Nền kinh tế lớn nhất châu Âu được dự báo đang trên đà đạt mức tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) cao nhất kể từ năm 2022, trong khi niềm tin kinh doanh cũng dần cải thiện...

Cơ quan Thống kê Liên bang Đức tuần trước cho biết nền kinh tế Đức tăng trưởng 0,3% trong quý 2/2026, cao hơn dự báo và nối tiếp kết quả khả quan của 2 quý trước.

Viện Ifo, Viện Kinh tế Thế giới Kiel và Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz đều đã nâng dự báo, cho rằng kinh tế Đức có thể tăng trưởng ít nhất 1,3% trong năm nay.

Chỉ số môi trường kinh doanh Ifo, thước đo quan trọng phản ánh tâm lý của doanh nghiệp Đức, cũng tăng lên mức cao nhất trong 1 năm vào tháng 8.

“Đây không chỉ là tín hiệu tích cực nhất thời. Nền kinh tế có thể đang thực sự phục hồi”, ông Clemens Fuest, Chủ tịch Viện Ifo, nhận định với hãng truyền thông DW.

Ông Carsten Brzeski, Giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô toàn cầu tại ngân hàng ING, cũng cho rằng kinh tế Đức đang lấy lại động lực và cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn lo ngại trước đây. Tuy nhiên, ông cảnh báo chưa nên quá lạc quan bởi nhiều vấn đề nền tảng vẫn chưa được giải quyết.

“Để đà khởi sắc hiện nay thực sự trở thành quá trình phục hồi dài hạn, kinh tế Đức vẫn cần nhiều thay đổi hơn nữa”, ông Brzeski nói.

ĐỘNG LỰC PHỤC HỒI ĐẾN TỪ ĐÂU?

Những tín hiệu tích cực xuất hiện trong bối cảnh kinh tế Đức vẫn liên tục đối mặt với các thông tin bất lợi.

Volkswagen, một trong những tập đoàn tiêu biểu nhất của Đức, đang trải qua quá trình cắt giảm quy mô đầy khó khăn. Đây cũng là biểu hiện của làn sóng tái cơ cấu rộng khắp ngành công nghiệp nước này trước sức ép cạnh tranh từ Trung Quốc và những trở ngại của kinh tế toàn cầu.

Mùa hè năm nay, mực nước xuống thấp kỷ lục trên các tuyến đường thủy quan trọng như sông Rhine và Danube đã gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động vận tải, thương mại và sản xuất. Trong khi đó, chiến sự tại Iran tiếp tục đẩy giá năng lượng tăng cao.

Tuy nhiên, khả năng thích ứng với những cú sốc này lại góp phần tạo nên đà phục hồi của kinh tế Đức, đặc biệt sau khi hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz bị gián đoạn do chiến tranh Iran.

Xuất khẩu và sản xuất công nghiệp trở thành những động lực chính của tăng trưởng GDP của Đức. Đơn hàng mới tăng tháng thứ 3 liên tiếp, giúp sản lượng công nghiệp ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ đầu năm 2022. Liên đoàn Cơ khí Đức (VDMA) cho biết lượng đơn hàng từ nước ngoài trong tháng 7 tăng 2% so với cùng kỳ năm trước.

Theo ông Brzeski, nhiều doanh nghiệp sản xuất Đức, đặc biệt trong các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như hóa chất, đã hưởng lợi tương đối từ việc eo biển Hormuz bị đóng cửa. Họ nhận được thêm đơn hàng và giành thị phần từ các nhà cung cấp châu Á vốn chịu ảnh hưởng nặng nề hơn do phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ Trung Đông.

“Đơn hàng công nghiệp đã phần nào dịch chuyển từ châu Á sang châu Âu, trong đó có Đức”, ông Brzeski nói.

Bộ Kinh tế và Hành động Khí hậu Liên bang Đức cũng đề cập đến xu hướng này trong báo cáo tháng 8. Cơ quan này cho biết các đối thủ châu Á đang chịu ảnh hưởng lớn hơn từ giá năng lượng tăng và tình trạng gián đoạn nguồn cung.

Hàng loạt cú sốc trong những năm gần đây cũng thúc đẩy doanh nghiệp Đức đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Nhiều công ty đã điều chỉnh hoạt động vận tải, tăng lượng hàng tồn kho và sử dụng nhiều tuyến đường khác nhau để hạn chế nguy cơ gián đoạn.

Các chuyên gia cho rằng chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz cũng góp phần tạo ra chuyển biến tích cực, dù mức độ ủng hộ dành cho chính phủ giảm mạnh trong năm 2026.

