Nhiều địa phương đề nghị xem xét mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội đối với người từ đủ 70 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Bộ Nội vụ cho biết đang xem xét, bổ sung trong quá trình sửa Luật Bảo hiểm xã hội tới đây...

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội là 75 tuổi với trường hợp thông thường, và 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, nhiều địa phương đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thấp hơn mức tuổi quy định hiện hành.

Theo Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai, qua thực tiễn triển khai thực hiện chính sách trợ cấp hưu trí xã hội, cho thấy trên thực tế vẫn còn nhiều người cao tuổi không có lương hưu, không có trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, thu nhập không ổn định nhưng không thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Trong khi đó, đây là nhóm có phát sinh chi phí y tế, chăm sóc dài hạn lớn, đặc biệt đối với người sống đơn thân, không có người phụng dưỡng, hoặc cư trú tại địa bàn khó khăn dẫn đến khoảng trống an sinh.

Xuất phát từ thực tế đó, Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung, quy định theo hướng có lộ trình giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Trước mắt, xem xét mở rộng đối tượng hưởng đối với người từ đủ 70 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.

Đồng thời, nghiên cứu bổ sung các tiêu chí đánh giá điều kiện hưởng dựa trên mức thu nhập cá nhân, tình trạng sống đơn thân, không có người phụng dưỡng, tình trạng khuyết tật, bệnh tật, nhu cầu chi phí y tế thường xuyên ,và điều kiện cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, thay vì chỉ căn cứ vào tiêu chí hộ nghèo, hộ cận nghèo như hiện nay.

Có lộ trình giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 75 tuổi xuống 70 tuổi, cũng là kiến nghị của Sở Nội vụ Hà Tĩnh. Cùng với giảm độ tuổi hưởng, địa phương này còn đề nghị nghiên cứu điều chỉnh nâng mức chuẩn trợ cấp hưu trí xã hội.

Về kiến nghị giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, Bộ Nội vụ cho biết sẽ tiếp thu và xem xét bổ sung một phần ý kiến tại dự thảo Luật sửa đổi.

Bộ cũng dẫn số liệu thống kê của Cục Bảo trợ xã hội, Bộ Y tế, cho thấy sau khi thực hiện giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi, thì số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500 nghìn người. Qua đó, góp phần nâng tỷ lệ người hưởng lên gần 42% vào năm 2025.

Tuy nhiên, con số này còn cách xa mục tiêu mà Nghị quyết số 28-NQ/TW đặt ra. Đó là, giai đoạn đến năm 2030, phấn đấu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.

Trong khi đó, số đối tượng hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng (do cơ quan Bảo hiểm xã hội giải quyết) chỉ tăng mới khoảng 100 nghìn người/năm. Vì thế, nếu không có điều chỉnh chính sách thì sẽ khó hoàn thành được mục tiêu Ban Chấp hành Trung ương đã đặt ra.

Theo đó, dự thảo Luật đề xuất một phương án là sửa đổi, bổ sung theo hướng Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống đủ 70 tuổi, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ. Điều này nhằm tạo sự linh hoạt cho Chính phủ thực hiện phù hợp khả năng ngân sách nhà nước từng thời kỳ.

Chính phủ cũng trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống dưới 70 tuổi khi đủ điều kiện cần thiết.

Phương án khác là trong trường hợp chưa thể bố trí ngay ngân sách Nhà nước để thực hiện chính sách này, thì giữ như quy định hiện hành.

Với mức hưởng trợ cấp hưu trí, Bộ Nội vụ đang đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Theo đó, mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng do Chính phủ quy định, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng của ngân sách nhà nước từng thời kỳ.

Đồng thời, cho phép địa phương tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách, huy động các nguồn lực xã hội hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

“Trong hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng, mức hưởng trợ cấp hưu trí xã hội có thể ảnh hưởng đến nhu cầu tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Do đó, mức hưởng này cần tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng”, Bộ Nội vụ nhấn mạnh.