Chính phủ Đức vừa đã chặn kế hoạch của tập đoàn vận tải biển nhà nước Trung Quốc Cosco mua 80% cổ phần một doanh nghiệp logistics hoạt động tại Hamburg, cảng biển lớn nhất nước này, do lo ngại về an ninh…

Ngày thứ Tư (7/10), Chính phủ Đức quyết định chặn kế hoạch mua 80% cổ phần Konrad Zippel Spediteur của Cosco sau khi xem xét các thương vụ đầu tư của nước ngoài vào nước này. Konrad Zippel Spediteur là doanh nghiệp logistics quy mô vừa, hoạt động tại cảng Hamburg bên bờ Biển Bắc.

Theo Bộ Kinh tế Đức, Tập đoàn Zippel chuyên vận chuyển container nội địa, chủ yếu kết nối cảng Hamburg với các bang miền Đông nước này. Trong email gửi tờ báo Financial Times, người phát ngôn Bộ Kinh tế Đức cho biết thương vụ bị bác bỏ do lo ngại về an ninh.

“Thương vụ này sẽ làm gia tăng sự phụ thuộc và đe dọa khả năng chống chịu của các chuỗi cung ứng tại Đức và Liên minh châu Âu (EU)”, người phát ngôn Bộ Kinh tế Đức nói.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh Berlin chuẩn bị ban hành luật mới nhằm siết chặt việc xem xét các khoản đầu tư nước ngoài vào Đức. Theo Financial Times, động thái này cũng cho thấy Đức đang có lập trường cứng rắn hơn với Trung Quốc, khi xe điện và sản phẩm thép giá rẻ của Trung Quốc gây sức ép cạnh tranh, làm tổn hại các nhà sản xuất Đức cả ở thị trường trong nước lẫn những thị trường xuất khẩu truyền thống.

Đầu tuần này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi các nước EU thiết lập một công cụ "phản ứng mang tính hệ thống" mới của khối cho phép Brussels hành động nhanh chóng nhằm ứng phó với các hành vi bóp méo thị trường do Trung Quốc thúc đẩy, đồng thời lên kế hoạch ứng phó với sự trả đũa và cải tổ các công cụ phòng vệ thương mại.

Đề xuất này được xem là phản ứng trước việc Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu đất hiếm và nam châm vào năm ngoái. Các hạn chế đã khiến một số nhà máy ô tô tại Đức thiếu nguyên liệu, linh kiện và phải ngừng sản xuất.

Kể từ khi nhậm chức vào tháng 5/2025, ông Merz đã tìm cách cân bằng hai mục tiêu: Vừa thu hút đầu tư nước ngoài để vực dậy nền kinh tế Đức đang trì trệ, vừa tăng cường bảo vệ hạ tầng thiết yếu và hạn chế sự phụ thuộc vào các đối tác nước ngoài có thể gây rủi ro cho nền kinh tế.

Theo Bộ Kinh tế Đức, nước này đã bác bỏ 8 thương vụ đầu tư nước ngoài, trong khi mỗi năm xem xét khoảng 300 thương vụ đầu tư từ nước ngoài vào Đức. Ngày 7/10, bộ này khẳng định Đức vẫn “hoan nghênh đầu tư nước ngoài”, song pháp luật cho phép chính phủ xem xét từng thương vụ để đánh giá nguy cơ đối với trật tự công cộng hoặc an ninh quốc gia.

“Tiêu chí rà soát là liệu thương vụ mua lại có khả năng gây nguy hại cho trật tự công cộng hoặc an ninh hay không”, cơ quan này cho biết.

Theo hãng tin Reuters, các chính phủ châu Âu ngày càng thận trọng trước các khoản đầu tư của doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc vào hạ tầng logistics và giao thông vận tải. Họ lo ngại những khoản đầu tư này có thể tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận thông tin nhạy cảm về chuỗi cung ứng, đồng thời làm gia tăng sự phụ thuộc của châu Âu vào các doanh nghiệp đó.

Cơ quan quản lý cạnh tranh Đức đã thông qua thương vụ Cosco mua 80% cổ phần Zippel hồi tháng 2. Tuy nhiên, cơ quan này khi đó lưu ý rằng việc đánh giá các rủi ro đối với an ninh quốc gia không thuộc thẩm quyền của mình.

Sau quyết định chặn thương vụ của Chính phủ Đức, ông Axel Plass, Giám đốc điều hành Zippel, cho biết doanh nghiệp mong muốn một kết quả khác và vẫn tin rằng quyết định thực hiện thương vụ là đúng đắn. Ông khẳng định hoạt động của Zippel sẽ tiếp tục như trước.

Năm 2022, chính phủ liên minh ba đảng của Đức, khi đó do Thủ tướng Olaf Scholz lãnh đạo, đã cho phép Cosco mua 24,9% cổ phần tại bến container Tollerort thuộc cảng Hamburg, thấp hơn mức 35% mà tập đoàn này đề xuất ban đầu. Ông Scholz là người tiền nhiệm của Thủ tướng Merz.

Quyết định khi đó là kết quả thỏa hiệp giữa ông Scholz và các bộ trong chính phủ. Ông Scholz, thành viên Đảng Dân chủ Xã hội và từng là Thị trưởng Hamburg, ủng hộ thương vụ, trong khi các bộ kinh tế, ngoại giao, quốc phòng và nội vụ phản đối do lo ngại về an ninh. Để dung hòa hai quan điểm, Chính phủ Đức cho phép Cosco đầu tư nhưng giới hạn tỷ lệ sở hữu của tập đoàn này ở mức dưới 25%.