Thành phố đã chỉ đạo thu hồi nhà đất, thậm chí toà án đã có những bản án tuyên buộc người thuê trả lại nhà đất công sản nhưng việc thu hồi nhà vẫn chỉ nằm trên giấy…

Năm 2022, TAND quận Ngô Quyền và TAND quận Hồng Bàng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Hải Phòng) đã có quyết định yêu cầu Công ty cổ phần công nghệ phẩm Hải Phòng, Công ty TNHH Hưng Đạo phải trả 14 cơ sở nhà đất đã hết thời hạn thuê, vi phạm hợp đồng thuê nhà. Thế nhưng đã qua nhiều năm, việc thu hồi các cơ sở nhà đất công sản mà bên thuê có vi phạm vẫn chưa thể thực hiện được.

NHIỀU BẢN ÁN THU HỒI NHÀ CHƯA ĐƯỢC THI HÀNH

Theo báo cáo từ Sở Tài chính TP. Hải Phòng, năm 2022, TAND quận Ngô Quyền (nay là TAND khu vực 3 – Hải Phòng) đã có các bản án, yêu cầu Công ty cổ phần công nghệ phẩm phải trả lại tới 13 điểm nhà thuê của Công ty TNHH MTV quản lý và kinh doanh nhà Hải Phòng. Tại phường Lê Chân hiện nay có tầng 1 nhà số 2 Cầu Đất, tầng 1 nhà số 4 Cầu Đất. Tại phường Gia Viên hiện nay có tầng 1 nhà số 1 Cầu Đất, tầng 1 nhà số 3 Cầu Đất, tầng 1 nhà số 112 Cầu Đất, tầng 1 nhà số 58 Trần Phú (số mới 152 153 Trần Phú), nhà số 129 Lạch Tray.

Cùng trong năm 2022, TAND quận Hồng Bàng (nay là TAND khu vực 3 – Hải Phòng) cũng yêu cầu Công ty cổ phần công nghệ phẩm phải trả lại nhà số 84 - 86 Điện Biên Phủ, tầng 1 nhà số 112 Hoàng Văn Thụ, tầng 1 nhà số 114 Hoàng Văn Thụ, 2 phòng tại tầng 3 nhà số 28 Quang Trung (cùng trên địa bàn phường Hồng Bàng). Ngoài ra, năm 2022, TAND quận Hồng Bàng cũng có bản án, yêu cầu Công ty TNHH Hưng Đạo phải trả lại nhà số 25 Trần Hưng Đạo (trên địa bàn phường Hồng Bàng).

Tất cả các bản án của các TAND khu vực đều đã được TAND TP. Hải Phòng xét xử theo trình tự phúc thẩm. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật từ năm 2023 đều yêu cầu bên thuê nhà đất phải trả lại nhà đất cho Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng. Thế nhưng theo báo cáo từ Phòng thi hành án dân sự khu vực 3, khi được tống đạt quyết định thi hành án, đại diện Công ty cổ phần Công nghệ phẩm đều khiếu nại không đồng ý thi hành án trả lại nhà với lý do đang đề nghị Tòa án cấp cao giải quyết vụ án theo trình tự giám đốc thẩm.

Đại diện Thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng cho biết Cơ quan thi hành án dân sự đã xuất trình văn bản của Tòa cấp cao bác đơn đề nghị Giám đốc thẩm. Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp vẫn không nhận quyết định thi hành án, trả lại nhà, trả tiền thuê nhà còn nợ.

Phòng thi hành án khu vực 3 cho biết tại các cơ sở nhà đất trên, các tổ chức, cá nhân thuê lại nhà từ Công ty cổ phần công nghệ phẩm để kinh doanh cũng không hợp tác với cơ quan chức năng. Các tổ chức, cá nhân này lấy lý do đã có văn bản hợp tác, liên doanh, liên kết với Công ty cổ phần Công nghệ phẩm Hải Phòng, chỉ biết Công ty cổ phần Công nghệ phẩm cho thuê nhà nên không tự nguyện tháo dỡ, di chuyển vật kiến trúc đã đầu tư để phục vụ kinh doanh.

