Ngày thứ Hai (19/10), tỷ phú Elon Musk, CEO của công ty công nghệ vũ trụ SpaceX, tuyên bố sẽ tặng mỗi trẻ em tại Mỹ một cổ phiếu từ phần sở hữu của ông tại công ty vào năm tới, với tổng giá trị ước tính khoảng 10,7 tỷ USD...

Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ (SEC) hồi tháng 8, tỷ phú Elon Musk đang nắm giữ khoảng 4,8 tỷ cổ phiếu SpaceX.

Nếu tính cả các khoản thưởng cổ phiếu chưa đủ điều kiện nhận và quyền chọn cổ phiếu, con số này lên tới 6,4 tỷ cổ phiếu, tương đương 48,4% cổ phần công ty.

Theo dữ liệu điều tra dân số chính thức, tính đến ngày 1/7/2025, Mỹ có 72 triệu trẻ em dưới 18 tuổi. Với giá đóng cửa 147,96 USD/cổ phiếu của SpaceX trong phiên thứ Hai, tổng giá trị số cổ phiếu ông Musk tuyên bố trao tặng vào khoảng 10,7 tỷ USD.

“Đây mới chỉ là lần đầu tiên trong nhiều lần”, ông Musk viết trên mạng xã hội X. Tuy vậy, ông không nêu chi tiết về cách thức trao tặng.

Ông Musk chưa không làm rõ “trẻ em” ở đây là toàn bộ người dưới 18 tuổi hay một nhóm khác, cũng như ý nghĩa của cụm “lần đầu tiên trong nhiều lần”. Ông chưa trả lời các tài khoản trên X hỏi liệu món quà dành cho mọi trẻ em đang sinh sống tại Mỹ hay chỉ cho trẻ em có quốc tịch Mỹ.

Động thái này nhận được sự hoan nghênh từ ông Brad Gerstner, nhà sáng lập công ty đầu tư Altimeter Capital, tổ chức Invest America và chương trình tài khoản Trump (Trump Accounts). Trong một bài đăng trên X, ông Gerstner gợi ý ông Musk có thể phân bổ số cổ phiếu SpaceX thông qua các tài khoản Trump và gọi đây là “món quà từ thiện lớn nhất trong lịch sử”.

Theo ông Gerstner, với hơn 70 triệu tài khoản, mọi công dân Mỹ dưới 18 tuổi và mọi trẻ em sinh ra sau này đều sở hữu một tài khoản đầu tư miễn phí trọn đời. Theo đó, các em trở thành người hưởng lợi từ đà tăng trưởng của nước Mỹ và của những công ty hàng đầu nước này.

Theo trang tin Axios, quy mô món quà trên của ông Musk gần gấp đôi khoản tặng 6,25 tỷ USD mà tỷ phú Michael Dell, nhà sáng lập công ty Dell Technologies, dành cho chương trình tài khoản Trump. Tài sản của ông Musk hiện vào khoảng 904 tỷ USD, theo xếp hạng Bloomberg Billionaires Index.

Trên kênh truyền hình Fox Business, vào chiều thứ Hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi lời cảm ơn ông Musk trên mạng xã hội Truth Social. Ông Trump gọi ông Musk là “người bạn huyền thoại” và cho rằng tỷ phú này sẽ tặng cổ phiếu SpaceX cho hàng triệu trẻ em Mỹ thông qua tài khoản Trump.

Theo Tổng thống Trump, đây chính là mục tiêu khi chính quyền lập ra chương trình, tức huy động khu vực tư nhân cùng đầu tư cho trẻ em. Tuy nhiên, bản thân ông Musk chưa xác nhận sẽ trao cổ phiếu qua tài khoản Trump. 

Tài khoản Trump là tài khoản đầu tư hoãn thuế dành cho trẻ em Mỹ, được lập theo đạo luật thuế và chi tiêu “One Big Beautiful Bill” của Tổng thống Trump. Theo đó, mọi công dân Mỹ sinh từ ngày 1/1/2025 đến 31/12/2028 đủ điều kiện nhận khoản vốn 1.000 USD từ chính phủ qua tài khoản này.

