Mưa lũ do bão số 4 gây ngập sâu tại nhiều khu vực của tỉnh Lạng Sơn, khiến hơn 1.250 hộ dân xã Thất Khê phải di dời khẩn cấp, hàng trăm ha hoa màu bị ảnh hưởng và giao thông nhiều nơi bị chia cắt. Kiểm tra thực tế ngày 24/8, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu nghiên cứu các giải pháp tổng thể nhằm giảm ngập lụt lâu dài cho toàn lưu vực...

Ngày 24/8/2026, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp dẫn đầu đã kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ tại xã Thất Khê và tình hình vận hành hồ chứa nước Bản Lải (Lạng Sơn). Cùng tham gia đoàn công tác có Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Cảnh Toàn cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Theo báo cáo của địa phương, Thất Khê là một trong những địa bàn chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong đợt mưa lũ vừa qua. Tính đến sáng 24/8, nước đã tràn vào nhà của hơn 1.250 hộ dân, buộc chính quyền và các lực lượng chức năng tổ chức di dời khẩn cấp người dân đến nơi an toàn. Khoảng 300 ha lúa và hoa màu bị ngập úng.

Mưa lũ cũng khiến 4 ngầm, 3 cầu giao thông trên địa bàn bị ngập. Quốc lộ 4A qua các thôn Đại Đồng, thôn 2 và thôn 4 ngập sâu từ 3-4 m, gây chia cắt giao thông. Đập dâng Kéo Ngòa tại thôn Bản Mới bị hư hỏng. Tổng thiệt hại trên địa bàn xã ước khoảng 21 tỷ đồng, rất may chưa ghi nhận thiệt hại về người.

Để ứng phó với tình hình mưa lũ, địa phương đã huy động hơn 700 người gồm lực lượng công an, quân sự, dân quân, an ninh cơ sở, cán bộ, công chức, viên chức và người dân tham gia hỗ trợ sơ tán, khắc phục hậu quả. Các khu vực ngập sâu, nước chảy xiết được bố trí lực lượng chốt chặn, cảnh báo nhằm bảo đảm an toàn cho người dân. Trong ngày 24/8, xã cũng triển khai hỗ trợ khoảng 800 suất nhu yếu phẩm cho các hộ bị ảnh hưởng.

Theo phương án của UBND xã Thất Khê, sau khi nước rút, địa phương sẽ tập trung khôi phục nhà cửa, cơ sở hạ tầng, công trình thủy lợi; tổ chức vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh và hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất.

Cùng ngày, đoàn công tác đã kiểm tra công tác vận hành hồ chứa nước Bản Lải, công trình có diện tích lưu vực 457 km2 và dung tích toàn bộ gần 156 triệu m3. Những ngày qua, do mưa lớn kéo dài, lượng nước đổ về hồ tăng nhanh, có thời điểm đạt khoảng 1.119 m3/giây (chiều 22/8).

Để bảo đảm an toàn công trình và giảm lũ cho hạ du, đơn vị quản lý đã thực hiện vận hành điều tiết theo quy định. Sau khi mực nước hồ tăng cao, hồ Bản Lải đã vận hành tối đa 3 cửa tràn xả sâu với tổng lưu lượng khoảng 810 m3/giây theo phương án xả lũ khẩn cấp được UBND tỉnh Lạng Sơn phê duyệt.

Đến sáng 24/8, mực nước hồ giảm xuống cao trình 310,85 m và tiếp tục có xu hướng giảm. Đơn vị quản lý chỉ còn vận hành một cửa xả với lưu lượng khoảng 257,1 m3/giây nhằm hạn chế lượng nước xuống hạ du nhưng vẫn bảo đảm an toàn công trình.

Theo đơn vị quản lý, trước đợt mưa bão, dung tích hồ ở mức khoảng 42,103 triệu m3, trong khi thời điểm đỉnh lũ đạt 147,43 triệu m3. Như vậy, hồ Bản Lải đã giữ lại khoảng 105,327 triệu m3 nước, góp phần quan trọng trong việc cắt giảm lũ cho khu vực hạ du.

Tuy nhiên, quá trình vận hành cũng bộc lộ một số khó khăn khi hệ thống quan trắc, truyền nhận dữ liệu và phần mềm giám sát hoạt động chưa thực sự ổn định, ảnh hưởng đến độ chính xác và tính liên tục của số liệu. Đơn vị quản lý phải bố trí cán bộ trực 24/24 giờ để theo dõi, đối chiếu số liệu thực tế phục vụ công tác vận hành.

Sau khi kiểm tra thực tế, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhận định tình trạng ngập lụt tại xã Thất Khê và khu vực Tràng Định trước đây đã diễn ra nhiều năm, do đó cần có giải pháp căn cơ và lâu dài thay vì chỉ xử lý tình huống trước mắt.

"Việc giảm ngập lụt phải được tính toán trên quy mô toàn lưu vực, trong đó tiếp tục phát huy vai trò của hồ Bản Lải trong cắt lũ, đồng thời nghiên cứu các giải pháp thanh thải dòng chảy, nâng cao khả năng thoát lũ cho khu vực hạ du" Thứ trưởng yêu cầu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với tỉnh Lạng Sơn nghiên cứu phương án cải thiện hệ thống thoát lũ, thanh thải lòng dẫn và nâng cấp hệ thống quan trắc, giám sát hồ chứa nhằm nâng cao hiệu quả vận hành. Mục tiêu là từng bước giảm tần suất ngập lụt, rút ngắn thời gian ngập khi có lũ, hạn chế thiệt hại và bảo đảm cuộc sống ổn định lâu dài cho người dân.