Tại một số cơ sở nhà đất phải thi hành án còn có tình trạng diện tích nhà thực tế khác biệt, không đúng với hiện trạng sơ đồ đo vẽ trong hợp đồng thuê nhà. Thậm chí, có trường hợp tài sản phải thi hành án (nhà số 25 Trần Hưng Đạo) lại chính là lối đi của một hộ dân sinh sống phía sau nên việc thi hành án cũng gặp nhiều khó khăn. Đến nay, cơ quan thi hành án dân sự thành phố Hải Phòng vẫn chưa thực hiện thu hồi được 14 cơ sở nhà đất về cho Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà Hải Phòng theo các phán quyết của TAND thành phố.

CƯỠNG CHẾ THU HỒI NHÀ ĐẤT SỬ DỤNG SAI MỤC ĐÍCH

Cơ quan chức năng xác định các trường hợp thuê nhà đất công sản vi phạm nghiêm trọng: tự ý chuyển mục đích sử dụng nhà đất, đưa người vào ở, cho thuê lại nhà, tổ chức liên doanh liên kết trái quy định, tự ý chuyển nhượng hợp đồng thuê nhà, chây ỳ nợ tiền thuê nhà đất kéo dài, cố tình không hợp tác với đơn vị được giao quyền quản lý kinh doanh quỹ nhà công sản.

UBND TP. Hải Phòng chỉ đạo đối với những vi phạm nêu trên, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà phải thực hiện quyền đòi lại nhà đất, truy thu tiền thuê nhà đất còn nợ đọng.

Theo xác định của sở Tài chính, ngoài 14 cơ sở nhà đất đã có bản án của tòa án buộc bên thuê phải trả lại, thành phố Hải Phòng sẽ tiếp tục yêu cầu Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà khởi kiện đòi lại 45 cơ sở nhà đất khác. Trong đó, có có 5 cơ sở nhà đất do Công ty cổ phần điện tử tin học đang thuê, 4 cơ sở do Công ty cổ phần phát hành sách đang thuê, 3 cơ sở nhà đất do Công ty cổ phần ASC Việt Nam đang thuê, 2 cơ sở nhà đất do Công ty TNHH Đầu tư Quang Minh đang thuê, 2 cơ sở do Công ty cổ phần Dược phẩm Trung ương 3 đang thuê.

Số nhà đất thành phố yêu cầu đơn vị quản lý kinh doanh khởi kiện đòi lại hầu hết là những cơ sở nhà đất có diện tích lớn với nhiều biệt thự Pháp cổ nằm tại vị trí đắc địa thuộc các tuyến phố Điện Biên Phủ, Trần Phú, Cầu Đất, Đinh Tiên Hoàng, Hoàng Văn Thụ, Hồ Xuân Hương.

Bên cạnh đó, thành phố Hải Phòng cũng xây dựng kế hoạch vận động các tổ chức, cá nhân tự nguyện trả lại 159 cơ sở nhà đất thuộc đối tượng cho thuê không sử dụng vào mục đích để ở. Đối với 55 cơ sở nhà đất còn lại thì 3 cơ sở nhà đất được các hội đặc thù nghề nghiệp thuê (chưa thực hiện sắp xếp) và 52 cơ sở nhà đất đang thực hiện xử lý, sắp xếp.

Theo chỉ đạo của UBND TP. Hải Phòng, Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với chính quyền các phường thực hiện thu hồi nhà cho thuê sử dụng sai mục đích. Việc tổ chức thu hồi thực hiện theo nguyên tắc, thu hồi đối với tổ chức trước, cá nhân sau, thu hồi nhà cho thuê chính chủ trước, thu hồi các nhà đã chuyển nhượng hợp đồng sau, thu hồi nhà thuê vi phạm hợp đồng trước, thu hồi nhà không vi phạm sau.

Việc thu hồi nhà cho thuê sử dụng không đúng hợp đồng thuê nhà còn nhằm mục đích chỉnh trang đô thị. Vì vậy, việc thu hồi nhà cũng thực hiện theo thứ tự ưu tiên, thu hồi nhà độc lập về khuôn viên, sử dụng riêng, thông tầng trước, thu hồi những căn nhà nhỏ nằm chung khuôn viên hoặc liên quan nhiều hộ dân sau.

Để việc thu hồi nhà đất đảm bảo đúng quy định pháp luật, đúng kế hoạch đề ra, UBND TP. Hải Phòng cho phép cấp có thẩm quyền được thực hiện cưỡng chế thu hồi nhà đất đối với những trường hợp cố tình cản trở, chống đối, chây ỳ, không trả nhà cho Nhà nước.