Lạng Sơn: Nhiều "nút thắt" khiến xuất nhập khẩu qua Ga đường sắt Đồng Đăng giảm sâu

Lãnh đạo UBND tỉnh Lạng Sơn vừa có buổi làm việc với đoàn công tác của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam để trao đổi các giải pháp triển khai hiệu quả Công điện số 13/CĐ-TTg ngày 06/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường kết nối logistics thúc đẩy tiêu thụ, xuất khẩu nông lâm thủy sản.

Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn (tỉnh Lạng Sơn), những năm qua, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng không phát sinh nhiều loại hình, hàng hóa xuất khẩu chủ yếu là quặng sắt, nhôm thỏi, đồ gỗ mỹ nghệ, tinh bột sắn, cây huyết đằng, quả thanh long, da heo khô, chân lợn, chân gà nấu chín… Còn hàng nhập khẩu chủ yếu là thép các loại, vật liệu chịu lửa, melamin, da lợn, chân gà đông lạnh, chân lợn đông lạnh, hóa chất…

Sở dĩ kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng năm 2022 tăng cao khi một số cửa khẩu đường bộ của tỉnh Lạng Sơn cũng như trên cả nước gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu do các chính sách biên mậu.

Ga Đồng Đăng là ga cuối cùng của tuyến đường sắt Gia Lâm (Hà Nội) - Đồng Đăng và là ga đặc biệt quan trọng kết nối với tuyến đường sắt liên vận quốc tế sang ga Bằng Tường (Trung Quốc). Đây là ga liên vận quốc tế nằm trong Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, có diện tích khoảng 56.000 m2, bao gồm khu trung tâm, quảng trường ga, phòng đợi, cung đường sắt, bãi hóa trường, với 10 đường sắt đều là khổ lồng có thể chạy được tàu khổ 1.000mm và 1.435mm.

Thông tin tại hội nghị cho thấy tuy số lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng từ năm 2019 đến nay đều tăng nhưng số lượng tăng không đều. Hoạt động vận tải hàng hóa cũng như hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng còn một số hạn chế.

Nguyên nhân chính là do cơ sở hạ tầng và địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại đây được xây dựng đã nhiều năm, hiện đã xuống cấp chưa đáp ứng được nhu cầu giao thương hàng hóa xuất nhập khẩu. Cùng với đó, mạng lưới đường sắt quốc gia chưa đồng bộ về khổ đường, cơ sở hạ tầng của ga chưa đáp ứng được tổ chức những chuyến tàu lớn.

Hệ thống đường bộ kết nối đến kho hàng và bãi hàng Ga Đồng Đăng bị hạn chế về tải trọng; thiết bị xếp dỡ hàng hóa còn thiếu; năng lực xếp dỡ, giải phóng các toa xe còn chậm…

Trước những khó khăn, tồn tại, hạn chế trong hoạt động vận tải hàng hóa liên vận quốc tế, cũng như hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu Ga đường sắt quốc tế Đồng Đăng, nhiều đề xuất, giải pháp nhằm thúc đẩy sản lượng xuất nhập khẩu hàng hóa qua tuyến đường sắt được bàn thảo.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam mong muốn tỉnh Lạng Sơn triển khai một số nội dung để hỗ trợ tổng công ty khai thác hiệu quả tuyến vận tải đường sắt liên vận quốc tế Việt - Trung. Nổi bật là ban hành các chính sách hỗ trợ và tuyên truyền cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tăng cường xuất nhập khẩu hàng hóa qua tuyến đường sắt và quá cảnh sang nước thứ 3. 

Đồng thời, tiếp tục làm việc với thị Bằng Tường, Quảng Tây, Trung Quốc để thống nhất về chính sách thuế nhập khẩu chính ngạch hàng hóa nông lâm, thủy sản qua tuyến đường sắt nhằm thu hút doanh nghiệp vận chuyển, thực hiện xuất khẩu hàng hóa qua đường sắt.

Cùng với đó, chỉ đạo các sở, ngành liên quan và UBND huyện Cao Lộc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để nhà thầu có mặt bằng triển khai dự án Cải tạo mở rộng, nâng cao năng lực Ga Đồng Đăng…

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đoàn Thanh Sơn cơ bản thống nhất với những đề xuất, kiến nghị của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam và chỉ đạo Sở Công Thương chủ trì với các sở, ngành liên quan thực hiện tuyên truyền cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tăng cường sử dụng đường sắt để thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Ban Quản lý Khu Kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn phối hợp với Cục Hải quan tỉnh nghiên cứu, trao đổi với cơ quan chức năng của Quảng Tây, Trung Quốc để xem xét lại mức thuế suất hàng hóa nhập khẩu chính ngạch vận chuyển qua tuyến đường sắt; UBND huyện Cao Lộc chủ động triển khai các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để nhà thầu thực hiện thi công dự án Cải tạo mở rộng, nâng cao năng lực Ga Đồng Đăng…

Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam sớm nâng cấp, cải tạo tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng thành tuyến đường sắt tốc độ cao; tiếp tục quan tâm đầu tư, cải tạo, nâng cấp hoàn thiện cơ sở hạ tầng Ga Đồng Đăng; sớm đầu tư đồng bộ hệ thống toa tàu container chạy đông lạnh để phục vụ vận chuyển hàng nông sản, hoa quả tươi…