Loãng xương âm thầm khiến nhiều phụ nữ bỏ lỡ giai đoạn phát hiện sớm

Ở người cao tuổi, hệ xương dần suy yếu, dễ dẫn tới loãng xương. Khi cấu trúc xương bị giảm độ chắc, chỉ cần một va chạm như trượt ngã cũng có thể gây gãy cổ xương đùi hoặc lún xẹp đốt sống…

Ảnh minh họa: AFMC.org
Ảnh minh họa: AFMC.org

Mới đây, Bệnh viện Bạch Mai đã thông tin về trường hợp một bệnh nhân nữ 60 tuổi, có tiền sử xơ cứng bì toàn thể tiến triển và bệnh phổi kẽ, đã điều trị khoảng 6 năm. Trong quá trình kiểm soát bệnh, người bệnh phải sử dụng thuốc kéo dài, trong đó có corticoid và thuốc ức chế miễn dịch. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ phát hiện người bệnh bị xẹp 5 thân đốt sống gồm T11, L1, L2, L4 và L5, kèm phù tủy xương trên nền loãng xương nặng.

Sử dụng corticoid kéo dài là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ loãng xương, gãy xương. Với trường hợp tổn thương nhiều đốt sống cùng các bệnh lý nền phức tạp, việc lựa chọn phương pháp can thiệp đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng khả năng đáp ứng của người bệnh. Sau khi hội chẩn, các bác sĩ chỉ định tạo hình thân đốt sống bằng xi măng qua da. Đây là phương pháp ít xâm lấn, giúp tăng độ vững của thân đốt sống bị xẹp, giảm đau và hỗ trợ người bệnh phục hồi vận động.

Theo các bác sĩ, thách thức lớn của ca bệnh nằm ở việc kiểm soát an toàn thủ thuật trên người bệnh mắc bệnh phổi kẽ. Sau khi đánh giá tình trạng toàn thân, cân nặng và hội chẩn với bác sĩ gây mê hồi sức, ê-kíp lựa chọn phương pháp gây tê tại chỗ với liều thuốc phù hợp. Trong quá trình thực hiện, mỗi thân đốt sống được tiếp cận bằng một kim chuyên dụng. Dưới hướng dẫn của hệ thống X-quang tăng sáng (C-arm), bác sĩ xác định chính xác vị trí và hướng đi của kim, kiểm soát quá trình bơm xi măng vào từng thân đốt sống. 

Bệnh nhân xẹp 5 đốt sống trên nền nhiều bệnh lý phức tạp. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Bệnh nhân xẹp 5 đốt sống trên nền nhiều bệnh lý phức tạp. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Bên cạnh đó, do người bệnh mắc bệnh phổi kẽ, khả năng dung nạp tư thế nằm sấp trong thời gian can thiệp cũng là yếu tố cần lưu ý. Ê-kíp phải tính toán kỹ lưỡng, thao tác chính xác nhằm hạn chế thời gian nằm sấp và giảm gánh nặng cho người bệnh. Trước thủ thuật, mức độ đau của người bệnh được ghi nhận khoảng 6 - 7/10 điểm. Sau can thiệp, tại thời điểm đánh giá ban đầu, người bệnh cho biết tình trạng đau lưng gần như không còn.

Các bác sĩ lưu ý, không phải mọi trường hợp xẹp đốt sống đều cần can thiệp bơm xi măng. Chỉ định cần được cân nhắc dựa trên mức độ đau, kết quả chẩn đoán hình ảnh, đáp ứng với điều trị bảo tồn và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh. Đặc biệt, tạo hình thân đốt sống không thay thế điều trị loãng xương. Người bệnh vẫn cần tiếp tục kiểm soát bệnh nền, điều trị loãng xương và phòng ngừa nguy cơ gãy xương mới.

Ca can thiệp do TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống, trực tiếp thực hiện. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Ca can thiệp do TS.BS Nguyễn Văn Trung, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống, trực tiếp thực hiện. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Tương tự, bệnh nhân L.T.N.L. (64 tuổi, sinh sống tại Hà Nội) mới đây đã đến Bệnh viện Đa khoa Medlatec khám vì tình trạng đau cột sống lưng và cột sống thắt lưng trên nền bệnh loãng xương đã được chẩn đoán từ 6 năm trước. Ngoài ra, bệnh nhân còn có tiền sử mắc rối loạn chuyển hóa lipid, tiền đái tháo đường, tăng men gan GGT và thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược sắc.  

Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cột sống cho thấy, bệnh nhân có xẹp mới đốt sống L2 trên nền nhiều đốt sống xẹp mạn tính trước đó, kèm theo tình trạng thoái hóa cột sống, phình và thoát vị đĩa đệm, cũng như viêm phần mềm vùng cột sống lưng – thắt lưng. Đo mật độ xương ghi nhận mức độ loãng xương rất nặng, với T-score tại đốt sống L1–L4 là –3,4; cổ xương đùi phải –3,4 và cổ xương đùi trái –3,8. 

Dựa trên lâm sàng và các kết quả cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán mắc loãng xương nặng nguy cơ gãy xương rất cao, kèm theo thoái hóa cột sống và đĩa đệm. Bệnh nhân được chỉ định nhập viện để điều trị. Sau 7 ngày điều trị, tình trạng đau cột sống cải thiện rõ rệt, giảm đau khoảng 90%, bệnh nhân được ra viện và tiếp tục điều trị theo đơn ngoại trú.

Theo ThS.BSCKII. Trịnh Thị Nga, chuyên khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, sau mãn kinh, phụ nữ có thể mất từ 1 – 3%, thậm chí 2 - 4% khối lượng xương mỗi năm, đặc biệt trong 5 - 10 năm đầu.

