Từ những sản vật quen thuộc của làng quê như là dừa, lá chuối, khoai lang, khoai mì, các bạn trẻ khởi nghiệp đã thổi một làn gió mới, biến chúng thành những sản phẩm độc đáo, mang giá trị kinh tế cao. Đó là biểu tượng của sự sáng tạo, của một nền kinh tế xanh đang định hình.

Cây dừa nước, biểu tượng của hệ sinh thái ngập mặn Nam Bộ, đang được thổi một làn gió mới. Từ một loài cây quen thuộc gắn liền với cuộc sống người dân, dừa nước giờ đây trở thành trung tâm của một dự án khởi nghiệp, mang tên “Dừa nước Ông Sáu”.

Kỹ sư Phan Minh Tiến, người sáng lập dự án, đã phát hiện ra tiềm năng to lớn ẩn chứa trong những trái dừa nước. Với kiến thức chuyên môn về công nghệ hóa học, anh đã nghiên cứu và phát triển thành công các sản phẩm từ mật dừa nước, mang lại giá trị kinh tế cao, đồng thời bảo vệ môi trường.

TỪ CÂY DỪA NƯỚC ĐẾN THƯƠNG HIỆU QUỐC GIA

Trước đây, dừa nước ở Cần Giờ thường bị chặt phá hoặc bỏ hoang. Giờ đây, nhờ sự sáng tạo của anh Tiến, mật dừa nước đã trở thành một sản phẩm độc đáo, giàu dinh dưỡng và có giá trị kinh tế gấp nhiều lần so với trước. Sản phẩm không chỉ được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng mà còn có mặt tại các thị trường quốc tế.

Dự án “Dừa nước Ông Sáu” không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người dân địa phương mà còn góp phần bảo tồn hệ sinh thái ngập mặn. Bằng cách khai thác bền vững nguồn nguyên liệu, dự án đã tạo ra một mô hình kinh tế xanh, kết hợp hài hòa giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

Câu chuyện thành công của “Dừa nước Ông Sáu” là một ví dụ điển hình về việc làm thế nào để biến những tài nguyên thiên nhiên trở thành những sản phẩm có giá trị cao. Dự án đã truyền cảm hứng cho nhiều người, đặc biệt là giới trẻ về việc khởi nghiệp và phát triển bền vững.

Trong khi nhiều người trẻ lựa chọn cuộc sống đô thị, vợ chồng anh Phạm Đình Ngãi lại quyết định quay về quê hương Trà Vinh để hồi sinh nghề thu mật hoa dừa. Với sự sáng tạo và tình yêu dành cho quê hương, họ đã biến một sản phẩm truyền thống thành một thương hiệu nổi tiếng trên thị trường quốc tế. Bắt đầu từ những cây dừa bản địa, Sokfarm đã tiên phong ứng dụng công nghệ hiện đại vào quá trình thu mật hoa dừa. Nhờ đó, những sản phẩm từ mật hoa dừa như mật nguyên chất, đường, giấm, nước uống lên men tự nhiên, nước tương… không chỉ bảo đảm chất lượng mà còn mang đến những trải nghiệm mới lạ cho người tiêu dùng.

Điều đặc biệt ở Sokfarm là triết lý kinh doanh “Nhân văn và bền vững”. Mỗi cây dừa được chăm sóc tỉ mỉ, mỗi sản phẩm được tạo ra đều mang tâm huyết của người làm nghề nông, Sokfarm không chỉ tạo ra việc làm cho người dân địa phương mà còn bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững. Sản phẩm của Sokfarm đã chinh phục những thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và EU. Điều này chứng tỏ chất lượng sản phẩm đã đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Giữa cánh đồng xanh mướt của miền Tây Nam Bộ, dừa sáp Trà Vinh nổi lên như một “viên ngọc quý”. Không chỉ là đặc sản địa phương, loại dừa đặc biệt này còn mang trong mình một câu chuyện lịch sử lâu đời và tiềm năng phát triển bền vững. Dừa sáp, với lớp cơm dày, mềm mịn như kem và nước dừa đặc quánh, là một sản phẩm độc đáo không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.

Loại dừa này đã gắn liền với văn hóa Khmer từ hơn 100 năm qua và trở thành biểu tượng của vùng đất Trà Vinh. Tuy nhiên, trong nhiều năm, dừa sáp vẫn chỉ được biết đến trong phạm vi địa phương. Cho đến khi Vicosap - Hợp tác xã nông nghiệp dừa sáp Cầu Kè - đã tiên phong trong việc đưa dừa sáp vươn ra thị trường, người tiêu dùng bắt đầu biết đến nó.

Vicosap đã phát triển đa dạng các sản phẩm chế biến như kem dừa sáp, rượu dừa sáp, sinh tố và sữa dừa sáp. Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu gắn với chỉ dẫn địa lý đã giúp dừa sáp Trà Vinh khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế; đặc biệt tại các nước có tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng. Việc phát triển dừa sáp không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn góp phần bảo tồn tài nguyên quý giá và gìn giữ bản sắc văn hóa Khmer.

Từ năm 2005, chị Nguyễn Thị Thuận (Út Thuận) đã bắt đầu hành trình biến vỏ thân dừa nước thành những sản phẩm thủ công tinh xảo, khéo léo và đầy sáng tạo như giỏ xách, nón, những bức tranh ghép độc đáo… Mỗi sản phẩm của Út Thuận đều mang đậm nét văn hóa miền Tây, từ những hoa văn đơn giản đến những họa tiết tinh xảo.

