệ này ở nhóm lãnh đạo là 97%, quản lý là 96%, lao động chính thức là 94% và lao động thiết yếu là 80%.
Tuy nhiên, phần lớn người lao động mới sử dụng AI cho những tác vụ cơ bản như tìm kiếm thông tin, tóm tắt tài liệu, soạn thảo email và xử lý các công việc thông thường. Việc ứng dụng AI vào những nhiệm vụ phức tạp hơn như nghiên cứu chuyên sâu, huấn luyện, tư vấn, hỗ trợ đánh giá và ra quyết định vẫn còn hạn chế.
Theo ông Long, nguyên nhân một phần nằm ở dữ liệu đầu vào. Với những lĩnh vực có dữ liệu định lượng rõ ràng như tài chính, việc ứng dụng AI có thể thuận lợi hơn. Ngược lại, ở những lĩnh vực mà dữ liệu đầu vào khó định lượng, quá trình ứng dụng sẽ phức tạp hơn.
Dù mới được sử dụng chủ yếu cho các tác vụ cơ bản, AI đã góp phần cải thiện năng suất lao động. Khảo sát của EY cũng chỉ ra rằng nếu người lao động dành khoảng 34 giờ mỗi năm để học hỏi về AI, họ có thể tiết kiệm 8 giờ mỗi tuần.
Tuy nhiên, năng suất tăng lên không đồng nghĩa với việc người lao động được giảm tải công việc. Trên thực tế, khảo sát năm 2025 cho thấy 60% nhân viên cho biết khối lượng công việc cá nhân đã tăng trong 15 tháng qua.
“Điều này có nghĩa là khi hoàn thành được một công việc nhờ AI, người lao động lại tiếp tục được giao thêm những công việc khác. Như vậy, doanh nghiệp cần xem xét lại cách thức tổ chức công việc của mình”, ông Long nói.
Một vấn đề khác được EY chỉ ra là khoảng cách giữa việc sử dụng AI ở cấp độ cá nhân và triển khai công nghệ này trong toàn bộ hoạt động doanh nghiệp.
Mặc dù AI đã được sử dụng khá phổ biến, nhiều nhân viên vẫn tự mang các công cụ AI đến nơi làm việc để phục vụ công việc cá nhân. Tỷ lệ này dao động từ 23% đến 58% trong các nhóm được khảo sát.
Theo ông Long, đây là vấn đề doanh nghiệp cần thận trọng. Khi nhân viên tự sử dụng những công cụ AI bên ngoài hệ thống được kiểm soát, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc quản lý dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và xác định mức độ can thiệp của AI vào công việc.
Kết quả khảo sát năm 2026 cũng cho thấy 82% lãnh đạo lo ngại về mức độ phức tạp và chi phí liên quan đến AI. Đặc biệt, chi phí không chỉ nằm ở việc đầu tư ban đầu mà còn phát sinh trong quá trình thử nghiệm, điều chỉnh và vận hành hệ thống.
Khi AI được sử dụng với tần suất cao, lượng token tiêu thụ tăng lên, kéo theo chi phí tăng. Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng ngân sách rõ ràng, đồng thời có các chỉ số đánh giá hiệu quả đầu tư và hiệu quả công việc cụ thể.
Theo ông Long, mô hình quản trị và vận hành của nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn được xây dựng dựa trên những công cụ lao động truyền thống, trong khi AI chưa được tích hợp tương ứng để tạo ra sự thay đổi trong cách thức vận hành.
Đây cũng là lý do khiến dù 99% CEO ghi nhận năng suất tăng lên, chỉ một bộ phận doanh nghiệp có thể đo lường đầy đủ giá trị AI mang lại và tái đầu tư những lợi ích thu được.
Vì vậy, muốn mở rộng ứng dụng AI, doanh nghiệp không thể chỉ dừng lại ở việc trang bị công cụ cho nhân viên mà cần thay đổi cả mô hình quản trị, quy trình làm việc và phương thức đánh giá hiệu quả.
Trở lại câu chuyện tiền lương và tiền thưởng, theo ông Long, đây là vấn đề cần được đặt ra khi AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp là bên bỏ vốn đầu tư công nghệ, nhưng người lao động cũng là lực lượng trực tiếp sử dụng AI để tạo ra năng suất cao hơn.
Khi năng suất lao động tăng nhờ AI, doanh nghiệp sẽ giữ nguyên, giảm hay tăng mức thưởng cho người lao động? Lợi ích từ việc tiết kiệm thời gian và chi phí sẽ được phân bổ như thế nào?
Ông Long trong phần trình bày đã không đưa ra câu trả lời cụ thể. Nhưng từ những chia sẻ của ông cũng cho thấy, đây không chỉ là câu chuyện về chính sách đãi ngộ, mà còn liên quan đến cách doanh nghiệp tổ chức công việc, đánh giá đóng góp và phân chia giá trị được tạo ra trong môi trường làm việc có AI.
Và cũng cần xem xét kỹ lưỡng vấn đề này, vì việc ứng dụng AI có thể giúp doanh nghiệp tăng năng suất nhưng đồng thời làm gia tăng áp lực lên người lao động.
Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với tỉnh Quảng Trị triển khai các chương trình chuyển đổi số từ chính quyền cấp xã đến khu vực hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Với mục tiêu hỗ trợ khoảng 1.500 cửa hàng, hộ kinh doanh chuyển đổi số đến hết quý II/2027, chương trình hướng tới mở rộng ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh tế, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế số tại địa phương…
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 2279/QĐ-TTg ngày 18/11/2026, phê duyệt Đề án tổng thể “Xây dựng, vận hành Nền tảng số quốc gia về lưu trữ giai đoạn 2026 - 2030” (Đề án)...
Theo thông tin từ quyền Giám đốc điều hành của Nvidia, hãng đã ngừng vận chuyển các dòng chip AI hiệu năng cao sang Trung Quốc...
Vài ngày sau sự cố gián đoạn trên diện rộng của Microsoft, Giám đốc điều hành Satya Nadella lần đầu lên tiếng vụ việc trên chương trình Mad Money của CNBC...
Có tới 65% người sử dụng AI lo ngại bị tụt hậu nếu không ứng dụng công nghệ mới và yếu tố môi trường tổ chức chiếm tới 67% tác động thực tế của AI…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Khoảng 552.000 vụ tấn công mạng; 52,3% doanh nghiệp được khảo sát cho biết đã chịu thiệt hại và khoảng 25,5 triệu tài khoản bị lộ lọt... là những con số xảy ra trong một năm ở Việt Nam. Những rủi ro đến với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong bối cảnh số hóa... ngày càng lớn.