Chiến thắng của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3/11 có thể tác động đến những xu hướng chủ đạo đang chi phối thị trường cổ phiếu và trái phiếu nước này nói riêng và toàn cầu nói chung...

Theo trang tin tài chính Morning Star, việc Đảng Dân chủ chiếm đa số ghế tại cả Thượng viện và Hạ viện dẫn tới khả năng làm chậm nhưng không ngăn chặn hoàn toàn quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng khổng lồ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) - yếu tố giữ vai trò chính thúc đẩy xu hướng tăng của thị trường chứng khoán Phố Wall trong suốt ba năm qua.

Dù các nghị sỹ Dân chủ nắm quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội, các chuyên gia nhận định rằng đảng này khó có thể thông qua các đạo luật quan trọng theo ý muốn của đảng trong hai năm còn lại trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Giới chuyên gia dự báo có thể xảy ra các cuộc đối đầu giữa hai phe Dân chủ và Cộng hòa liên quan đến trần nợ công, đồng thời tình trạng Chính phủ Mỹ vay nợ ở mức cao - yếu tố góp phần đẩy lợi suất trái phiếu tăng lên - sẽ vẫn tiếp diễn.

Dưới đây là những góc nhìn từ Phố Wall về các tác động lớn nhất của cuộc bầu cử đối với thị trường tài chính do Morning Star tổng hợp:

KẾT QUẢ BẦU CỬ CÓ THỂ LÀM CHẬM, NHƯNG KHÔNG DỪNG HẲN, LÀN SÓNG XÂY DỰNG HẠ TẦNG AI

“Chiến thắng của Đảng Dân chủ ở cấp tiểu bang và địa phương có thể tạo ra những tác động đáng kể… Chúng tôi dự báo các thống đốc thuộc Đảng Dân chủ tại Texas, Georgia và Michigan có thể áp đặt lệnh tạm dừng có điều kiện, chờ đợi các đạo luật mới nhằm hạn chế các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, vì vấn đề trung tâm dữ liệu không nằm trong danh sách ưu tiên hàng đầu của cử tri trong cuộc bầu cử này, chúng tôi cho rằng tầm quan trọng của vấn đề sẽ giảm dần trong những tháng tới. Nếu có được ban hành, các lệnh tạm dừng này cũng sẽ không kéo dài” - Nhóm phân tích tại ngân hàng Goldman Sachs.

“Biến động trong lĩnh vực AI có thể gia tăng do các yếu tố chính trị, nhưng nhu cầu cơ bản vẫn rất vững chắc. Việc Quốc hội tăng cường giám sát chưa chắc sẽ làm chệch hướng chu kỳ đầu tư vào AI. Các hạn chế quy mô liên bang sẽ vấp phải những rào cản về lập pháp và quyền phủ quyết của Tổng thống, trong khi các quy định ở cấp tiểu bang và địa phương mới là yếu tố quan trọng hơn đối với tiến độ và địa điểm xây dựng các trung tâm dữ liệu. Cơ cấu chính quyền tại các tiểu bang, bao gồm cả kết quả tại Texas, có thể sẽ ảnh hưởng lớn hơn đến từng dự án trung tâm dữ liệu cụ thể so với sự thay đổi quyền kiểm soát tại Quốc hội” - Nhóm phân tích của ngân hàng UBS.

“Phần lớn công suất trung tâm dữ liệu theo dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong năm 2027 hiện đã được khởi công xây dựng, nên tác động tức thời từ các hạn chế đối với việc cấp phép mới sẽ chỉ ở mức hạn chế. Tuy nhiên, một tỷ trọng lớn hơn trong các dự án theo dự kiến sẽ được triển khai vào năm 2028 vẫn đang nằm trong giai đoạn quy hoạch, do đó dễ bị tổn thương hơn trước các rủi ro về chậm trễ cấp phép và sự không chắc chắn về mặt pháp lý. Các quy định nghiêm ngặt hơn có thể dẫn đến việc di dời thay vì hủy bỏ hoàn toàn các dự án, nhưng việc thắt chặt các hạn chế trên diện rộng tại nhiều tiểu bang có thể làm chậm tốc độ đầu tư vào AI và làm suy yếu một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Mỹ - Nhóm chuyên gia của ngân hàng Nomura.

“Kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng đến các quyết định cấp phép và xây dựng tại một số khu vực pháp lý, nhưng tác động đối với tốc độ và địa điểm phát triển cơ sở hạ tầng AI sẽ khác nhau tùy theo từng nơi và các yếu tố đặc thù tại địa phương. Những biến động trong kỳ vọng đầu tư vào AI có thể làm giảm bớt hoặc gia tăng sự cạnh tranh về vốn, từ đó gây ra những dao động trong lợi suất trái phiếu hiện đang duy trì ở mức cao về mặt cấu trúc do Chính phủ vay nợ nhiều” - Một báo cáo của Viện Đầu tư BlackRock.

TÌNH TRẠNG BẾ TẮC LẬP PHÁP CÓ THỂ XẢY RA

“Với tình trạng chính quyền chia rẽ (divided government - tình trạng không một đảng nào kiểm soát hoàn toàn cả nhánh hành pháp và nhánh lập pháp), các chính sách thuế và chi tiêu quy mô lớn sẽ không thể được thông qua, nhưng cũng đồng thời ngăn chặn các chính sách cực đoan hơn từ cả cánh hữu lẫn cánh tả” - Chiến lược gia trưởng Jeff Buchbinder của công ty LPL Financial.