Trước thông báo tặng cổ phiếu SpaceX trên, các khoản chi của ông Musk trong những tuần gần đây chủ yếu gây chú ý ở lĩnh vực chính trị. Theo hãng tin CNBC, kể từ tháng 7, vị tỷ phú, đồng thời là CEO của hãng xe điện Tesla, đã chi hơn 276 triệu USD tài trợ cho các tổ chức ủng hộ Đảng Cộng hòa, chủ yếu là các siêu ủy ban hành động chính trị (super PAC). Với số tiền này, ông trở thành nhà tài trợ lớn nhất từng được công khai trong cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Riêng trong tháng 9, người giàu nhất thế giới đã rót 158 triệu USD vào Quỹ Lãnh đạo Thượng viện (SLF), super PAC hàng đầu hỗ trợ ứng viên Đảng Cộng hòa tranh cử vào Thượng viện. Ông Musk chuyển số tiền này thông qua một PAC liên kết tại bang Texas, được lập ra nhằm hậu thuẫn ông Ken Paxton, ứng viên Thượng viện của Đảng Cộng hòa tại bang này.

Khoản tiền trên gồm hai lần đóng góp 75 triệu USD và 83 triệu USD, đều nằm trong số những khoản tài trợ chính trị lớn nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, ông Musk không phải lúc nào cũng thực hiện đầy đủ những gì đã cam kết từ thiện. Chẳng hạn, ông từng hứa đóng góp tới 1 tỷ USD cho OpenAI. Ông Musk là một trong những người đồng sáng lập OpenAI, khi đó công ty này còn là một phòng thí nghiệm nghiên cứu phi lợi nhuận. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016-2020, ông chỉ đóng góp khoảng 38 triệu USD, sau đó ngừng tài trợ trong bối cảnh bất đồng với các nhà đồng sáng lập khác về quyền kiểm soát OpenAI.

Năm 2021, ông Musk tuyên bố sẵn sàng tặng 6 tỷ USD cho Chương trình Lương thực Thế giới của Liên hiệp quốc (WFP) nếu tổ chức này trình bày được kế hoạch dùng số tiền đó để “giải quyết nạn đói trên thế giới”. WFP sau đó đã công bố kế hoạch, nhưng ông Musk không thực hiện khoản tài trợ.

Bên cạnh đó, quỹ từ thiện của ông Musk nhiều lần không chi đủ mức tối thiểu mà pháp luật yêu cầu cho hoạt động từ thiện. Theo tờ báo New York Times, quỹ này tài trợ cho những tổ chức từ thiện có liên hệ mật thiết với ông Musk, mang lại lợi ích trực tiếp cho chính ông và các công ty của ông.

Thông báo của ông Musk được đưa ra ngay sau khi công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Anthropic công bố kế hoạch dành 5% cổ phần cho một quỹ vì lợi ích cộng đồng mới thành lập, với tỷ lệ có thể tăng thêm khi định giá công ty đi lên.

Hôm Chủ nhật (18/10), khi phản hồi bài đăng của Anthropic về quỹ này trên X, ông Musk viết: “Tôi khuyến nghị trao cổ phần trực tiếp cho công chúng”, đồng thời cho biết đó là cách ông sẽ làm.

Theo kế hoạch, nếu được cổ đông thông qua, Anthropic sẽ ngay lập tức cam kết dành 5% cổ phần cho quỹ. Ngoài ra, hội đồng quản trị có thể cân nhắc dành thêm 2% cổ phần cho quỹ ứng với mỗi mức tăng 50% trong giá trị công ty, tính từ một ngưỡng cơ sở mà Anthropic chưa công bố.

Anthropic cho biết quỹ có thể được dùng để “xem xét các khoản tài trợ lớn”, bao gồm tài trợ cho các tổ chức phi lợi nhuận truyền thống hoặc phân bổ trực tiếp cho những nhóm dân cư cụ thể. Ngoài ra, quỹ cũng có thể theo đuổi những “cách tiếp cận táo bạo hơn” nhằm nghiên cứu và ứng phó với tình trạng AI gây xáo trộn công việc và thay thế người lao động.