Luật Hàng không dân dụng (thay thế) mở đường cho ngành hàng không phát triển hiện đại, hội nhập

Sáng 16/6, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp cho ý kiến về Hồ sơ chính sách của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam (thay thế) nhằm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Chính phủ, phù hợp với các điều ước quốc tế, phù hợp với các quy định, khuyến cáo mới của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO).

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Hàng không dân dụng Việt Nam lần này đặt mục tiêu cao nhất là tạo đột phá về thể chế, tháo gỡ điểm các nghẽn và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hàng không theo hướng rõ ràng, đúng đắn, bám sát thực tiễn và phù hợp với các cam kết quốc tế. Qua đó, mở đường cho ngành hàng không phát triển hiện đại, hội nhập.

MỞ ĐƯỜNG CHO HÀNG KHÔNG HIỆN ĐẠI, HỘI NHẬP SÂU RỘNG

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng yêu cầu cơ quan soạn thảo tiếp thu ý kiến, hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm quy định rõ những nội dung cần luật hóa (thuộc thẩm quyền Quốc hội), đồng thời phân cấp hợp lý cho Chính phủ trong tổ chức thực thi, bảo đảm bám sát tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng pháp luật.

Phó Thủ tướng lưu ý "nội dung nào “chín, rõ” thì đưa vào luật; nội dung nào “chưa rõ” cần quy định theo hướng định hướng chính sách, thí điểm (sandbox), tránh bó cứng thực tiễn. Bên cạnh đó, các nhóm chính sách cần được làm rõ nội hàm, tránh thay đổi nhóm chính sách hình thức mà nội dung lại đi sai hướng.

Phó Thủ tướng nhất trí với đề xuất tách riêng nhóm chính sách an ninh và an toàn hàng không. Đồng thời, đề nghị bổ sung quy định về an ninh hàng không đối với các phương tiện bay không người lái (drone) tham gia vận chuyển hàng không dân dụng theo hướng luật hóa hoặc đưa vào diện nghiên cứu, thí điểm. Ngoài ra, cần cập nhật quy định an toàn hàng không đối với các phương tiện bay hiện đại, ứng dụng trong y tế, thương mại, taxi hàng không...

Liên quan đến sân bay lưỡng dụng, Phó Thủ tướng yêu cầu Luật cần xử lý dứt điểm cơ chế sử dụng đất, tài sản quốc phòng-an ninh kết hợp mục tiêu dân sự, không để chồng chéo giữa pháp luật hàng không, đất đai và quốc phòng. Đồng thời, cần làm rõ ranh giới và cơ chế phối hợp giữa Nhà nước và khu vực tư nhân trong đầu tư, vận hành, quản lý hạ tầng cảng hàng không.

Cùng đó, cần rà soát chính sách cạnh tranh, cơ chế phân bổ khung giờ bay, nhượng quyền khai thác nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Luật cũng cần đặt ra cơ chế hỗ trợ hiệu quả, giúp doanh nghiệp hàng không trong nước đủ năng lực hội nhập quốc tế.

Đối với các cam kết quốc tế, đặc biệt là với ICAO, Phó Thủ tướng yêu cầu luật hóa đầy đủ những nội dung đã được thỏa thuận, nhất là các quy định liên quan đến tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước về hàng không.

Đồng thời, cần bổ sung chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững trong ngành hàng không, như cập nhật lộ trình giảm phát thải CO2, tham gia đầy đủ Chương trình Bù đắp và giảm phát thải carbon hàng không quốc tế (CORSIA) cũng như khuyến khích sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF).

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị đưa chính sách phát triển công nghiệp hàng không thành một nội dung riêng, độc lập, có lộ trình cụ thể. Đây là lĩnh vực mới, có tiềm năng lớn, cần được quy định rõ trong luật để từng bước hình thành năng lực nội địa về sản xuất, sửa chữa, phát triển thiết bị và dịch vụ kỹ thuật hàng không.

Trong bối cảnh xuất hiện các nguy cơ, rủi ro mới về an toàn, an ninh hàng không, Phó Thủ tướng cho rằng cần quy định cơ chế, chính sách đầu tư công nghệ giám sát, phát hiện, xử lý kịp thời các vật thể bay xâm nhập trái phép khu vực sân bay.

ĐỀ XUẤT LUẬT HÓA DRONE, TAXI BAY VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP HÀNG KHÔNG

Báo cáo tại buổi họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng cho biết trên cơ sở tổng kết thi hành Luật Hàng không dân dụng Việt Nam hiện hành, đồng thời cập nhật các khuyến nghị mới nhất của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) và yêu cầu phát triển thực tiễn, cơ quan soạn thảo đã đề xuất 5 nhóm chính sách sửa đổi trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách về an toàn hàng không, bảo đảm bám sát 8 yếu tố cốt lõi trong hệ thống giám sát an toàn của ICAO.

Thứ hai, hoàn thiện khung pháp lý về tổ chức quản lý nhà nước chuyên ngành hàng không, trong đó làm rõ vai trò và địa vị pháp lý của nhà chức trách hàng không cũng như nhà chức trách an ninh hàng không; đồng thời bổ sung chính sách phát triển công nghiệp hàng không.

Thứ ba, sửa đổi chính sách liên quan đến đầu tư, khai thác cảng hàng không và sân bay, đặc biệt là các sân bay lưỡng dụng có yếu tố quốc phòng – an ninh, cùng với cơ chế hợp tác công – tư (PPP).

Thứ tư, cập nhật và bổ sung chính sách về an ninh hàng không, xác định đây là bộ phận cấu thành của an ninh quốc gia, có tổ chức chuyên trách và cơ chế điều tra độc lập.

Thứ năm, phát triển vận tải hàng không, bao gồm chính sách khuyến khích các hãng vận tải hàng hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ và trách nhiệm của hãng hàng không.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn đề xuất bổ sung một số nội dung nhằm tăng tính linh hoạt trong thực thi. Cụ thể, kiến nghị không luật hóa các nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của văn bản dưới luật; không quy định chi tiết về điều kiện, quy trình, thủ tục hành chính và phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan thuộc Chính phủ.

Ngoài ra, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn đề nghị xem xét loại bỏ nội dung về quy hoạch vùng thông báo bay, đồng thời cập nhật phạm vi điều chỉnh đối với các thiết bị bay không người lái, taxi bay nhằm đón đầu xu hướng công nghệ và tạo hành lang pháp lý cho mô hình thí điểm.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng kiến nghị phân cấp, phân quyền một số loại giấy phép như Giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không và Giấy phép kinh doanh hàng không chung từ Thủ tướng Chính phủ xuống cấp bộ. Việc này nhằm tránh chồng chéo với thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia thị trường.

Cũng tại cuộc họp, lãnh đạo các Bộ: Quốc phòng, Công an, Tư pháp và một số bộ ngành liên quan đã trao đổi, thảo luận về các nhóm chính sách liên quan đến an ninh, an toàn hàng không; cơ chế quản lý phương tiện bay mới và vận tải độ cao thấp; phát triển công nghiệp hàng không; cũng như yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành để bảo đảm thực thi thống nhất và hiệu quả.