Ngoài yếu tố nội tiết, nguy cơ loãng xương còn tăng cao nếu người phụ nữ có các yếu tố sau: tuổi cao; mãn kinh sớm hoặc cắt buồng trứng; thể trạng gầy, chỉ số BMI thấp; ít vận động; chế độ ăn thiếu canxi và vitamin D; hút thuốc lá, uống rượu; có bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, bệnh tuyến giáp, viêm khớp dạng thấp; dùng corticoid kéo dài…

Kết quả chụp MRI của bệnh nhân ghi nhận nhiều đốt sống bị xẹp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Medlatec
Kết quả chụp MRI của bệnh nhân ghi nhận nhiều đốt sống bị xẹp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Medlatec

Theo ThS.BS. Nguyễn Châu Tuấn, Khoa Nội Cơ xương khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, nếu so sánh từ nền tảng ban đầu, phụ nữ đã có "bất lợi" về xương. Khung xương nhỏ hơn, mật độ xương nền thấp hơn khiến lượng xương tích lũy trong giai đoạn trẻ tuổi ở chị em không nhiều bằng nam giới. Khi bước vào trung niên, những yếu tố này càng bộc lộ rõ.

Về mặt sinh lý, estrogen đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ xương ở nữ giới. Tuy nhiên, từ giai đoạn tiền mãn kinh và đặc biệt sau mãn kinh, nồng độ estrogen suy giảm nhanh chóng. Điều này làm quá trình hủy xương diễn ra mạnh hơn trong khi khả năng tái tạo xương lại chậm dần. 

BS. Tuấn cho biết, loãng xương hiếm khi gây triệu chứng rầm rộ ở giai đoạn đầu. Phần lớn bệnh nhân chỉ cảm nhận những dấu hiệu rất mơ hồ như đau âm ỉ vùng thắt lưng, mỏi gối khi vận động, cứng khớp buổi sáng hoặc chuột rút về đêm. Những biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với tình trạng thoái hóa thông thường hoặc "già đi theo tuổi". Chính sự âm thầm đó khiến nhiều phụ nữ bỏ lỡ giai đoạn phát hiện sớm.

Trong khi thực tế, loãng xương không chỉ là vấn đề của tuổi già mà là hệ quả tích lũy từ nhiều năm trước đó, liên quan chặt chẽ đến dinh dưỡng, thể trạng và lối sống. Không ít phụ nữ duy trì chế độ ăn ít năng lượng để giữ vóc dáng, dẫn đến khẩu phần thiếu đạm, thiếu canxi và vitamin D trong thời gian dài. Chính vì vậy, sàng lọc loãng xương sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ. Khi được phát hiện sớm, loãng xương hoàn toàn có thể được kiểm soát.

Loãng xương không chỉ là vấn đề của tuổi già mà là hệ quả tích lũy từ nhiều năm trước đó. Ảnh minh họa: Community Pain Center
Loãng xương không chỉ là vấn đề của tuổi già mà là hệ quả tích lũy từ nhiều năm trước đó. Ảnh minh họa: Community Pain Center

Tuy nhiên, điều trị loãng xương không phải là quá trình ngắn hạn. Theo BS. Tuấn, giai đoạn 1 - 2 năm đầu điều trị rất quan trọng để theo dõi đáp ứng của xương và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết. Thông thường, liệu trình điều trị cần kéo dài từ 3 - 5 năm mới có thể giúp cải thiện mật độ xương rõ rệt và giảm nguy cơ gãy xương.

Với phụ nữ, việc chủ động chăm sóc hệ xương khớp không chỉ nhằm tránh những cơn đau nhức trước mắt, mà còn là nền tảng để duy trì khả năng vận động độc lập và chất lượng sống khi về già.

Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027: Không gian để khoa học gặp nhu cầu thực tiễn

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao, cùng với những tiến bộ nhanh chóng của khoa học và công nghệ y học, việc tăng cường kết nối quốc tế có ý nghĩa đặc biệt thiết thực. Tuần lễ Y tế Toàn cầu Việt Nam 2027 tạo điều kiện thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, thu hút đầu tư, cũng như giới thiệu những thành tựu và tiềm năng của ngành y tế Việt Nam với thế giới…

Bác sĩ Việt ứng dụng công nghệ trong điều trị các ca bệnh khó

Công nghệ in 3D đang mở ra bước tiến mới trong lĩnh vực y học khi có thể hỗ trợ tái tạo xương với độ chính xác cao. Đây là bước đột phá kết hợp giữa kỹ thuật số, hình ảnh học y khoa (CT, MRI) và khoa học vật liệu, mang lại tính cá thể hóa cao trong điều trị…

Người huyết áp cao khó vận động khớp, cần đi khám ngay

Tăng huyết áp gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đối với các cơ quan như não, mạch máu, tim, thận. Đôi khi, bệnh thể hiện trước tiên ở khả năng vận động như yếu và tê bì tay chân, dễ gây nhầm lẫn với bệnh cơ xương khớp…

Mỹ phát triển công nghệ xét nghiệm máu phát hiện hơn 50 loại ung thư

Xét nghiệm máu Galleri do công ty công nghệ sinh học GRAIL của Mỹ phát triển được kỳ vọng có thể phát hiện tín hiệu của hơn 50 loại ung thư trước khi triệu chứng xuất hiện. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy công nghệ này vẫn bỏ sót phần lớn trường hợp mắc bệnh, đặc biệt ở giai đoạn sớm...

Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Việt Nam: Khát vọng quốc gia biển mạnh

Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...

VnEconomy Interactive

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...

VnEconomy
VnEconomy