Tránh đám đông và giá cả mùa cao điểm, cũng như tác động của biến đổi khí hậu, đều sẽ là những yếu tố góp phần vào nhu cầu du lịch trái mùa. Và xu hướng này chắc chắn sẽ còn tiếp tục kéo dài…

Một cuộc khảo sát năm 2023 của Ủy ban Du lịch châu Âu cho biết du khách châu Âu coi thời tiết là yếu tố số một khi quyết định đi nghỉ ở đâu, với 8% số người được hỏi cho biết họ lo ngại về thời tiết khắc nghiệt ở các điểm đến. Các đợt nắng nóng ở các nước như Ý, Tây Ban Nha và Hy Lạp đã gây ra cuộc khủng hoảng vào mùa hè năm 2023. Kể từ đó, dữ liệu của ForwardKeys cho thấy, thay vì Nam Âu, lượng tìm kiếm các chuyến bay mùa hè đến những điểm đến ở Bắc Âu như Đan Mạch và Thụy Điển đã tăng đột biến.

Tuy nhiên, Carlo Buontempo, Giám đốc Cơ quan Giám sát biến đổi khí hậu châu Âu Copernicus, cho biết nhiệt độ trung bình trong 5 năm tới rất có thể sẽ ấm hơn nhiệt độ trung bình của 5 năm qua. Vì vậy sẽ không có gì ngạc nhiên khi mà trong tương lai, những kỷ lục nắng nóng sẽ lại xuất hiện. Hiện tượng nóng lên toàn cầu cũng khiến thời gian tuyết rơi trong mùa đông ở nhiều nơi ngắn lại, chỉ còn vài tuần. Tuyết ít nên một số điểm đến buộc phải dừng các dịch vụ du lịch liên quan.

Ged Brown, chủ sở hữu của công ty du lịch Low Season Traveller, nói với CNN: "Nhiều người có xu hướng cho rằng mùa thấp điểm được định nghĩa là khi thời tiết không đẹp. Thế nhưng biến đổi khí hậu đang định nghĩa lại "thời tiết đẹp" là gì". Một cuộc khảo sát của công ty này cho thấy đang có xu hướng du lịch theo các mùa "ít cao điểm" ở châu Âu, trong đó tháng 5, tháng 6 và tháng 10 là những tháng phổ biến nhất, thay vì cao điểm du lịch hè truyền thống.

Thời tiết là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến du lịch nhưng không phải là duy nhất. Ngoài ra còn có rất nhiều vấn đề khác cần chú ý để có một kỳ nghỉ hoàn hảo. Với nhiều gia đình có con nhỏ luôn phải phụ thuộc vào lịch học của con. Vì vậy, kỳ nghỉ hè hoặc kỳ nghỉ đông thường chính là mùa du lịch cao điểm bởi đây là khi học sinh được nghỉ.

Tuy nhiên, lượng khách du lịch cá nhân hoặc đoàn khách MICE chọn né mùa cao điểm ngày càng nhiều. Ann Woodward - một du khách người Mỹ, nói thường xuyên "né" thời gian nghỉ học của học sinh để đi du lịch để tránh tình trạng đông đúc, ồn ào. "Tôi cố gắng không di chuyển, không lên máy bay đến các điểm du lịch trong những khoảng thời gian học sinh được nghỉ. Tôi gọi đó là chiến lược kỳ nghỉ", Ann cười nói.

Olivier Ponti, Giám đốc ForwardKeys - một công ty phân tích và dữ liệu du lịch có trụ sở tại Tây Ban Nha, cho biết: "Hoạt động du lịch toàn cầu đang ngày càng trở nên bận rộn hơn. Vẫn còn một số nơi có mùa cao điểm vô cùng náo nhiệt nhưng mùa thấp điểm cũng không còn vắng vẻ đìu hiu như trước. Thậm chí có những ngày dù vào mùa thấp điểm nhưng ngành du lịch vẫn rất bận rộn".

ForwardKeys đã thống kê hiện nay Thái Lan, Hawaii và Maldives là ba điểm đến có sức hấp dẫn lớn bởi bãi biển trong xanh, thích hợp cho nhiều hoạt động ngoài trời. “Ở Thái Lan, mùa thấp điểm thường kéo dài từ tháng 4 đến tháng 9, trong đó tháng 4 và tháng 5 rất nóng. Thế nhưng trong mùa thấp điểm, lượng khách du lịch mỗi tháng hiện vẫn chiếm hơn 7% tổng lượng khách hàng năm. Điều đó có nghĩa là rất rất ít tính thời vụ. Nói cách khác, không còn mùa thấp điểm nào ở những nơi như thế nữa", ông Olivier Ponti giải thích.

