Giá xăng ở Mỹ vượt 4 USD/gallon dù Tổng thống Trump triển khai nhiều biện pháp “hạ nhiệt”

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã triển khai nhiều biện pháp nhằm hạn chế tăng giá xăng dầu, song chưa đạt được hiệu quả như mong muốn.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá trung bình cho một gallon xăng thường trên toàn quốc ở nước này đã đạt 4,02 USD vào ngày 31/3, lần đầu tiên vượt qua mức 4 USD kể từ tháng 8/2022 - thời điểm thế giới vẫn còn đang phải ứng phó cú sốc giá dầu do cuộc chiến tranh giữa Nga và Ukraine.

Theo tờ báo Wall Street Journal, có nhiều lập luận cho rằng người Mỹ không nên quá lo lắng về mức giá xăng 4 USD/gallon, nhưng thực tế cho thấy người tiêu dùng vẫn cảm thấy áp lực khi giá xăng tăng cao như vậy.

NHỮNG LÝ DO ĐỂ NGƯỜI MỸ KHÔNG LO LẮNG VỀ GIÁ XĂNG TĂNG

Mới hồi tháng 3, giá xăng ở Mỹ đã giảm xuống dưới 3 USD/gallon, mang lại điểm cộng cho Tổng thống Donald Trump vì giá xăng đã xuống thang trong năm đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông. Tuy nhiên, sau khi Mỹ tấn công Iran, giá xăng đã tăng vọt, đặt ra thách thức mới đối người tiêu dùng Mỹ vốn đã mệt mỏi với lạm phát cao kéo dài.

Khi điều chỉnh theo lạm phát, người tiêu dùng Mỹ hiện tại vẫn đang mua xăng với giá rẻ hơn nhiều so với ở một số thời điểm trước đây.

Dữ liệu từ Bộ Năng lượng Mỹ cho thấy giá xăng thường ở nước này đã chạm mức 5 USD/gallon vào tháng 6/2022, và sau khi điều chỉnh theo lạm phát, con số đó là 5,56 USD/gallon hiện nay.

Và so với mức giá xăng vào tháng 6/2008 - thời điểm nhu cầu dầu thô toàn cầu tăng cao và nguồn cung đình trệ - tương đương 6,17 USD/gallon sau khi điều chỉnh sau lạm phát, mức giá hiện tại vẫn là “dễ chịu”.

Một yếu tố khác giúp giảm bớt tác động của giá xăng cao là hiệu quả tiêu thụ nhiên liệu được cải thiện. Năm 2023, một phương tiện giao thông hạng nhẹ trung bình ở Mỹ đi được quãng đường 22,6 dặm cho mỗi gallon tiêu thụ, tăng so với 18,8 dặm/gallon vào năm 1990. Điều này có nghĩa là người tiêu dùng không cần bơm nhiều xăng như trước đây.

Ngoài ra, người tiêu dùng Mỹ hiện nay nhiều tiền hơn để chi tiêu, do đó xăng chiếm một phần nhỏ hơn trong thu nhập cá nhân. Năm ngoái, chi tiêu cho xăng và nhiên liệu động cơ khác chỉ chiếm 1,5% thu nhập cá nhân của người Mỹ, so với 2,8% vào năm 2008.

Tuy nhiên, việc giá xăng ở Mỹ tăng gần đây diễn ra nhanh và mạnh, và việc ứng phó với sự tăng giá như vậy sẽ khó hơn so với một sự tăng giá dần dần. Dữ liệu hàng tuần từ Bộ Năng lượng Mỹ cho thấy giá xăng thường trung bình là 3,99 USD/gallon vào hôm 30/3, cao hơn 1,05 USD/gallon so với 5 tuần trước đó.

Khi điều chỉnh theo lạm phát, đây là mức tăng lớn nhất trong 5 tuần kể từ tháng 9/2005, khi nguồn cung xăng ở Mỹ bị gián đoạn nghiêm trọng sau cơn bão Katrina.

Giá xăng có thể ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý người tiêu dùng. Trong tháng 3, các tìm kiếm trên Google về "xăng" ở Mỹ đạt mức cao nhất kể từ tháng 4/2006.

Do xăng là một mặt hàng được mua thường xuyên, với nhiều người lái xe đổ xăng mỗi tuần hoặc hai tuần một lần, nên giá xăng sẽ khiến người tiêu dùng bận tâm nhiều hơn so với giá của nhiều hàng hóa khác. Chẳng hạn tủ lạnh - vật dụng nhiều người chỉ thay thế sau một thập kỷ hoặc thậm chí lâu hơn - hiếm khi khiến người tiêu dùng phải nghĩ ngợi nhiều về giá cả.

CÁC BIỆN PHÁP “HẠ NHIỆT” GIÁ XĂNG

Theo một số ước tính, giá xăng bán lẻ bình quân ở Mỹ trong tháng 3 tăng 25% so với tháng 2, mức tăng tháng mạnh nhất kể từ tháng 10/1990. Giá dầu diesel ở nước này đã vượt mức 5 USD/gallon vào hôm 17/3 và hiện đang cao hơn 40% so với trước khi xảy ra xung đột.

Sau 1 tháng đầu tiên của chiến tranh, giá dầu Brent giao sau tại thị trường London đã tăng 64%, đánh dấu tháng tăng mạnh nhất kể từ tháng 6/1988 - theo dữ liệu từ công ty LSEG. Giá dầu WTI giao sau tại New York tăng 52%, mạnh nhất kể từ tháng 5/2020.

Đến nay, Chính phủ Mỹ đã triển khai nhiều biện pháp để hạn chế sự tăng giá xăng dầu, nhưng giới phân tích cho rằng giải pháp hiệu quả nhất là khai thông eo biển Hormuz để đưa dòng chảy năng lượng toàn cầu về trạng thái bình thường.

Trong số các biện pháp đã được triển khai, Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) đã tạm miễn hạn chế đối với việc bán nhiên liệu E15, một hỗn hợp có chứa 15% ethanol. Nhiên liệu này bị hạn chế bán tại nhiều khu vực của Mỹ trong các tháng mùa hè để đáp ứng các quy định về chống ô nhiễm không khí. Sự tạm miễn sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5-20/5, nhưng có thể được gia hạn.

Ngoài ra, Chính phủ Mỹ đã quyết định xả 172 triệu thùng dầu thô từ Dự trữ Dầu lửa Chiến lược (SPR). Đây là một phần trong nỗ lực phối hợp với hơn 30 thành viên Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) xả hơn 400 triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu để cải thiện nguồn cung.

Tổng thống Trump cũng đã tạm dừng Đạo luật Jones Act trong vòng 90 ngày. Đây là đạo luật chỉ cho phép tàu Mỹ vận chuyển hàng hóa giữa các hải cảng của Mỹ. Việc dừng đạo luật này cho phép tàu nước ngoài được vận chuyển dầu khí giữa các hải cảng Mỹ, nhằm giảm bớt chi phí vận tải.

Quốc hội Mỹ cũng có thể tạm dừng áp thuế nhiên liệu cấp liên bang. Một động thái như vậy sẽ giúp tiết kiệm cho người tiêu dùng Mỹ 0,18 USD mỗi gallon xăng và 0,24 USD mỗi gallon dầu diesel.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng giá xăng ở Mỹ có thể tái lập mức kỷ lục 5 USD/gallon nếu eo biển Hormuz đóng cửa kéo dài.