Hàng loạt dự án đầu tư ngoài ngân sách và dự án hạ tầng sử dụng vốn ngân sách tại Nghệ An đang gặp khó khăn do vướng mắc pháp lý, đất đai, trật tự xây dựng và thủ tục đầu tư. Việc rà soát, phân loại từng dự án được kỳ vọng tạo cơ sở xử lý dứt điểm các tồn đọng, khơi thông nguồn lực và hạn chế lãng phí đất đai, tài sản.

Theo báo cáo của Sở Tài chính Nghệ An, tỉnh này hiện có 14 dự án chậm tiến độ, tồn đọng, vướng mắc kéo dài cần tập trung xử lý. Trong đó, 12 dự án đầu tư ngoài ngân sách và 2 dự án sử dụng vốn ngân sách. Đây đều là những dự án đã được rà soát, phân loại theo từng nhóm vướng mắc để tìm phương án giải quyết phù hợp.

NHIỀU DỰ ÁN VƯỚNG TỪ PHÁP LÝ ĐẾN NĂNG LỰC NHÀ ĐẦU TƯ

Đáng chú ý, trong số 12 dự án ngoài ngân sách, có 6 dự án đã có kết luận thanh tra nhưng vẫn chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết để xem xét tiếp tục triển khai. Sáu dự án còn lại đang nằm ở những khâu xử lý khác nhau, từ thanh tra, xử lý các văn bản pháp lý về đất đai đến khắc phục vi phạm trật tự xây dựng và hoàn thiện cơ sở pháp lý.

Nhóm 6 dự án đã có kết luận thanh tra gồm các dự án của Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng Miền Trung tại xã Đông Lộc; Tổ hợp thương mại dịch vụ SAGOTA của Công ty cổ phần Bao bì Sabeco Sông Lam tại phường Lê Mao; dự án của Ngân hàng Thương mại cổ phần Bắc Á tại xã Hòa Sơn (cũ); Trung tâm thương mại và dịch vụ tổng hợp của Công ty TNHH Khang Bình Khoa tại phường Hưng Dũng; dự án nhà hàng, khách sạn và văn phòng cho thuê của Công ty TNHH Minh Chi tại xã Nghi Phú.

Các dự án này đang được rà soát điều kiện theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Nghị định số 147/NĐ-CP. Cùng với việc kiểm tra hồ sơ pháp lý, cơ quan chức năng yêu cầu nhà đầu tư bổ sung tài liệu, chứng minh năng lực tài chính và khả năng tiếp tục thực hiện dự án.

Tuy nhiên, quá trình rà soát vẫn chưa thể hoàn tất do chưa có đầy đủ ý kiến của các cơ quan liên quan. Điều này cho thấy, bên cạnh những vướng mắc về hồ sơ và thủ tục, sự phối hợp giữa các đơn vị trong quá trình xử lý cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ tháo gỡ.

Ở nhóm 6 dự án còn lại, tính chất vướng mắc có phần phức tạp hơn. Hai dự án gồm trụ sở Ngân hàng Thương mại cổ phần An Bình và trung tâm thương mại của Công ty cổ phần Hoa Sen tại phường Trường Vinh đang được thanh tra. Đây là các dự án thành phần được tách ra từ Dự án Khách sạn, văn phòng cho thuê và nhà ở biệt thự do Công ty Việt Lào làm chủ đầu tư.

Hiện Thanh tra tỉnh Nghệ An đang báo cáo Thường trực Tỉnh ủy Nghệ An cho ý kiến đối với dự thảo kết luận thanh tra trước khi trình Ban Chỉ đạo và Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét, chỉ đạo.

