Margin ước tính 215 ngàn tỷ đồng đến hết quý 2/2024, dư địa vẫn còn 280 ngàn tỷ

Thống kê từ VnEconomy cho thấy, tính đến thời điểm cuối tháng 6/2024, dư nợ margin trên 70 công ty chứng khoán theo dõi ước tính hơn 215.000 tỷ đồng, con số này tăng mạnh 23.000 tỷ đồng so với thời điểm cuối quý 1/2023 và cũng là kỷ lục cho vay margin trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Một số công ty ghi nhận cho vay margin lớn như TCBS, dư nợ cho vay margin thời điểm cuối quý 2 là 24.693 tỷ đồng tương đương với vốn chủ sở hữu 24.642 tỷ đồng và nằm trong ngưỡng an toàn so với quy định 2,0 lần margin/vốn chủ sở hữu. 

Tương tự, VPS cho vay 11.638 tỷ đồng vượt vốn chủ sở hữu 9.868 tỷ nhưng con số này giảm đáng kể so với quý trước 12.000 tỷ đồng.

Một số công ty chứng khoán cũng ghi nhận lượng cho vay margin giảm so với quý trước như VCI giảm từ 8.572 tỷ đồng còn 7.900 tỷ đồng và chỉ bằng 89% so với vốn chủ sở hữu, room cho vay margin vẫn còn lớn. ACBS cũng cho vay bằng 84% vốn chủ sở hữu dù lượng cho vay đã tăng đáng kể. 

Chứng khoán SSI cho vay tăng hơn 3.000 tỷ đồng so với thời điểm cuối quý 1/2024 nhưng cũng chỉ bằng 84% vốn chủ sở hữu. VPBankS dư nợ cho vay bằng 55% vốn chủ sở hữu. Chứng khoán KIS và SHS dư nợ cho vay còn giảm... 

MBS dư nợ cho vay trên vốn chủ sở hữu cũng chỉ đạt 160%. 

Như vậy, so với ngưỡng quy định là 2,0 lần, tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu vẫn ở mức thấp cho thấy tiềm năng cho vay margin vẫn còn rất lớn. 

Tại thời điểm cuối quý 1/2024, room cho vay margin còn lại khổng lồ 300.000 tỷ đồng, theo thống kê từ FiinTrade. Như vậy, nếu trừ đi con số tăng thêm 23.000 tỷ đồng, room cho vay margin vẫn còn ở mức khủng 280.000 tỷ đồng.

Trong khi đó, số dư tiền gửi tính đến cuối quý 2 cũng ở mức gần 10.000 tỷ đồng. 

Bình luận về con số margin trên thị trường, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Nghiên cứu và Phân tích của Chứng khoán Yuanta cho rằng lượng margin tăng một phần quy mô nhà đầu tư tăng, số lượng nhà đầu tư vay tăng lên.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại các công ty chứng khoán đã tăng vốn đáng kể. Vấn đề nhà đầu tư đang quan ngại margin tăng cao nhưng thanh khoản mất hút mà VN-Index lại không lên. Tuy nhiên, không thể so với thời điểm 2021, VN-Index khi đó margin tăng mạnh lỡ đỉnh 1.500 vì bây giờ số lượng nhà đầu tư tăng lên rất nhiều. Số lượng tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư tiếp tục tăng trưởng, đạt hơn 8 triệu tài khoản vào cuối tháng 6/2024.

Cũng theo ông Minh, quy mô vốn chủ sở hữu tăng lên dẫn đến nhà đầu tư được vay nhiều hơn so với thời điểm 2021 khi đó các công ty chứng khoán chưa tăng nhiều vốn chủ, vốn điều lệ. Đoạn này margin thị trường chưa tăng full ở các công ty chứng khoán nên dư địa cho vay thêm rất nhiều.

"Đặc biệt, danh mục cho vay margin ở công ty chứng khoán bây giờ rất lành, trước đây dư nợ căng nhất chủ yếu ở bất động sản, đây là nhóm rủi ro nhưng bây giờ dư nợ ở các công ty bất động sản không nhiều, không ai dám cho vay, danh mục margin công ty chứng khoán chủ yếu là cho vay nhóm sản xuất, ngân hàng. 

Margin thậm chí còn lên cao nữa chứ không chỉ thấp ở mức này, còn lập kỷ lục nữa nhưng rất lành, không phải lúc để lo", ông Minh nhấn mạnh.

Lý giải về phiên bán tháo sáng nay, theo ông Minh, chủ yếu do áp lực từ thị trường chứng khoán Mỹ, cùng với tiết lộ hậu trường Tổng thống Biden rút lui, nếu ông Trump lên thì nhà đầu tư lo ngại sẽ nhiều rủi ro hơn cho chứng khoán. Tuy nhiên, những thông tin này sẽ sớm phản ánh vào giá và quan điểm là thị trường vẫn đi lên trong trung và dài hạn.

Về mặt định giá, VnDirect cho rằng thị trường đang được định giá hấp dẫn. P/E của VN-Index hiện vẫn ở mức hợp lý do đang giao dịch ở mức thấp hơn 2,8% so với P/E trung bình 5 năm và kỳ vọng tăng trưởng EPS sẽ cải thiện vào năm 2024. Dự báo P/E 2024 của VN-Index đạt khoảng 13 lần. Định giá theo P/B hấp dẫn với P/B hiện tại ở mức 1,7x chiết khấu 18,6% so với P/B trung bình 5 năm.

VnDirect duy trì dự phóng lợi nhuận các công ty niêm yết trên HOSE sẽ tăng trưởng 18% trong năm 2024.  Dự báo VN-Index đạt 1.330 – 1.350 điểm cuối năm 2024, tăng 19% so với cùng kỳ, 14,2x P/E với kỳ vọng lợi nhuận thị trường tăng trưởng 18%.

Cho năm 2025, VnDirect dự báo Fed dự kiến 3 lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025; Sức mạnh đồng USD Chỉ số DXY suy yếu theo xu hướng cắt giảm lãi suất của FED. Trong nước, tăng trưởng kinh tế tiếp tục cải thiện. Dự báo GDP của Việt Nam tăng trưởng 6,5-7,0% trong năm 2025, động lực tăng trưởng đến từ tiêu dùng nội địa và đầu tư khu vực tư nhân.

Dự báo lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE sẽ tăng trưởng từ 15-17% trong 2025 nhờ xu hướng cải thiện tích cực của nền kinh tế. VN-Index sẽ đạt 1.580 – 1.600 điểm cuối năm 2025, (14,8x P/E; ~ tương đương P/E trung bình 5 năm), dư địa tăng trưởng của VN-Index là 17- 18,5%.