Tính đến cuối năm 2024, có khoảng 393.000 nhà đầu tư tham gia đầu tư quỹ mở, tăng 54% so với cuối năm 2023. Tuy nhiên con số này chỉ chưa đến 0,4% tổng dân số hiện nay...

Như VnEconomy đưa tin, các quỹ cổ phiếu ghi nhận hiệu suất vượt trội với mức tăng trưởng bình quân 20% so với VN-Index tăng 12,1% nhờ lợi nhuận tích cực trong giai đoạn nửa đầu năm. 

Trao đổi trong Talk show Phố Tài Chính mới đây, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, CFA, Tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF), đã đưa ra bức tranh toàn cảnh ngành quỹ trong thời gian qua và nhấn mạnh: "Nhu cầu đa dạng hoá từ tiền gửi, từ bất động sản sang chứng chỉ quỹ là rõ ràng và triển vọng phát triển của ngành quản lý quỹ ở Việt Nam là rất lớn".

 GẦN 400.000 NHÀ ĐẦU TƯ THAM GIA QUỸ MỞ, CHƯA ĐẾN 0,4% DÂN SỐ

Trong năm qua, các quỹ đầu tư tại Mỹ ghi nhận mức tăng trưởng khả quan, trung bình đạt 17,4%. Các quỹ đầu tư vào cổ phiếu vốn hoá lớn tăng trưởng cao hơn với 30% nhờ động lực tăng trưởng của các công ty công nghệ, đặc biệt là trong nhóm Magnificient 7 khi lợi nhuận của nhóm này tăng trưởng vượt trội đạt 35% (tại thời điểm cuối năm 2024, nhóm Mag 7 chiếm hơn 30% vốn hóa và đóng góp gần 54% vào tăng trưởng chỉ số S&P 500 trong năm 2024).

Trong khi đó, các quỹ cổ phiếu vốn hoá vừa chỉ đạt lợi nhuận 16% và quỹ cổ phiếu vốn hoá nhỏ đạt 15%. Các quỹ theo chiến lược đầu tư tăng trưởng theo đó cũng có kết quả vượt trội hơn, đạt 26,2% so với chiến lược đầu tư giá trị 12,3%, do chiến lược đầu tư tăng trưởng là tập trung vào các công ty có tiềm năng tăng trưởng cao, bao gồm các công ty trong lĩnh vực công nghệ.

Trong khi đó tại châu Âu, động lực kinh tế đã suy yếu đáng kể, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, do chi phí năng lượng cao, hoạt động xuất khẩu gặp khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc… Còn tại các nước đang phát triển, đồng USD mạnh lên đã gây áp lức khá lớn

Tổng quan lại các quỹ tập trung vào thị trường phát triển đạt lợi nhuận vượt trội, 19,2% so với các quỹ tập trung vào thị trường mới nổi, chỉ đạt 8,1%.

Tại Việt Nam, năm 2024, hầu hết các quỹ mở đều có kết quả cao hơn mức tăng trưởng hơn thị trường. Và đặc biệt là có tới 14 quỹ mở cổ phiếu có lợi nhuận trên 20%, trong đó quỹ VCBF-BCF và VCBF-MGF đạt lần lượt 27,0% và 26,4%. Bên cạnh đó, có 6 quỹ mở trái phiếu cho hiệu quả sinh lời từ 7% trở lên, tức là cao hơn khá nhiều lãi suất tiết kiệm 12 tháng của các NHTM. Trong đó, quỹ VCBF-FIF đạt lợi nhuận 7,4%.

Cũng theo bà Nga, trong những năm vừa qua, ngành quản lý quỹ đã có những bước phát triển vượt bậc, thể hiện ở tất cả các khía cạnh, từ số lượng quỹ tới quy mô quỹ và số nhà đầu tư tham gia quỹ.