Đồng thời, việc sử dụng dừa nước - một loại nguyên liệu tự nhiên và bền vững - cũng thể hiện ý thức bảo vệ môi trường. Không chỉ dừng lại ở thị trường nội địa, sản phẩm của Út Thuận đã được nhiều khách hàng quốc tế yêu thích. Thương hiệu Út Thuận ngày càng khẳng định vị thế của mình trên bản đồ thủ công mỹ nghệ Việt Nam.

Điểm đặc biệt của các sản phẩm Út Thuận là sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật thủ công truyền thống và tư duy hiện đại, không chỉ đẹp mắt mà còn đáp ứng được nhu cầu của thị trường hiện nay. Bên cạnh việc tạo ra những sản phẩm độc đáo, Út Thuận còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ.

TỪ CỦ KHOAI ĐẾN HỆ SINH THÁI XANH

Từ những củ khoai lang giản dị trên đồng ruộng, một chàng trai trẻ đã tạo nên một “đế chế” bánh ngọt mang tầm quốc tế. Đó là câu chuyện của anh Nguyễn Thanh Việt, Giám đốc Công ty TNHH bánh Nhật Ngọc.

Xuất phát từ một giảng viên, anh Việt đã quyết định “bước một chân” vào nông nghiệp để theo đuổi đam mê khởi nghiệp với khoai lang. Bắt đầu từ năm 2018, anh Việt đã cho ra đời những sản phẩm bánh từ khoai lang vô cùng đa dạng, từ bánh phồng, bánh quy đến bánh Trung thu.

Đằng sau thành công của Nhật Ngọc là cả một hệ sinh thái bền vững. Công ty không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn liên kết chặt chẽ với nông dân, hỗ trợ họ sản xuất khoai lang theo tiêu chuẩn chất lượng cao; đồng thời cũng đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, đảm bảo sản phẩm luôn tươi ngon và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Cũng giống như Nguyễn Thanh Việt, chàng trai trẻ Mai Tuấn Anh đã sáng lập ra Cusami, một thương hiệu bánh dinh dưỡng ra đời tại huyện Củ Chi, TP.HCM. Từ một loại củ thường được xem là thức ăn cho gia súc, khoai mì lại có thể trở thành nguyên liệu chính cho một sản phẩm bánh ngọt được yêu thích. Anh Mai Tuấn Anh, người sáng lập Cusami, với một cái nhìn khác biệt, đã biến củ khoai mì từ một nông sản thô sơ trở thành nguyên liệu chính cho những chiếc bánh thơm ngon, bổ dưỡng.

Bánh Cusami không chỉ là một món ăn ngon mà còn là một “siêu thực phẩm”. Với thành phần chính là khoai mì, một nguồn cung cấp chất xơ dồi dào, cùng với các loại hạt dinh dưỡng và trái cây sấy khô, bánh Cusami cung cấp năng lượng bền vững và tốt cho sức khỏe.

Sản phẩm này đặc biệt phù hợp với những người bận rộn, học sinh, sinh viên và những người quan tâm đến sức khỏe. Với chất lượng vượt trội và hương vị độc đáo, bánh Cusami đã nhanh chóng chinh phục thị trường và chinh phục được ban giám khảo cuộc thi Khởi nghiệp xanh do Trung tâm BSA tổ chức năm 2024 để đạt giải nhất bảng A.

Quế Sơn, Quảng Nam là nơi những sợi phở sắn trắng ngần đã trở thành một phần ký ức tuổi thơ của biết bao người. Ngày nay, nhờ bàn tay tài hoa của kỹ sư trẻ Dương Ngọc Ảnh, phở sắn không chỉ là món ăn dân dã mà đã trở thành một sản phẩm mang tầm quốc tế với thương hiệu Caromi.

Với mong muốn nâng cao giá trị cho cây sắn và tạo ra cơ hội việc làm cho người dân địa phương, Dương Ngọc Ảnh đã quyết định biến ước mơ của mình thành hiện thực. Ngọc Anh đã thành lập Công ty TNHH Caromi và tập trung vào việc sản xuất phở sắn theo phương pháp truyền thống kết hợp với công nghệ hiện đại.

Việt Nam với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng, cùng với sự sáng tạo và nhiệt huyết của thế hệ trẻ, hoàn toàn có thể trở thành một quốc gia đi đầu về kinh tế xanh. Họ mạnh dạn phát triển những sản phẩm từ tài nguyên bản địa, để cùng nhau xây dựng một tương lai xanh.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan, khởi nghiệp không chỉ là chuyện của hôm nay mà còn là vấn đề của cả mai sau. Hôm nay chúng ta gieo trồng, thì trong tương lai mới nhận được kết quả. Hôm nay chúng ta có những bạn trẻ chập chững bước chân vào con đường khởi nghiệp, thì 5 năm sau, 10 năm sau… chúng ta sẽ có những thế hệ doanh nhân cho đất nước.

Việt Nam với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng, cùng với sự sáng tạo và nhiệt huyết của thế hệ trẻ, hoàn toàn có thể trở thành một quốc gia đi đầu về kinh tế xanh. Họ mạnh dạn phát triển những sản phẩm từ tài nguyên bản địa, để cùng nhau xây dựng một tương lai xanh...

Nội dung đầy đủ của bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 3-20245 phát hành ngày 20/1/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:  

https://postenp.phaha.vn/chi-tiet-toa-soan/tap-chi-kinh-te-viet-nam