Trong khi đó, Dự án Thủy điện Tiền Phong tại xã Tiền Phong của Công ty TNHH MTV Thủy điện Tiền Phong đang được xử lý sau khi hủy bỏ văn bản pháp lý về đất đai. Dù UBND tỉnh Nghệ An đã giao Sở Tài chính và Sở Xây dựng thực hiện các nhiệm vụ liên quan, song đến nay vẫn chưa có cơ sở để chấm dứt hoạt động dự án theo quy định pháp luật về đầu tư. Nguyên nhân là dự án không thuộc trường hợp thu hồi đất theo ý kiến của Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Hai dự án khác có vi phạm về trật tự xây dựng, đất đai gồm Trung tâm thương mại khách sạn và dịch vụ tổng hợp Hoành Sơn tại phường Hưng Dũng (cũ) của Công ty cổ phần Tập đoàn Hoành Sơn và Dự án Bãi đậu xe, chợ và cơ sở chế biến hải sản tại phường Tân Mai của Hợp tác xã Dịch vụ Chợ và Chế biến hải sản Đoàn Kết.

Các cơ quan chức năng đang rà soát hồ sơ, xây dựng phương án xử lý đối với từng dự án. Riêng dự án của Công ty cổ phần Đồng Sơn về thương mại dịch vụ tại phường Lê Mao (cũ) đang được kiến nghị thanh tra để làm cơ sở xem xét áp dụng Nghị quyết số 29/2026/QH16.

THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN, HẠN CHẾ LÃNG PHÍ NGUỒN LỰC

Không chỉ các dự án đầu tư ngoài ngân sách, hai dự án hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp sử dụng vốn ngân sách cũng đang gặp khó khăn trong quá trình triển khai, điều chỉnh chủ trương đầu tư và xử lý các thủ tục liên quan.

Tại Cụm công nghiệp Nghĩa Mỹ, chủ đầu tư đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư theo hướng cắt giảm một số hạng mục đường giao thông nội bộ, bổ sung các hạng mục xử lý nước thải, môi trường, đồng thời điều chỉnh giảm tổng mức đầu tư và đề nghị ngân sách tỉnh bổ sung 8,592 tỷ đồng.

Ngày 4/11/2026, Sở Tài chính Nghệ An đã có văn bản đề nghị UBND xã Đông Hiếu hoàn thiện hồ sơ, đồng thời lấy ý kiến các sở, ngành liên quan về nội dung điều chỉnh. Các cơ quan được yêu cầu có ý kiến trước ngày 9/11/2026 để làm cơ sở xem xét.

Đối với Dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Nam Giang, chủ đầu tư đề xuất dừng chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, trước khi xem xét phương án này, Sở Xây dựng yêu cầu UBND xã Kim Liên làm rõ phạm vi, lý do và căn cứ dừng dự án; đồng thời rà soát khối lượng đã thực hiện, phương án bàn giao, quản lý hồ sơ và tài sản sau khi dừng.

Thực tế từ các dự án cho thấy, điểm nghẽn không chỉ nằm ở thủ tục hành chính mà còn liên quan đến trách nhiệm của nhà đầu tư, tính đầy đủ của hồ sơ pháp lý và việc xử lý những vi phạm đã phát sinh trong quá trình triển khai. Nếu không được giải quyết đồng bộ, các dự án có thể tiếp tục kéo dài tình trạng đình trệ, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất đai, nguồn vốn và cơ hội phát triển hạ tầng.

Chiều 4/11, UBND tỉnh Nghệ An tiếp tục rà soát tiến độ xử lý 14 dự án nói trên. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh cho rằng, sự phối hợp giữa các ngành, đơn vị trong quá trình giải quyết một số dự án chưa thực sự nhịp nhàng, ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An nhấn mạnh quan điểm tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn để các nhà đầu tư có đủ điều kiện tiếp tục triển khai dự án. Tuy nhiên, việc một số chủ đầu tư chưa cung cấp đầy đủ hồ sơ, tọa độ hoặc thiếu phối hợp đang gây trở ngại cho quá trình xác minh, xử lý. Đối với những trường hợp tiếp tục không thực hiện yêu cầu cung cấp thông tin, cơ quan chức năng sẽ xem xét xử lý theo quy định pháp luật.

Đặc biệt, đối với 6 dự án đã có kết luận thanh tra, Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan làm rõ và xử lý dứt điểm, báo cáo trước ngày 11/11/2026.