
Từ vụ việc xảy ra tại dự án Cocobay Đà Nẵng, giới đầu tư bất động sản dường như đang hoang mang về viễn cảnh của thị trường này tới đây sẽ ra sao, liệu các chủ đầu tư khác có bắt chước Cocobay thẳng thừng vi phạm cam kết hợp đồng về chia sẻ lợi nhuận.
Tuy nhiên, theo giới trong nghề, câu chuyện của Cocobay chỉ là cá biệt, bởi thị trường hiện nay còn có rất nhiều chủ đầu tư khác cũng đang vận hành hang chục nghìn căn condotel rải trều khắp cả nước, trong đó có không ít dự án vẫn đang vận hành ổn định và có lợi nhuận.
Vậy nên, bài toán còn lại là làm sao thị trường nghỉ dưỡng không bị tác động, ảnh hưởng tiêu cực bởi câu chuyện của Cocobay, trong đó cần phải điều chỉnh như thế nào để tránh "vết xe đổ" của dự án trên, qua đó tạo ra được thành quả win – win cho cả khách hàng và chủ đầu tư.
Trước câu chuyện của Cocobay, ông Mauro Gasparotti, Giám đốc Savills Hotels châu Á Thái Bình Dương với kinh nghiệm tư vấn tại thị trường bất động sản nghỉ dưỡng Việt Nam và khu vực trong nhiều năm qua đã đưa ra một số nhận định về sản phẩm Condotel cùng với những rủi ro và cơ hội của mô hình này.
Trao đổi với báo chí, ông Mauro Gasparotti nói: - Condotel là một mô hình tốt nhưng phức tạp hơn nhiều so với các loại hình bất động sản khác. Condotel là một sản phẩm hấp dẫn đối với cả người mua và chủ đầu tư nhưng đòi hỏi một sự nghiên cứu và hiểu biết kỹ lưỡng về mô hình này vì những đặc tính khác biệt và phức tạp hơn nhiều so với các loại hình bất động sản khác.
Condotel mang những đặc tính của Condo (căn hộ/nhà) vì bản chất là ngôi nhà thứ hai, khi mà người mua muốn sở hữu một tài sản mà họ có thể sử dụng cho mục đích cá nhân. Mặt khác, Condotel cũng được thiết kế theo mô hình và tiêu chuẩn Khách sạn để đảm bảo hoạt động vận hành và tạo nên dòng tiền cho thuê.
Do đó, khi chủ đầu tư chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực khách sạn - nghỉ dưỡng và không hiểu rõ về dòng tiền hoạt động trong dài hạn của việc quản lý condotel, dự án sẽ gặp phải những rủi ro và khó khăn nhất định.
Rủi ro cụ thể khi đầu tư vào Condotel là gì, thưa ông?
Tôi cho rằng, đó là những thiếu sót trong việc hoạch định tiện ích của khách sạn, định vị sản phẩm không phù hợp với thị trường hoặc sự thiếu trách nhiệm và cam kết của chủ đầu tư trong hoạt động vận hành tương lai cũng sẽ khiến dự án khó đạt được hoạt động tốt trong dài hạn.
Đối với các sản phẩm đầu tư với cam kết lợi nhuận kèm theo hoặc người mua chỉ có nhu cầu về lợi nhuận hoạt động (không sử dụng với mục đích là ngôi nhà thứ hai), Condotel bắt buộc phải có các tiện ích và khả năng vận hành như một khách sạn hoặc khu nghỉ dưỡng thông thường. Chủ đầu tư và người mua cần hiểu rằng họ không chỉ đang tham gia vào hoạt động đầu tư bất động sản thông thường mà bản chất chính là ngành khách sạn nghỉ dưỡng với những đặc thù riêng.
Nghĩa là, ông cho rằng các chủ đầu tư Condotel ở Việt Nam hiện đang "kẹt" ở điểm yếu này?
Tôi nghĩ, để có thể thành công và đạt được lợi nhuận trong lĩnh vực này, việc hoạch định đúng đắn mô hình và định vị dự án cũng như tầm nhìn dài hạn là một trong những yếu tố quyết định then chốt. Trong một số trường hợp, các chủ đầu tư phụ thuộc vào đơn vị quản lý vận hành để đảm bảo dòng tiền hoạt động mà không hiểu rõ bản chất của ngành nghỉ dưỡng luôn biến động và nhà điều hành không có trách nhiệm thực hiện cam kết từ chủ đầu tư đối với Người mua, đặc biệt đối với những sản phẩm không được hoạch định đúng đắn ngay từ ban đầu.
