Giá khí đốt tại thị trường châu Âu tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 28/10, vượt mức 100 euro/MWh lần đầu tiên trong gần 4 năm qua...

Cú tăng này diễn ra trong bối cảnh thị trường lo ngại về khả năng Mỹ thực hiện các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, cùng dự báo về một đợt rét đậm có thể sắp xảy ra tại châu Âu.

Giá khí đốt tự nhiên giao sau trên sàn TTF của Hà Lan - giá tham chiếu của thị trường khí đốt châu Âu - có lúc tăng 5% lên 100,95 euro/MWh đối với hợp đồng giao tháng 11. Về cuối phiên, giá khí đốt ở TTF đã giảm nhẹ xuống dưới ngưỡng 100 euro.

Lần gần đây nhất mức giá khí đốt hơn 100 euro/MWh được ghi nhận ở châu Âu là vào tháng 12/2022, trong cuộc khủng hoảng năng lượng tại khu vực này sau khi chiến tranh giữa Nga và Ukraine vào đầu năm đó.

Gần đây, Tổng thống Donald Trump đã ám chỉ rằng Mỹ có thể tấn công Iran sau cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3/11, làm dấy lên lo ngại về khả năng nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông sẽ thắt chặt hơn nữa.

Ngày 28/10, tờ báo Wall Street Journal dẫn nguồn thạo tin cho biết Mỹ đã thông báo với một số quốc gia Arab ở Vùng Vịnh về việc chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự ngắn hạn nhưng cường độ cao nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tuần tới.

Các nhà giao dịch cũng đang cân nhắc tác động từ các dự báo thời tiết, trong đó có nhận định rằng mùa đông năm nay ở châu Âu sẽ lạnh hơn nhiều so với thường lệ, từ đó thúc đẩy nhu cầu sử dụng khí đốt để sưởi ấm. Thời tiết lạnh hơn sẽ làm tăng mức tiêu thụ ngay khi châu Âu bước vào giai đoạn cao điểm về nhu cầu, trong khi các kho dự trữ khí đốt của khu vực này hiện đang ở mức thấp hơn bình thường.

Công ty tư vấn năng luọng Energy Aspects cho biết trong một báo cáo rằng xuất khẩu LNG từ Qatar - một trong những nhà cung cấp lớn nhất thế giới - có khả năng sẽ sụt giảm trong tháng 11 và tháng 12 do căng thẳng leo thang liên quan đến Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.

Giá khí đốt giao sau trên sàn TTF đã tăng 39% trong tháng này, bao gồm cả các hợp đồng giao tháng 11 và sau đó. Dựa trên giá khí đốt giao tháng 12, các nhà giao dịch hiện ước tính xác suất thiếu hụt nguồn cung LNG từ Trung Đông trong mùa đông này là 73%, tăng so với mức 51% ghi nhận vào tuần trước.

Đồng thời, các nhà giao dịch đang cân nhắc khả năng nhiệt độ tại châu Âu trong mùa đông năm nay sẽ thấp hơn mức trung bình.

Các chuyên gia dự báo đã cảnh báo về khả năng xảy ra hiện tượng “ấm lên đột ngột ở tầng bình lưu” (sudden stratospheric warming), một sự kiện khí tượng quy mô lớn, trong đó nhiệt độ ở tầng bình lưu phía trên các cực tăng lên nhanh chóng. Hiện tượng này có thể đẩy một luồng không khí lạnh từ Bắc Cực tràn xuống khu vực Bắc Âu ngay trong tháng 11.

Bà Anne-Sophie Corbeau, chuyên gia về khí đốt tại Trung tâm Chính sách năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, cho biết: “Chẳng ai thực sự biết mùa đông tại châu Âu sẽ lạnh hay ấm đến mức nào. Tôi đang thấy có rất nhiều giả định khác nhau”.

Trước tình trạng bất định này, các nhà giao dịch đã tìm đến thị trường quyền chọn để phòng ngừa rủi ro cho các vị thế của mình. Đầu tuần này, số lượng hợp đồng quyền chọn khí đốt Hà Lan được giao dịch trên sàn Intercontinental Exchange (ICE) đã đạt 3,1 triệu hợp đồng, mức cao nhất kể từ khi thị trường này bắt đầu hoạt động vào năm 2013.

Vào đầu năm nay, giá khí đốt giao sau ở châu Âu còn ở mức 28 euro/MWh. Như vậy, mức giá hiện tại đã tăng gấp gần 4 lần.

Trong khi giá khí đốt tại châu Âu đang tăng mạnh, thì tại Mỹ, giá khí đốt trong tuần này đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần 2 năm, nhờ dự báo thời tiết trong thời gian tới ấm hơn mức trung bình.

Vì Mỹ là nhà cung cấp LNG hàng đầu thế giới, nên mức giá thấp tại nước này lẽ ra phải là tin tốt cho châu Âu. Tuy nhiên, khối lượng LNG có thể xuất khẩu từ Mỹ bị giới hạn bởi công suất hóa lỏng. Ngoài ra, chi phí vận chuyển cao kỷ lục cũng làm tăng đáng kể giá thành nhập khẩu LNG.

Theo dữ liệu giá cả từ công ty Spark Commodities, giá LNG giao đến khu vực Tây Bắc Âu vào thứ Hai tuần này đã chạm mốc 31,16 USD trên mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh (BTU), cao gần gấp ba lần so với mức giá trước khi cuộc chiến Mỹ - Iran nổ ra, và là mức cao nhất kể từ ngày 15/12/2022.

Giá khí đốt tại châu Âu cũng đã tăng gần gấp 3 lần kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2. Sau 8 tháng xung đột, các nhà phân tích cho rằng hệ thống khí đốt của châu Âu hiện gần như không còn nhiều dư địa để ứng phó với các cú sốc.

Bà Corbeau nhận định: “Toàn bộ hệ thống đã thể hiện khả năng chống chịu rất tốt, nhưng giờ đây chúng ta thực sự đang chạm đến giới hạn của khả năng đó”.