Điều đáng nói là mức chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ giữ ở mức cao ngay cả khi các cuộc khảo sát cho thấy tâm lý của họ đang bi quan ở cấp độ hiếm thấy...

Giữa lúc nền kinh tế Mỹ đối mặt nhiều thách thức từ lạm phát cao và lãi suất tăng cho tới thị trường lao động tăng trưởng chậm lại, người tiêu dùng nước này vẫn duy trì mức chi tiêu, qua đó giữ vững vai trò động lực chính của tăng trưởng kinh tế. Điều đáng nói là mức chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ giữ ở mức cao ngay cả khi các cuộc khảo sát cho thấy tâm lý của họ đang bi quan ở cấp độ hiếm thấy.

Theo dữ liệu từ Bộ Thương mại Mỹ, tổng số tiền mà các hộ gia đình Mỹ đã chi tiêu trong khoảng thời gian 12 tháng tính đến hết tháng 8 năm nay tăng 6,1% so với kỳ 12 tháng trước đó, cao hơn so với mức tăng trưởng hàng năm 4,3% tại thời điểm cuối năm ngoái. Sự tăng trưởng này góp phần vào việc số liệu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý 2 của Mỹ được điều chỉnh tăng lên mức 2,2%, cao hơn nhiều so với mức công bố lần đầu là 1,5%.

Một yếu tố quan trọng hỗ trợ cho sức bền của người tiêu dùng Mỹ là thị trường lao động vẫn vững chắc, dù tốc độ tăng trưởng việc làm đã chậm lại so với giai đoạn bùng nổ sau đại dịch. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở mức thấp lịch sử, tạo điều kiện cho người tiêu dùng tiếp tục chi tiêu.

Ông Austan Goolsbee, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Chicago, nhận định: "Dù mọi người đang nói nhiều về hoạt động xây dựng các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI), sự tăng trưởng của chi tiêu dùng trên diện rộng mới chính là động lực chủ đạo của tăng trưởng GDP Mỹ. Điều này có liên quan đến một thị trường lao động ổn định”.

Mức chi tiêu tăng lên do giá cả leo thang và người Mỹ mua sắm nhiều hơn. Hơn một nửa mức tăng chi tiêu trong năm qua là hệ quả lạm phát dai dẳng, với giá tiêu dùng đã tăng khoảng 3,4% trong giai đoạn này. Tuy nhiên, chi tiêu sau khi điều chỉnh theo lạm phát vẫn ghi nhận mức tăng 2,6%, kéo dài chuỗi tăng trưởng ổn định trong 5 năm qua.

Ngoài ra, nhiều người Mỹ lớn tuổi sở hữu nhà và cổ phiếu đã hưởng lợi từ giá trị tăng cao của cả hai loại tài sản này. Giá trị tài sản ròng cao hơn không đồng nghĩa với thu nhập hàng tháng cao hơn, nhưng đã khiến nhiều người cảm thấy thoải mái hơn khi tiêu tiền.

Đáng chú ý, hoạt động tiêu dùng của người Mỹ vẫn tăng trưởng mạnh mẽ mặc dù tâm lý của bi quan. Các chỉ số đo lường tâm lý tiêu dùng lâu dài đang ở gần mức thấp lịch sử, do bị ảnh hưởng bởi giá xăng cao, tốc độ tuyển dụng chậm lại và những bất định chính trị trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ. Trước đây, tâm lý người tiêu dùng kém thường đi đôi với chi tiêu dùng thấp, nhưng kể từ đại dịch, tâm lý và các chỉ số kinh tế khác ngày càng tách rời nhau.

Chỉ số tâm lý người tiêu dùng hàng tháng của Đại học Michigan hiện chỉ nhỉnh hơn mức thấp kỷ lục thiết lập vào đầu năm nay. Một khảo sát tương tự của tổ chức nghiên cứu Conference Board đã ghi nhận mức thấp nhất trong 12 năm vào tháng trước.

Ông Brian Fabes, nghiên cứu viên cao cấp tại tổ chức nghiên cứu NORC thuộc Đại học Chicago, nhận định với tờ báo Wall Street Journal: "Các con số vĩ mô đang rất tốt, chi tiêu vẫn tốt, dù không ai cảm thấy hài lòng”.

Ông Fabes cho rằng phần lớn tiêu dùng ở Mỹ hiện nay đến từ những người có thu nhập cao, trong khi người Mỹ thuộc tầng lớp trung lưu tìm kiếm giá trị và những người ở tầng lớp thấp hơn phải chật vật để tồn tại. Đối với người nghèo, "chi tiêu không thực sự là một lựa chọn. Họ còn gặp khó khăn trong các vấn đề mua thực phẩm và mua nhà”, ông nói.

Một cuộc khảo sát của Fed chi nhánh New York cho thấy tăng trưởng chi tiêu khá đồng đều giữa các nhóm thu nhập. Những người kiếm được dưới 50.000 USD cho biết chi tiêu của họ tăng 4,7% trong năm qua, trong khi những người kiếm được hơn 100.000 USD cho biết chi tiêu của họ tăng 4,4%.

Cần nói thêm rằng người Mỹ thuộc tầng lớp giàu có hơn có cái nhìn lạc quan hơn. Kể từ tháng 5/2025, tâm lý người tiêu dùng đã tăng lên ở nhóm những người sở hữu nhiều cổ phiếu nhất, trong khi giảm đối với những người không sở hữu cổ phiếu nào. Trong giai đoạn này, chỉ số chứng khoán S&P 500 đã mang lại cho các nhà đầu tư mức lợi nhuận khoảng 32%.

Tuy nhiên, chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ đang tăng nhanh hơn thu nhập khả dụng, có thể dẫn đến việc chi tiêu chững lại khi mọi người đối mặt với giới hạn của số tiền mà họ tiết kiệm được hoặc muốn vay. Tỷ lệ tiết kiệm của người Mỹ đang có chiều hướng giảm và hiện ở mức thấp lịch sử 4,1% thu nhập sau thuế, chỉ bằng khoảng một nửa so với trước đại dịch. Cùng với đó, người Mỹ đang vay nợ nhiều kỷ lục để chi tiêu cho cuộc sống.

Khi tiền bạc eo hẹp, nhiều người thường cắt giảm những thứ không cần thiết như ăn nhà hàng hoặc thuê bao dịch vụ phát trực tuyến. Nhưng gần đây, hành vi chi tiêu của người Mỹ không phản ánh sự ảm đạm mà nhiều người nói rằng họ cảm thấy. Chi tiêu cho mùa tựu trường năm nay đã tăng với tốc độ hai con số so với cùng kỳ năm trước.

"Người tiêu dùng đang chi tiêu theo tình hình tài chính của họ, không phải theo tâm lý của họ”, ông Mark Mathews - nhà kinh tế trưởng tại National Retail Foundation - cho biết.

Trong các dự báo dựa trên dữ liệu thẻ tín dụng, hãng thẻ Mastercard cho rằng chi tiêu mua sắm trong kỳ nghỉ lễ cuối năm ở Mỹ năm sẽ tăng 5,5% so với năm ngoái - mức tăng trưởng nhanh nhất kể từ năm 2022. Giá cả tăng có thể chiếm khoảng một nửa mức tăng này, và phần còn lại đến từ khối lượng mua hàng lớn hơn - Mastercard nhận định.