Số liệu tại thời điểm cuối quý 3/2024 cho thấy thị trường Việt Nam có 117 quỹ đầu tư, tăng 10 quỹ so với cuối năm 2023, bao gồm 64 quỹ mở, 16 quỹ ETF, 34 quỹ thành viên và 3 quỹ đóng. Như vậy là số lượng quỹ mở hiện đã tăng gấp đôi, số quỹ thành viên tăng gấp 3 và số quỹ ETF tăng 8 lần so với năm 2019. Quy mô của các quỹ mở cũng đã tăng hơn gấp đôi trong năm qua, đạt gần 53.000 tỷ đồng. Và cuối năm 2024, có khoảng 393.000 nhà đầu tư tham gia đầu tư quỹ mở, tăng 54% so với cuối năm 2023.

Mặc dù đã có phát triển mạnh trong những năm gần đây, ngành quỹ mới chỉ ở giai đoạn đầu của sự phát triển, do số nhà đầu tư quỹ mở mới chỉ dưới 0,4% dân số, quy mô vẫn chỉ chiếm dưới 0,5% GDP. Một số báo cáo có thể cho thấy quy mô của ngành quản lý quỹ đạt 7% GDP, tuy nhiên có tới 90% giá trị tài sản quản lý đến từ uỷ thác đầu tư, trong đó 85% giá trị uỷ thác đến từ các công ty bảo hiểm và 80% giá trị uỷ thác là trái phiếu và tiền gửi.

TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN QUỸ RẤT LỚN

Bức tranh ngành quỹ ở các nước phát triển cho thấy, các quỹ đầu tư đóng vai trò rất quan trọng nhưng ở Việt Nam nhiều nhà đầu tư vẫn dè dặt đầu tư thông qua các quỹ. 

Theo bà Nga, không phải ngẫu nhiên mà có tới 50% hộ gia đình Mỹ, một nước có thị trường chứng khoán phát triển nhất thế giới, sở hữu chứng chỉ quỹ. Lần theo dấu vết của dòng tiền, chúng ta có thể lý giải điều này. Ví dụ ở Việt Nam, nếu gửi tiết kiệm, chúng ta có lợi nhuận khoảng 5-6%/năm. Ngân hàng huy động từ người dân để cho vay doanh nghiệp, với lãi suất 8-9%.

Vậy tại sao chúng ta lại không cho vay doanh nghiệp một cách trực tiếp thông qua đầu tư trái phiếu để tăng tỷ suất lợi nhuận? Thứ nhất là vì chúng ta không có khả năng đánh giá rủi ro, thứ hai là không sở hữu được một danh mục nhiều doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro.

Nhưng mọi người lại có thể làm điều đó thông qua đầu tư và quỹ trái phiếu được quản lý chuyên nghiệp, lựa chọn trái phiếu và nắm giữ một danh mục nhiều trái phiếu, của nhiều doanh nghiệp, thuộc nhiều ngành nghề khác nhau. Tất nhiên là  cần chấp nhận trả phí cho công ty quản lý quỹ và các chi phí hoạt động của quỹ.

Tuy nhiên chỉ với mức phí hợp lý như vậy mà xoá được rủi ro mất toàn bộ vốn và không phải lo lắng tìm kiếm, theo dõi từng trái phiếu thì đó là một chi phí đáng để chi trả. Doanh nghiệp đi vay 8-9%/năm, rõ ràng họ kỳ vọng tạo ra lợi nhuận cao hơn, thường kỳ vọng 12-15%/năm.

"Đầu tư và nắm giữ các quỹ cổ phiếu uy tín chính là lựa chọn thay thế cho việc sở hữu và điều hành doanh nghiệp nhằm đạt lợi nhuận cao hơn, ví dụ 12-15%/năm. Theo một số thống kê thì có đến 50-70% hộ dân Việt Nam đầu tư bất động sản, tuy vậy đầu tư bất động sản có một nhược điểm là thanh khoản thấp.

Từ phân tích này cho thấy là nhu cầu đa dạng hoá từ tiền gửi, từ bất động sản sang chứng chỉ quỹ là rõ ràng và triển vọng phát triển của ngành quản lý quỹ ở Việt Nam là rất lớn", Tổng giám đốc Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank nhấn mạnh.