Việc tham gia quản lý của các nhà điều hành khách sạn giúp nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm nhưng họ chỉ tham gia với vai trò vận hành và không chịu các rủi ro về lãi lỗ, vốn thuộc về trách nhiệm của chủ đầu tư.
Mặc dù vậy, thị trường Việt Nam cũng có một số dự án condotel được lên kế hoạch kỹ lưỡng và thực hiện tốt. Những dự án này được phát triển bởi các chủ đầu tư có uy tín và đặc biệt cẩn trọng trong quá trình hoạch định, tính toán kỹ lưỡng về cơ cấu quản lý, đặc tính sản phẩm và do đó mang lại những giá trị tốt cho người mua. Các sản phẩm này không nên bị quy chụp và ảnh hưởng bởi các sản phẩm không tốt trên thị trường.
Vậy theo ông, các chủ đầu tư cần làm gì để tránh sự "vỡ trận dây chuyền" từ vụ việc của Cocobay?
Chủ đầu tư cần nghiên cứu kỹ mô hình Condotel và xác định cơ cấu quản lý và dòng tiền hoạt động rõ ràng ngay từ giai đoạn hoạch định ban đầu. Những bước này nên được thực hiện một cách cẩn trọng bởi đội ngũ nội bộ của chủ đầu tư hoặc các đơn vị tư vấn, cân nhắc chiến lược và khả năng tài chính của chủ đầu tư.
Mô hình kinh doanh bao gồm định vị phù hợp thị trường, loại hình sản phẩm, dự phóng dòng tiền cũng như cơ cấu quản lý sẽ tác động đến yêu cầu và quá trình thiết kế ở giai đoạn sau.
Đối với những chủ đầu tư chọn phát triển các sản phẩm kèm theo cam kết lợi nhuận cao cần phải hoạch định và tính toán trước các nguồn thu bổ sung trong dự án (ví dụ doanh thu từ hoạt động ăn uống hoặc lượng phòng bổ sung sở hữu bởi chủ đầu tư) để hỗ trợ việc chi trả cam kết lợi nhuận.
Với kinh nghiệm tư vấn một số dự án Condotel ở Việt Nam, Savills Hotels APAC thường tư vấn chủ đầu tư với nhiều mô hình kinh doanh và kịch bản dòng tiền khác nhau để đảm bảo việc kết hợp giữa các thành phần hỗ trợ hoạt động tương lai, đặc biệt là đối với những dự án phức hợp nghỉ dưỡng.
Vậy đối với khách hàng, người mua, làm gì để tránh rủi ro, thưa ông?
Theo tôi, người mua trước hết cần xác định rõ mục đích mua Condotel, theo dạng sản phẩm nghỉ dưỡng hay đơn thuần là đầu tư để đạt được lợi nhuận.
Sản phẩm nghỉ dưỡng không có nghĩa là lợi nhuận đầu tư thấp hơn, trong một số trường hợp các sản phẩm này có thể đạt được giá trị thoái vốn cao hơn trong dài hạn nhờ việc duy trì bảo dưỡng giá trị tài sản tốt.
Tuy nhiên, các sản phẩm này thường đạt được lợi nhuận hoạt động thấp hơn những sản phẩm đầu tư do ít chịu áp lực tạo ra doanh thu hằng ngày. Người mua sản phẩm ngôi nhà nghỉ dưỡng nên chọn sản phẩm theo sở thích cá nhân, cũng tương tự như khi lựa chọn mua nhà hoặc chung cư để ở.
Họ có thể mua các căn cao cấp hoặc căn có diện tích lớn tùy theo sở thích và họ nên cân nhắc kỹ các quy định đối với chủ sở hữu để đảm bảo giá trị dài hạn của sản phẩm và hạn chế việc sử dụng vượt năng suất hoạt động hằng ngày.
Đối với những sản phẩm condotel mang tính chất đầu tư nhiều hơn, người mua thường vì giá trị thoái vốn và lợi nhuận từ hoạt động cho thuê. Trong trường hợp này, người mua cần xem xét kỹ định vị và thiết kế của dự án.
Thông thường các sản phẩm có thể tạo ra lợi nhuận hoạt động tốt là các sản phẩm được thiết kế như một khách sạn. Các sản phẩm này lại không thuộc phân khúc hạng sang mà đa phần là các sản phẩm thuộc phân khúc trung cấp (midscale) với hoạt động vận hành hiệu quả, quy mô phòng và tiện ích vừa phải, đồng thời giới hạn việc sử dụng của các chủ căn hộ.