Bên cạnh đó, sau đại dịch, nhiều công sở khuyến khích nhân viên làm việc tại nhà, nhiều việc làm từ xa ra đời… mang lại cho mọi người cơ hội xa nhà trong thời gian dài. Với nhóm “du mục kỹ thuật số”, vừa đi du lịch vừa làm việc từ xa và vẫn nhận lương giúp họ có đủ khả năng để đi du lịch hàng tháng liền. Nhưng tính chất “vừa chơi vừa làm” này khiến họ muốn đến các thị trấn nhỏ hơn và các khu vực ít sầm uất hơn.

Ông Brown của Low Season Traveler cho biết sau đại dịch, rất nhiều du khách tìm kiếm một điểm đến mà bạn bè của họ chưa từng đến, hoặc có được trải nghiệm ít bận rộn hơn tại một địa điểm tương đối yên bình. Như vậy, ngoại trừ những người phải phụ thuộc vào lịch nghỉ của con cái, nhiều đối tượng du khách khác có thể tận dụng mùa thấp điểm du lịch với nhiều lợi thế như giá rẻ với chất lượng cao, không phải chen chúc cùng đám đông tại các điểm tham quan, đồng thời nhận được sự tiếp đón nồng hậu hơn của dân địa phương. 

Đặc biệt, du lịch mùa thấp điểm, du khách dễ dàng nhận được các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Thông thường, khi mùa du lịch chính vừa kết thúc, những nơi lưu trú ở vị trí đẹp nhất hay các điểm giải trí có giá giảm ít nhất một nửa. Các dịch vụ du lịch như đi thuyền, các mặt hàng lưu niệm và cả nhà hàng cũng có giá rẻ hơn hẳn.

Chẳng hạn tại Úc, mùa thấp điểm bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, khi nước này bước vào mùa khô. Bạn có thể đến những điểm tham quan nổi tiếng như Great Barrier Reef, rặng san hô lớn nhất thế giới, để tận hưởng sự yên bình nơi đây. Từ tháng 4 đến tháng 6, đến vùng Ningaloo ở bờ tây nước Úc, bạn sẽ say mê cùng vũ điệu cá voi hùng vĩ, được quan sát loài động vật này ở khoảng cách thật gần.

Tương tự, phần lớn hãng hàng không thường giảm giá vé đến các đảo du lịch vào những tháng mùa thu ở Hi Lạp. Vào tháng 9 và tháng 10, thời tiết ở Cyclades hay Mykonos thuận lợi cho những ai thích lướt ván hay đi bộ khám phá những ngọn đồi Andros hay vườn cây ôliu bạt ngàn trên các đảo. Du khách sẽ thong thả thu vào ống kính cảnh quan lãng mạn của những vụng biển ở đảo Crete mà không lo vướng phải đám đông.

Thành phố nước Venice của Ý vào đông lạnh và ẩm ướt. Bù lại, du khách có nhiều cơ hội thưởng ngoạn khi các điểm tham quan nơi đây thưa vắng du khách. Làn sương mù bay thấp dọc theo các kênh rạch, các con ngõ nhỏ vắng vẻ lộ rõ nền đá cuội sáng loáng... khiến Venice như thơ mộng hơn. Và đặc biệt, đây cũng là thời điểm bạn có thể trải nghiệm những bước đi trong nước bằng đôi ủng to tại quảng trường San Marco ở trung tâm Venice.

Cũng thế, hơn 3 triệu lượt khách đến công viên quốc gia Yellowstone (Mỹ) vào mùa hè, nhưng công viên nổi tiếng thế giới này chỉ đón 140.000 lượt khách trong mùa đông. Không còn đám đông du khách chen chúc, lúc này du khách dễ dàng chiêm ngưỡng nhiều loài đặc hữu như nai sừng tấm, bò rừng... trên lớp băng lấp lánh ở khoảng cách 1,5km. Một trong những dịch vụ du lịch nổi bật trong thời điểm này là hướng dẫn viên địa phương sẽ đưa bạn theo dấu sói xám dựa trên những dấu chân để lại trên tuyết của chúng...