Cảnh báo gian lận thời gian thực chặn hơn 1,1 triệu giao dịch nghi lừa đảo

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa cho biết đến ngày 23/3/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã được triển khai tại 149 đơn vị, bao gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán.

Dữ liệu tập trung của hệ thống SIMO hiện ghi nhận hơn 688 nghìn bản ghi liên quan đến tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật.

Không chỉ dừng ở vai trò tập trung dữ liệu, hệ thống còn hỗ trợ cảnh báo trực tiếp tới khách hàng khi phát sinh giao dịch có dấu hiệu rủi ro. Tính đến cuối tháng 3, đã có 3,5 triệu lượt cảnh báo được gửi đi, trong đó hơn 1,1 triệu lượt khách hàng đã chủ động tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận được cảnh báo. Tổng giá trị các giao dịch được ngăn chặn hoặc gián đoạn nhờ cơ chế này lên tới hơn 3,99 nghìn tỷ đồng, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc giảm thiểu thiệt hại từ gian lận trực tuyến.

Cũng theo Ngân hàng Nhà nước, cơ chế vận hành của hệ thống cho phép các thành viên tham gia chủ động báo cáo các tài khoản đáng ngờ ngay khi phát hiện và chia sẻ dữ liệu với các đơn vị khác trong mạng lưới. Trên nền tảng dữ liệu tập trung đó, các tổ chức tín dụng có thể ngay lập tức đưa ra quyết định ngăn chặn giao dịch, hoặc yêu cầu xác thực và định danh bổ sung trước khi cho phép khách hàng thực hiện giao dịch trực tuyến. Đây được xem là lớp phòng vệ quan trọng trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo tài chính ngày càng tinh vi. 

Để đảm bảo trải nghiệm thống nhất cho người dùng, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các đơn vị triển khai đồng bộ dịch vụ cảnh báo trên toàn bộ các kênh giao dịch, bao gồm ngân hàng trên điện thoại di động, ngân hàng trực tuyến, giao dịch tại quầy và máy rút tiền tự động.

Trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục mở rộng thu thập dữ liệu về tài khoản, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận; đồng thời nâng cấp hạ tầng kỹ thuật để cung cấp thêm dịch vụ truy vấn trạng thái nghi ngờ cho các tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán có nhu cầu.

Song song với mục tiêu an toàn hệ thống, phát triển thanh toán không dùng tiền mặt ghi nhận kết quả tích cực, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực.

Trong 2 tháng đầu năm 2026, thị trường thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao. So với cùng kỳ năm trước, tổng số giao dịch tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị. Giao dịch qua kênh ngân hàng trực tuyến tăng 73,09% về số lượng, qua điện thoại di động tăng 34,37%, trong khi giao dịch qua mã phản hồi nhanh tăng 20,22%. Đáng chú ý, giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 69,07% về giá trị, phản ánh nhu cầu thanh toán số quy mô lớn tiếp tục mở rộng.

Ngược lại, giao dịch qua máy rút tiền tự động tiếp tục xu hướng giảm. Đến cuối tháng 2/2026, toàn thị trường có 20.772 máy rút tiền tự động, giảm 2,68%, trong khi số lượng thiết bị chấp nhận thẻ đạt 761.793 máy, tăng 1,36% so với cùng kỳ năm trước. Trong 2 tháng đầu năm, số lượng giao dịch qua máy rút tiền tự động giảm 6,40%, cho thấy xu hướng rút tiền mặt đang dần được thay thế bởi các phương thức thanh toán điện tử hiện đại.

Dịch vụ Tiền di động (Mobile Money) đang cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc mở rộng tiếp cận tài chính toàn diện.

Đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 11,17 triệu tài khoản đăng ký và sử dụng dịch vụ Mobile Money, trong đó khoảng 7,64 triệu tài khoản, tương đương 68%, thuộc khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.

Khối lượng giao dịch qua tài khoản Mobile Money cũng tăng mạnh, đạt hơn 326,75 triệu giao dịch với tổng giá trị khoảng 9.259 tỷ đồng. Những con số này cho thấy thanh toán số đang dần thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt, đặc biệt ở những khu vực mà dịch vụ ngân hàng truyền thống còn hạn chế.

Ở mảng thanh toán xuyên biên giới, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục mở rộng hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã phản hồi nhanh với nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore. Cùng đó, hệ thống ngân hàng đang xúc tiến kết nối với thêm một số thị trường khác. Đây là bước đi quan trọng nhằm hỗ trợ thanh toán du lịch, thương mại và tiêu dùng xuyên biên giới ngày càng thuận tiện hơn.