Mối quan hệ gần gũi giữa lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và tỷ giá đồng USD đã đứt gãy trong thời gian gần đây, khi nhà đầu tư bớt hào hứng với tài sản Mỹ trong bối cảnh sự bất định liên quan tới chính sách của Tổng thống Donald Trump tăng cao...

Trong những năm qua, lãi suất đi vay của Chính phủ Mỹ và tỷ giá USD thường có quan hệ cùng chiều: lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cao thường phản ánh nền kinh tế mạnh và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài, dẫn tới đồng USD được hỗ trợ.

Nhưng từ khi ông Trump công bố kế hoạch thuế quan đối ứng vào đầu tháng 4, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng từ 4,16% lên 4,42%, trong khi tỷ giá đồng USD so với một rổ tiền tệ giảm 4,7%. Trong tháng 5 vừa qua, mối quan hệ cùng chiều với lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và tỷ giá đồng USD đã giảm xuống mức thấp nhất gần 3 năm.

“Trong điều kiện bình thường, lợi suất cao là một dấu hiệu của nền kinh tế Mỹ đang mạnh. Điều đó hấp dẫn dòng vốn chảy vào Mỹ”, ông Shahab Jalinoos, trưởng chiến lược tiền tệ G10 tại ngân hàng UBS, nói với tờ Financial Times. Tuy nhiên, “nếu lợi suất tăng vì nợ Mỹ trở nên rủi ro hơn, vì những mối lo tài khóa và vi bất định chính sách, thì đồng USD sẽ yếu đi” - ông Jalinoos nhấn mạnh và cho biết thêm điều này “thường thấy hơn ở các thị trường mới nổi”.

Dự luật giảm thuế “lớn lao, đẹp đẽ” của Tổng thống Donald Trump, cùng với việc tổ chức đánh giá tín nhiệm Moody’s gần đây hạ điểm tín nhiệm của Chính phủ Mỹ, đã khiến nhà đầu tư trở nên đặc biệt quan tâm tới tính bền vững của tình trạng thâm hụt ngân sách nghiêm trọng của Washington, và mối lo ngại này đã gây áp lực giảm lớn lên giá trái phiếu kho bạc Mỹ.

Nhà kinh tế trưởng Torsten Slok của công ty Apollo, lưu ý rằng chênh lệch hoán đổi rủi ro vỡ nợ tín dụng (credit default swap spreads) của Chính phủ Mỹ - thông số phản ánh chi phí bảo vệ một khoản vay khỏi rủi ro vỡ nợ - đang ở mức tương tự như Hy Lạp và Italy.

Chưa kể, cuộc tấn công của ông Trump nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell cũng đã khiến thị trường hoảng sợ. Tuần vừa rồi, ông Trump đã triệu tập ông Powell đến Nhà Trắng và nói với nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới rằng ông đã phạm sai lầm khi không cắt giảm lãi suất.

“Sức mạnh của đồng USD một phần đến từ tính toàn vẹn về mặt thể chế của đồng tiền này: pháp quyền, sự độc lập của ngân hàng trung ương, và chính sách có thể dự đoán được. Đây là những thành phần làm nên đồng USD với tư cách một đồng tiền dự trữ”, ông Michael de Pass - Giám đốc phụ trách giao dịch lãi suất toàn cầu tại Citadel Securities, nhận định.

“Ba tháng qua đã đặt ra những câu hỏi về điều đó”, ông de Pass nói và nhấn mạnh thêm rằng “mối quan tâm lớn đối với thị trường hiện nay là liệu uy tín thể chế của đồng USD có đang suy giảm hay không”.

Sự trái chiều giữa lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và tỷ giá đồng USD thể hiện sự thay đổi rõ rệt so với mô hình của những năm gần đây, khi kỳ vọng về hướng đi của chính sách tiền tệ và tăng trưởng kinh tế Mỹ là động lực quan trọng thúc đẩy chi phí đi vay của Chính phủ tăng lên.

Ông Andreas Koenig, Giám đốc phụ trách ngoại hối toàn cầu tại công ty Amundi, cho rằng mô hình mới giữa lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và tỷ giá USD có thể làm tăng rủi ro cho các nhà đầu tư tìm kiếm “hầm trú ẩn” an toàn.

“Điều này khiến mọi thứ thay đổi. Trong vài năm qua, việc giữ đồng USD trong danh mục đầu tư dài hạn là một yếu tố ổn định rất tốt. Khi đồng USD là yếu tố cân bằng, danh mục của nhà đầu tư sẽ ổn định”, ông Koenig phát biểu, nói thêm rằng sự thay đổi đột ngột trong tương quan giữa tỷ giá USD và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đã khiến rủi ro tăng lên.

Các nhà đầu tư đang đặt câu hỏi liệu có một sự thay đổi căn bản nào trong mối tương quan giữa các loại tài sản hay không - theo một báo cáo mới đây của ngân hàng Goldman Sachs. “Mối lo ngại mới xung quanh sự độc lập của Fed và tính bền vững của nền tài khóa là nguyên nhân khiến mô hình tài sản có sự thay đổi rõ nhất”, báo cáo viết.

“Hiện tượng đồng USD suy yếu gần đây cùng với lợi suất cao hơn và giá trái phiếu thấp hơn đã đặt ra thách thức cho cả hai biện pháp phòng ngừa rủi ro phổ biến cho danh mục đầu tư là nắm đồng USD và nắm trái phiếu kho bạc Mỹ”, theo báo cáo.

Đồng USD mất giá một phần do những nhà đầu tư nắm giữ tài sản định giá bằng USD ngày càng tìm cách phòng hộ rủi ro cho các khoản đầu tư đó bằng cách bán khống USD.

“Khi càng có nhiều bất ổn về chính sách, thì khả năng các nhà đầu tư tăng tỷ lệ phòng hộ càng cao”, chuyên gia Jalinoos của UBS cho biết. “Nếu tỷ lệ phòng hộ tăng đối với lượng tài sản định giá bằng USD hiện có, lượng bán khống USD sẽ lên tới nhiều tỷ USD”.

Các nhà phân tích của Goldman Sachs gợi ý nhà đầu tư nên có vị thế cho sự suy yếu của đồng USD, đặc biệt là so với đồng euro, yên Nhật Bản và franc Thụy Sĩ - tất cả những đồng tiền đều đã tăng giá so với bạc xanh trong những tháng gần đây. Họ cũng cho rằng “những rủi ro mới này tạo ra cơ sở vững chắc để phân bổ vốn vào vàng”.