Những dự án có cơ cấu quản lý rõ ràng cũng là một ưu thế, cho dù được vận hành bởi nhà điều hành khu vực hay quốc tế. Số lượng phòng phải được tính toán kỹ theo điều kiện thị trường, những dự án có lượng phòng lớn sẽ cần lượng khách và nguồn khách đa dạng để đảm bảo hoạt động tốt.
Có ý kiến cho rằng, ngọn nguồn của "vỡ trận" Condotel là do mức cam kết lợi nhuận quá cao, cao đến mức không tưởng?
Ý kiến đó cũng có thể chia sẻ được. Chúng tôi cho rằng mức cam kết lợi nhuận 4 – 6% là mức hợp lý để đảm bảo lợi nhuận cho thuê ổn định, trong trường hợp này người mua vẫn được sử dụng một số ngày nghỉ miễn phí và có cơ hội tiềm năng đạt được lợi nhuận thoái vốn trong trung đến dài hạn, đặc biệt đối với sản phẩm ven biển.
Hiện nay, có khá nhiều tiêu chí để người mua có thể cân nhắc trước khi quyết định mua một sản phẩm condotel. Theo tôi, nếu là một người mua, tôi sẽ thực hiện tìm hiểu về tổng quan chất lượng của dự án để đánh giá mức độ phù hợp về giá, điều kiện thị trường, thương hiệu và định vị.
Thông thường, các dự án có sự nhất quán về chất lượng và định vị sẽ có hoạt động tốt hơn. Ngược lại, đối với những dự án không có mô hình và định vị rõ ràng mà cố gắng "ôm đồm" nhiều tiêu chí sẽ thường gặp khó khăn hơn trong quá trình hoạt động.
Một dự án Condotel tốt không nhất thiết phải là một dự án năm sao, cần lưu ý rằng các dự án ở phân khúc này tại các địa điểm ven biển thường khó đạt được lợi nhuận cao hơn. Dự án tốt cần được chú trọng đến chi tiết, định vị và cơ cấu quản lý phù hợp.
Trong trường hợp mức chủ đầu tư không thể thanh toán mức cam kết lợi nhuận như đã thỏa thuận, nếu dự án hiện đang hoạt động với cơ cấu vận hành ổn định (có thể do đơn vị thứ ba quản lý), thì dự án condotel vẫn có thể đạt được kết quả tốt. Ngoài ra các dự án với chương trình bảo dưỡng và duy trì chất lượng dự án tốt (thường không được chú trọng bằng cam kết lợi nhuận) cũng góp phần đảm bảo giá trị thoái vốn trong tương lai.
Ngày 15/11 vừa qua, Sự kiện Mở bán dự án & Khai trương căn hộ mẫu IVY CENTRAL (446 Quốc lộ 1K, Đông Hòa, TP HCM) với chủ đề “Khai mở chuẩn mực tinh anh” đã diễn ra thành công, thu hút đông đảo khách hàng và đối tác tham dự.
Giá nhà và tiền thuê nhà tăng nhanh hơn thu nhập đang khiến khả năng tiếp cận nhà ở tại Bồ Đào Nha ngày càng suy giảm. Hàng nghìn người đã xuống đường tại hàng chục thành phố, yêu cầu chính phủ kiểm soát giá thuê, hạn chế đầu cơ bất động sản và tăng nguồn cung nhà ở công…
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Từ cảm hứng tà áo dài và ruộng bậc thang Việt Nam đến quy mô văn phòng cho thuê 59.700 m2, IFC Hanoi hướng đến việc kết hợp bản sắc địa phương với những tiêu chuẩn quốc tế. Không chỉ tạo dấu ấn về diện mạo, công trình còn được phát triển theo mô hình tích hợp, kết nối không gian làm việc với lưu trú, thương mại và các tiện ích phục vụ cộng đồng doanh nghiệp.
Trong định hướng phát triển đô thị của TP.HCM, hệ thống sông rạch ngày càng được chú trọng không chỉ ở vai trò cảnh quan, mà còn trong tổ chức không gian xanh và nâng cao chất lượng môi trường sống. Tại Nam Sài Gòn, Mizuki Park là một ví dụ về cách đưa lợi thế mặt nước vào quy hoạch khu đô thị tích hợp, từ hệ thống kênh đào, công viên đến không gian sinh hoạt cộng đồng.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.