Từ những cây cà phê đầu tiên bén rễ năm 1926, cà phê Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị, đã trải qua hành trình một thế kỷ gắn bó với vùng đất phía Tây. Không chỉ là cây trồng chủ lực, cà phê đang trở thành sản phẩm mang giá trị văn hóa, lịch sử, mở ra cơ hội phát triển du lịch nông nghiệp và quảng bá hình ảnh địa phương.

Trong khuôn khổ Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026, từ ngày 24 đến ngày 26 tháng 10, tỉnh Quảng Trị tổ chức chuỗi hoạt động “Theo dấu chân 100 năm Cà phê Khe Sanh”, với thông điệp “Cà phê Hòa bình - Make coffee not war”. Chương trình kết nối các giá trị lịch sử, văn hóa, kinh tế và du lịch, hướng đến nâng tầm thương hiệu cà phê Khe Sanh trong giai đoạn mới.

Điểm nhấn của chương trình là triển lãm “Ký ức 100 năm cà phê Khe Sanh - Từ lịch sử đến hội nhập”, giới thiệu phim tư liệu, hiện vật lịch sử, hình ảnh, sản phẩm OCOP và cà phê đặc sản. Đáng chú ý, không gian triển lãm còn giới thiệu bản đồ số vùng trồng, mã số vùng trồng, chỉ dẫn địa lý và câu chuyện số của sản phẩm, góp phần thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Hoạt động giao lưu văn hóa, thưởng thức cà phê cùng các địa phương của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào cũng mở rộng cơ hội kết nối, quảng bá sản phẩm.

Bên cạnh đó, hội thảo “Phát triển cà phê Khe Sanh bền vững - Kết nối đầu tư, nâng tầm giá trị” tập trung tìm giải pháp phát triển cà phê đặc sản, canh tác hữu cơ và mô hình nông lâm kết hợp thích ứng với biến đổi khí hậu. Tỉnh Quảng Trị dự kiến công bố danh mục dự án kêu gọi đầu tư vào chế biến sâu, logistics và du lịch trải nghiệm, đồng thời thúc đẩy liên kết tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ vốn và kỹ thuật cho người trồng cà phê.

Hội thi “Nhà nông đua tài - Cà phê Khe Sanh” tạo cơ hội để nông dân giao lưu, chia sẻ kiến thức về kỹ thuật canh tác, thu hoạch và phát triển chuỗi giá trị. Dịp này, các nông dân trồng cà phê tiêu biểu cùng những tổ chức, cá nhân có đóng góp nổi bật cho thương hiệu cà phê Khe Sanh cũng được tôn vinh.

Đặc biệt, hoạt động trải nghiệm du lịch “Theo dấu chân 100 năm Cà phê Khe Sanh” đưa du khách khám phá vùng nguyên liệu, thưởng thức cà phê và tìm hiểu văn hóa bản địa của đồng bào Vân Kiều, Pa Cô qua ẩm thực, nhạc cụ truyền thống. Các tuyến du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp tại các xã Khe Sanh, Hướng Phùng, Tân Lập và A Dơi được kỳ vọng mang đến những trải nghiệm mới, gắn sản phẩm cà phê với cảnh quan và đời sống cộng đồng.

Năm 1926, nhà thực vật học người Pháp Eugène Poilane đưa những cây cà phê đầu tiên đến trồng tại Khe Sanh. Trải qua nhiều biến động lịch sử, đặc biệt là những năm tháng chiến tranh, cây cà phê Arabica vẫn bền bỉ sinh trưởng, trở thành một trong những cây trồng quan trọng, gắn bó với sinh kế của người dân địa phương.

Ngày nay, cùng với việc chuẩn hóa quy trình chăm sóc, thu hái và sơ chế, tỷ lệ thu hái quả chín đạt trên 95% đã góp phần nâng cao chất lượng cà phê Khe Sanh. Người trồng, các hợp tác xã và doanh nghiệp đang từng bước hướng đến sản xuất bền vững, phát triển cà phê đặc sản và nâng cao giá trị sản phẩm.

Thông qua chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm, Quảng Trị kỳ vọng kết nối nông nghiệp với du lịch, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo thêm sinh kế cho người dân. Từ một vùng đất từng chịu nhiều đau thương trong chiến tranh, Khe Sanh đang từng bước chuyển mình, đưa câu chuyện về cây cà phê trở thành điểm nhấn trong hành trình quảng bá hình ảnh, văn hóa và tiềm năng du lịch của địa phương.