Lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ ngày 26/9 đến 4/10 trong Quần thể di tích Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc sau khi được UNESCO ghi danh Di sản Văn hóa thế giới ngày 12/7/2025. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống, mùa hội còn mở rộng không gian trải nghiệm, đưa giá trị di sản đến gần hơn với cộng đồng và du khách...

Côn Sơn - Kiếp Bạc là không gian giàu chiều sâu lịch sử, văn hóa và cảnh quan. Côn Sơn gắn với Phật giáo Trúc Lâm, Đệ tam tổ Huyền Quang cùng các danh nhân Trần Nguyên Đán, Nguyễn Trãi. Trong khi đó, Kiếp Bạc in đậm dấu ấn nhà Trần, Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc. Những giá trị ấy không chỉ hiện diện trong kiến trúc, bia ký hay hiện vật mà còn được lưu giữ qua các nghi lễ, lễ hội và thực hành văn hóa của cộng đồng. 

TỪNG BỪNG LỄ HỘI CÔN SƠN - KIẾP BẠC

Kể từ khi di sản được UNESCO ghi danh, công tác bảo tồn và phát huy giá trị không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ các công trình hay nghi lễ. Việc đưa di sản vào đời sống cộng đồng và các hoạt động du lịch trải nghiệm chính là cách để những giá trị văn hóa tiếp tục được nhận diện, lan tỏa và trao truyền qua các thế hệ.

Tại Côn Sơn, lễ dâng hương, rước văn tưởng niệm 584 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi được tổ chức tại chùa Côn Sơn, đền Nguyễn Trãi và đền Trần Nguyên Đán. Những nghi lễ này góp phần giữ mạch nguồn văn hóa, bảo đảm tính trang nghiêm và chiều sâu lịch sử của lễ hội.

Cùng với phần “Lễ”, phần “Hội” được mở rộng theo hướng tăng trải nghiệm cho công chúng. Không gian làng nghề được tổ chức theo hướng để nghệ nhân trực tiếp giới thiệu quy trình sản xuất, kể câu chuyện về sản phẩm và vùng đất. Du khách có thể quan sát, tìm hiểu và trải nghiệm một số công đoạn thay vì chỉ xem sản phẩm hoàn thiện. Từ gốm, thư pháp, pha trà đến các hoạt động văn hóa dân gian, mỗi trải nghiệm mở thêm một cách tiếp cận di sản.

Trong cách tiếp cận này, nghệ nhân không chỉ là người làm ra sản phẩm mà còn trở thành người kể chuyện về vùng đất bằng nghề nghiệp, kỹ năng và ký ức văn hóa của mình. Một món đồ thủ công, chén trà hay món ăn vì thế không chỉ mang giá trị sử dụng, mà còn có thể trở thành cầu nối giúp du khách hiểu hơn về con người và lịch sử địa phương.

Tại Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến thương mại trong khuôn khổ Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa Thu 2026, các sản phẩm OCOP, nông sản tiêu biểu, sản phẩm làng nghề và ẩm thực địa phương sẽ được giới thiệu gắn với quảng bá điểm đến, kết nối tour tuyến và trải nghiệm văn hóa.

ĐƯA NÔNG SẢN OCOP VÀO KHÔNG GIAN DI SẢN

Đại diện Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, cho biết hoạt động quảng bá nông sản, làng nghề gắn với du lịch văn hóa tại lễ hội năm nay được chuẩn bị theo hướng bài bản, đồng bộ. Khu trưng bày nông sản và sản phẩm OCOP được bố trí phía trước đền Kiếp Bạc, phường Trần Hưng Đạo, với diện tích 375 m2, gồm 5 gian hàng tiêu chuẩn, hoạt động xuyên suốt 9 ngày lễ hội.

Các sản phẩm mang đậm dấu ấn nông nghiệp địa phương như gạo hữu cơ bãi rươi, bánh đậu xanh, bánh gai, nước mắm truyền thống, mật ong hoa rừng, nông sản sấy khô, sấy dẻo công nghệ cao, sản phẩm chế biến từ rươi, cáy, trà hoa cúc cùng nhiều loại rau, củ, quả an toàn.

Theo ngành nông nghiệp Hải Phòng, các sản phẩm tham gia đều phải đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm, có tem nhãn truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận chất lượng phù hợp như VietGAP, GlobalGAP, ISO hoặc HACCP.

Đáng chú ý, trong 5 gian hàng, một gian trung tâm được dành để trưng bày những sản phẩm OCOP tiêu biểu của thành phố. Không gian này không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn truyền tải câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm nông nghiệp, đồng thời định hướng kết nối giao thương. Bốn gian hàng còn lại dành cho các chủ thể trực tiếp giao lưu, trình diễn và phục vụ nhu cầu mua sắm của du khách.

Thay vì chỉ là nơi bán hàng, không gian OCOP được thiết kế theo hướng mở, hài hòa với cảnh quan di tích. Du khách có thể tìm hiểu quy trình sản xuất, nghe các chủ thể chia sẻ về nguồn gốc sản phẩm và câu chuyện văn hóa gắn với đất, người vùng duyên hải và đồng bằng sông Hồng.

Cùng với cách tổ chức trực tiếp, công nghệ số cũng được đưa vào hoạt động quảng bá. Thông tin về gian hàng, nguồn gốc sản phẩm và bản đồ vị trí được số hóa, tích hợp qua mã QR trên nền tảng Smart Hải Phòng, giúp du khách thuận tiện tra cứu bằng điện thoại.

Trong bối cảnh lễ hội dự kiến thu hút đông đảo người dân và du khách, an toàn thực phẩm cũng được ngành nông nghiệp đặt lên hàng đầu. Đặc biệt, ngành chức năng triển khai test nhanh tại chỗ đối với một số sản phẩm nông, lâm, thủy sản, tập trung kiểm tra nguy cơ tồn tại các chất phụ gia, hóa chất cấm như hàn the, foocmon trong các sản phẩm chế biến từ thịt và thủy sản. Với nhóm thực phẩm nguy cơ cao hoặc tiêu thụ số lượng lớn, mẫu sẽ được lấy để xét nghiệm chuyên sâu các chỉ tiêu về vi sinh vật, kim loại nặng, độc tố vi nấm và tồn dư kháng sinh.

Theo đại diện Chi cục Phát triển nông thôn Hải Phòng, việc đưa chuỗi sản phẩm OCOP vào không gian Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa Thu 2026 không chỉ đáp ứng nhu cầu mua sắm, ẩm thực và quà biếu của du khách, mà còn tạo thêm một kênh quảng bá thương hiệu nông sản địa phương trong không gian Di sản Văn hóa thế giới.