Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang tập trung áp đảo ở hai nền kinh tế là Mỹ và Trung Quốc, trong đó riêng Mỹ chiếm 50% số mô hình...

Đồ họa thông tin dưới đây sử dụng phân tích trong Báo cáo Phát triển Thế giới 2026 của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy các mô hình AI đang được phát triển ở đâu.

Báo cáo dựa trên bộ dữ liệu về các mô hình AI của tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận Epoch AI tính đến tháng 5/2026.

Theo phân tích của WB, Mỹ dẫn đầu với 50% số mô hình, tiếp theo là Trung Quốc với 24%. Anh đứng thứ ba với 5,2%, cách biệt khá xa, còn Canada xếp thứ tư với 3,1%. Không nền kinh tế nào khác trong danh sách vượt quá tỷ lệ 2,3%.

Lợi thế của Mỹ đến từ sự kết hợp giữa vốn đầu tư mạo hiểm, các công ty công nghệ hàng đầu, nguồn nhân lực nghiên cứu và hạ tầng điện toán. Các công ty như OpenAI, Google và Anthropic được hưởng lợi từ hệ sinh thái điện toán đám mây đã phát triển và khả năng tiếp cận các con chip tiên tiến. Nguồn tài trợ nghiên cứu của chính phủ liên bang và các chính sách hỗ trợ sản xuất chip trong nước cũng củng cố hệ sinh thái phát triển AI của Mỹ.

Mỹ không chỉ dẫn đầu về phát triển mô hình, mà còn vận hành một số chatbot AI được sử dụng rộng rãi nhất thế giới.

Tỷ trọng 24% của Trung Quốc thấp hơn nhiều so với Mỹ. Tuy nhiên, số lượng mô hình chưa chắc phản ánh đúng năng lực công nghệ, bởi các nhà phát triển như DeepSeek và Alibaba đã thu hẹp khoảng cách về hiệu năng với các hệ thống hàng đầu của Mỹ, nhất là nhờ các mô hình chi phí thấp và mô hình trọng số mở (open-weight).

Trung Quốc có ảnh hưởng đáng kể đối với các khoáng sản then chốt phục vụ hạ tầng AI. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận chip tiên tiến, năng lực điện toán và nguồn vốn vẫn đóng vai trò quan trọng.

Trong khi đó, châu Âu chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ do phải đối mặt với nhiều thách thức, gồm thị trường vốn phân mảnh, ít nhà đầu tư công nghệ quy mô lớn và khả năng tiếp cận hạ tầng điện toán hạn chế. Bên cạnh đó, những bất định về quy định cũng có thể gây khó khăn cho hoạt động đầu tư. Dù vậy, vị thế hiện nay của châu Âu không thể giải thích đơn giản bằng sự hoài nghi đối với AI.

Nếu tụt lại trong phát triển mô hình, châu Âu có thể phụ thuộc nhiều hơn vào các nhà cung cấp Mỹ và Trung Quốc. Điều này có thể hạn chế quyền kiểm soát của khu vực đối với hạ tầng AI và các đổi mới trong tương lai.

Tuy nhiên, WB nhấn mạnh các nền kinh tế vẫn có thể thu về lợi ích đáng kể bằng cách điều chỉnh các hệ thống AI hiện có, thay vì tự phát triển những mô hình tiên phong tốn kém.