“Đà tăng trưởng được thúc đẩy bởi nhu cầu từ khu vực công và hoạt động chi tiêu bằng vốn vay, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng”, ông Fuest nhận định.

Kế hoạch kinh tế của Chính phủ Đức dựa trên chương trình đầu tư cơ sở hạ tầng trị giá 500 tỷ euro, tương đương 580 tỷ USD, cùng với việc tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và thúc đẩy cải cách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chính phủ cũng thực hiện các biện pháp hỗ trợ giá năng lượng và đưa ra kế hoạch giảm thuế trị giá 10 tỷ euro cho các hộ gia đình có thu nhập thấp.

“Doanh nghiệp đang lạc quan hơn và phần lớn sự cải thiện này đến từ các biện pháp kích thích kinh tế. Những chính sách đó đang dần tác động đến nền kinh tế”, ông Brzeski nói.

NHỮNG ĐIỂM YẾU MANG TÍNH CƠ CẤU VẪN CÒN

Dù các số liệu gần đây khá tích cực, nhiều vấn đề đã đè nặng lên kinh tế Đức trong những năm qua vẫn chưa được giải quyết.

Đà tăng trưởng hiện nay chủ yếu dựa vào nhu cầu xuất khẩu, trong khi nhu cầu trong nước gần như không cải thiện. Theo Cơ quan Thống kê Liên bang Đức, tiêu dùng của khu vực công và tư nhân không tăng, còn đầu tư sụt giảm.

“Dù mọi người đều vui mừng trước những thông tin tích cực, chúng ta không nên vội cho rằng mọi vấn đề đã được giải quyết”, ông Brzeski cảnh báo.

Theo ông Brzeski, những yếu tố làm suy giảm năng lực cạnh tranh của Đức vẫn còn nguyên. Sức ép từ các doanh nghiệp Trung Quốc chưa giảm, trong khi ngành ô tô và nhiều lĩnh vực công nghiệp khác của Đức vẫn chưa thể đảo ngược tình trạng mất lợi thế cạnh tranh kéo dài trên thị trường quốc tế.

Đây đều là những thách thức mang tính cơ cấu và khó có thể khắc phục trong thời gian ngắn.

Dù vậy, tâm lý lạc quan đang dần trở lại trong cộng đồng doanh nghiệp. Các chỉ số của quý 3/2026 cho thấy giới lãnh đạo doanh nghiệp tin tưởng hơn vào triển vọng sắp tới. Với đà phục hồi hiện nay, kinh tế Đức được dự báo tăng trưởng nhanh hơn Pháp, Anh và Hà Lan trong năm 2026.

Sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022, kinh tế Đức rơi vào suy thoái kéo dài và chật vật tìm đường phục hồi. Trong khi nhiều nền kinh tế khác dần khởi sắc, Đức vẫn chìm trong trì trệ.

Theo một số chuyên gia, những số liệu tích cực gần đây có thể đơn giản phản ánh việc kinh tế Đức đã xuống mức khó có thể thấp hơn. Từ nền so sánh thấp như vậy, tăng trưởng trở lại gần như là điều tất yếu.

“Tình hình khó có thể xấu hơn nữa. Nền kinh tế đang phục hồi từ mức nền rất thấp. Đây không phải là ‘phép màu kinh tế 3.0’ và chúng ta cần ghi nhớ điều đó”, ông Brzeski nói.

Ông Brzeski cho rằng tâm lý lạc quan còn xuất phát từ việc giới doanh nghiệp Đức cuối cùng đã thừa nhận họ đang tụt hậu trong những lĩnh vực quan trọng như đổi mới sáng tạo và số hóa, từ đó bắt đầu chủ động thay đổi.

“Các doanh nghiệp hiểu rằng họ phải thích ứng với sự thay đổi của công nghệ, đón nhận trí tuệ nhân tạo (AI) và tăng cường đầu tư. Họ không còn chờ đợi các chương trình cải cách từ chính phủ nữa, bởi đây đã trở thành vấn đề sống còn”, ông Brzeski nhận định.

Còn theo ông Fuest, những số liệu mới nhất cho thấy nền tảng công nghiệp cốt lõi của Đức vẫn được duy trì, với khoảng 3/4 doanh nghiệp sản xuất tiếp tục mở rộng hoạt động. Tuy nhiên, đà phục hồi có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn nếu nước này không thực hiện những thay đổi lớn hơn.

“Đức cần khẩn trương tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi cơ cấu và tìm kiếm những lĩnh vực mới mà doanh nghiệp trong nước có lợi thế cạnh tranh”, ông Fuest nói.