“Chấm điểm” chất vấn và trả lời chất vấn

Dù vẫn còn những vấn đề chưa được đi đến cùng, nhưng "nói một cách tổng thể, các phiên chất vấn lần này của Quốc hội tại kỳ họp này có chất lượng”, theo nhận xét của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng.

Kết thúc hơn hai ngày chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XII, ông Nguyễn Phú Trọng nói “theo dư luận và các ý kiến của cử tri, của báo chí, đây là một kỳ chất vấn tương đối sôi động, hấp dẫn và có hiệu quả thiết thực”.

Tại kỳ họp này, lần đầu tiên Quốc hội có sự cải tiến cách chất vấn và trả lời chất vấn theo nhóm vấn đề. Với 129 lượt ý kiến chất vấn, trao đổi tại nghị trường, ông Nguyễn Phú Trọng cho biết “số lượng chất vấn chưa bao giờ nhiều như lần này”.

Là người trực tiếp điều hành cả 5 phiên họp về nội dung chất vấn, Chủ tịch Quốc hội đánh giá không khí chất vấn và trả lời chất vấn là dân chủ, thẳng thắn, xây dựng và trách nhiệm. Hỏi và trả lời nói chung đã đi vào đúng trọng tâm, ngắn gọn, có trao đi đổi lại, có tranh luận liên tục khá sôi nổi, có sự tham gia của nhiều vị bộ trưởng và cùng một vấn đề, có cọ xát, có tranh luận.

Đồng tình với những nhận xét trên bình diện chung của Chủ tịch Quốc hội, song là những người trực tiếp chất vấn, tranh luận với Thủ tướng và các bộ trưởng, các vị đại biểu Quốc hội cũng có cách “chấm điểm” riêng của mình.

Thủ tướng đã “gỡ” cho bộ trưởng

(Đại biểu Hồ Trọng Ngũ, tỉnh Ninh Thuận)

"Tôi đánh giá rất cao trả lời của Thủ tướng, sâu sắc, trách nhiệm và rõ ràng.

Nếu như trong hai ngày trước, một số bộ trưởng đã tỏ ra hơi lúng túng khi chưa nắm chắc vấn đề thì hôm nay Thủ tướng đã “gỡ” cho các bộ trưởng. Rõ nhất là chuyện điều hành xuất khẩu gạo, nghe các bộ trưởng nói thấy không được rõ vấn đề lắm, nhưng Thủ tướng nói rất có trách nhiệm. Thủ tướng đã quyết định vấn đề đó, vì những lý do rất rõ.

Về phần các bộ trưởng trả lời thì tôi chưa hài lòng với Bộ trưởng Bộ Công Thương".

Đồng tình với giải thích của Thủ tướng

(Đại biểu Nguyễn Sáng Vang, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang)

"Thủ tướng đã rất thẳng thắn, khi trả lời rõ những vấn đề mà đại biểu đặc biệt quan tâm như xuất khẩu gạo, ô nhiễm môi trường...

Có những vấn đề không thể giải quyết ngay được, như lúa gạo thì phải có cân nhắc. Nông dân một nắng hai sương rất vất vả. Nhưng an ninh lương thực không đảm bảo thì thiệt hại còn lớn hơn. Quyền lợi quốc gia phải đặt lên trên hết.

Tuy nhiên, do Thủ tướng cũng chỉ có thể trả lời trong phạm vi câu hỏi của đại biểu nên đại biểu hỏi cũng cần phải thật rõ vấn đề. Riêng tôi thấy không cần chất vấn thêm vì nội dung tôi quan tâm thì Thủ tướng đã trả lời thuyết phục...".

Ấn tượng với hai bộ trưởng

(Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết, tỉnh Lạng Sơn)

"Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu tỏ ra nắm chắc vấn đề, nói đúng mức, dễ hiểu và đưa ra giải pháp thực tế. Tuy đã bớt dân dã hơn kỳ trước nhưng vẫn nhẹ nhàng, thoải mái.

Tôi cũng ấn tượng với Bộ trưởng Cao Đức Phát - một người đàn ông mạnh mẽ - đã nhận trách nhiệm ngay, mặc dù việc dự báo là rất khó. Nếu tôi là Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thì tôi cũng không dám dự báo tăng sản lượng lúa gạo ở thời điểm đó.

Bộ trưởng Phát sẵn sàng nhận kỷ luật là đúng mức, nhưng nếu lỗi lớn thì mới kỷ luật".

Một số bộ trưởng chưa nhận rõ trách nhiệm

(Đại biểu Nguyễn Thị Bạch Mai, tỉnh Tây Ninh)

"Tôi thấy không hài lòng với trả lời của Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu, câu hỏi của tôi Bộ trưởng chưa trả lời thỏa đáng.

Bộ trưởng Cao Đức Phát nhận trách nhiệm cũng hơi miễn cưỡng. Bộ trưởng Bộ Công Thương còn "lòng vòng", chỉ nhận một phần trách nhiệm sau khi đại biểu có ý kiến nhiều...

Nhìn chung một số vị bộ trưởng còn chưa nhận rõ trách nhiệm của mình, dù mục đích chất vấn không phải để kỷ luật ai cả mà để rút kinh nghiệm làm tốt hơn.

Giáo dục đã và đang là vấn đề nóng, song tôi cho rằng Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nhìn nhận vấn đề chưa rõ, chuẩn bị chất vấn nặng về thông tin mang tính chuyên đề, chưa trả lời trực tiếp, nhiều chỗ còn lúng túng. Tôi nghĩ Bộ trưởng cần nâng cao hơn trách nhiệm trong pham vi quản lý của ngành.

Việc điều hành lần này nhiều lúc cũng làm cho đại biểu “cụt hứng”. Theo tôi không nên để đại biểu đứng lên ngồi xuống nhiều lần . Những vấn đề quan trọng bức xúc thì nên dành nhiều thời gian hơn".