“Ngoài một vài thỏa thuận hiếm hoi đối với các dự luật bắt buộc phải thông qua, trong hai năm tới, nhiều khả năng Mỹ sẽ rơi vào tình trạng bế tắc về lập pháp. Nhà Trắng sẽ tập trung nhiều hơn vào chính sách đối ngoại, trong khi Đảng Dân chủ chú trọng vào các ‘dự luật mang tính thông điệp’ (messaging bills) và các cuộc điều tra nhằm định hình dư luận trước thềm cuộc bầu cử tổng thống năm 2028” - Nhóm phân tích của công ty Morningstar DBRS.

“Bế tắc lại là điều tốt. Trong lịch sử, thị trường thường diễn biến tích cực hơn khi không có đảng phái nào nắm quyền kiểm soát tuyệt đối để tự ý thông qua các dự luật theo ý chí riêng của đảng mình. Cơ chế kiểm soát và đối trọng đi kèm với tình trạng chính quyền chia rẽ - bao gồm cả quyền phủ quyết của Tổng thống - giúp hạn chế những thay đổi đột ngột đối với các quy định vận hành của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Bối cảnh này nhìn chung tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường cổ phiếu” - Ông Jason Pride, Giám đốc chiến lược đầu tư và nghiên cứu tại công ty Glenmede.

NGUY CƠ XẢY RA TRANH CÃI VỀ TRẦN NỢ CÔNG  CỦA MỸ VÀ CHÍNH PHỦ MỸ ĐÓNG CỬA

“Tuy nhiên, tình trạng bế tắc giữa các nhánh quyền lực có thể dẫn đến nguy cơ Chính phủ phải đóng cửa và các cuộc đối đầu căng thẳng liên quan đến trần nợ công… Quốc hội khóa hiện tại do Đảng Cộng hòa kiểm soát sẽ cần thông qua một nghị quyết cấp ngân sách tạm thời để duy trì hoạt động của Chính phủ cho đến khi Quốc hội khóa mới do Đảng Dân chủ kiểm soát tuyên thệ nhậm chức vào ngày 3/1/2027. Nếu không, Chính phủ Mỹ sẽ đối mặt với nguy cơ phải đóng cửa. Trần nợ công cũng sẽ cần được nâng lên trong năm 2027.

Chúng tôi kỳ vọng rằng nhánh hành pháp và nhánh lập pháp sẽ đạt được thỏa thuận nâng trần nợ công kịp thời. Tuy nhiên, nếu họ không thể nâng trần nợ công, nền kinh tế sẽ chịu những tác động tiêu cực. Hơn nữa, trong trường hợp Bộ Tài chính chậm hoàn thành các khoản thanh toán không liên quan đến nợ, xếp hạng tín nhiệm của Mỹ có thể bị hạ thấp” - Nhóm phân tích tại công ty Morningstar DBRS.

“Việc cấp ngân sách cho chính phủ sẽ cần được gia hạn và trần nợ công cần được nâng lên vào mùa thu năm tới. Đảng Dân chủ nhiều khả năng sẽ tận dụng cơ hội này để giành lấy các nhượng bộ về chính sách. Hiện chưa rõ Đảng Dân chủ sẽ yêu cầu những gì để đổi lại, nhưng các ưu tiên hàng đầu có thể bao gồm: hạn chế xung đột với Iran, dỡ bỏ thuế quan, đảo ngược các đợt cắt giảm chi tiêu và mở rộng phúc lợi y tế” - Nhóm phân tích tại ngân hàng Goldman Sachs.

CHI TIÊU VÀ VAY NỢ CỦA CHÍNH PHỦ MỸ SẼ DUY TRÌ Ở MỨC CAO

“Một Quốc hội do Đảng Dân chủ kiểm soát sẽ hạn chế các đạo luật mới về thuế và chi tiêu quy mô lớn, nhưng tình trạng thâm hụt ngân sách liên bang ở mức cao cùng việc Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục phát hành trái phiếu để vay nợ sẽ khó giảm… Lãi suất dài hạn vẫn sẽ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với định giá cổ phiếu, thị trường nhà ở, bất động sản và hoạt động tài trợ cho các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng” - Chiến lược gia trưởng kiêm Giám đốc Stephen Dover của Viện Đầu tư Franklin Templeton.

“Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ hối thúc các thành viên Đảng Cộng hòa nâng trần nợ công và tăng chi tiêu quốc phòng trước khi Đảng Dân chủ chính thức nắm quyền kiểm soát ở Quốc hội Chúng tôi tin rằng ông Trump sẽ gây áp lực mạnh mẽ, nhưng vẫn hoài nghi về khả năng ông thành công trong việc này” - Ông Dan Clifton, Giám đốc nghiên cứu chính sách tại công ty Baird Strategas.

“Tình trạng thâm hụt ngân sách lớn và nhu cầu vay nợ cao của Chính phủ Mỹ nhiều khả năng sẽ tiếp diễn, làm gia tăng sự cạnh tranh về vốn và củng cố nhận định của chúng tôi rằng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao về mặt cấu trúc. Trong lịch sử, sự bế tắc trong hoạch định chính sách không hẳn là yếu tố tiêu cực đối với các tài sản rủi ro, mà chính những cuộc tranh cãi xung quanh trần nợ công mới là nguồn cơn gây ra biến động lớn hơn trên thị trường - Viện Đầu tư BlackRock.

“Rủi ro về nợ công đang là vấn đề then chốt đối với mọi quốc gia, bao gồm cả Mỹ. Khó có khả năng nhánh hành pháp và nhánh lập pháp vốn đang bị chia rẽ của Mỹ sẽ cùng hợp tác để đưa ra các giải pháp tức thời. Với tư cách là nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu, chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi mức độ linh hoạt mà các chủ nợ dành cho các quốc gia đi vay. Kết quả bầu cử lần này ở Mỹ càng khiến việc tìm kiếm giải pháp trở nên phức tạp hơn” - Ông Eric Freedman, Giám đốc đầu tư tại công ty Northern Trust Wealth Management.