Ba năm triển khai Đề án 14 về phát triển nhân lực kỹ năng nghề, Nghệ An đã đạt và vượt hầu hết chỉ tiêu đề ra, với hơn 200.000 lượt người được đào tạo, tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp đạt gần 82% và nhiều chương trình hợp tác quốc tế được mở rộng.

Ngay sau khi Đề án 14 được ban hành vào đầu năm 2022, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng cụ thể hóa thành nhiều kế hoạch và quyết định chỉ đạo, phân bổ nguồn lực nhằm triển khai hiệu quả các mục tiêu đào tạo nghề.

NGUỒN LỰC ĐẦU TƯ TẬP TRUNG

Ngay sau khi Đề án 14 được ban hành vào đầu năm 2022, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng cụ thể hóa thành nhiều kế hoạch và quyết định chỉ đạo, phân bổ nguồn lực nhằm triển khai hiệu quả các mục tiêu đào tạo nghề.

Đến nay, toàn tỉnh có 48 cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp, gồm 9 trường cao đẳng, 12 trường trung cấp, 2 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và 25 cơ sở có đào tạo nghề. Trong đó có 32 đơn vị công lập (3 đơn vị trực thuộc bộ, ngành Trung ương và 29 đơn vị thuộc tỉnh quản lý), 16 đơn vị ngoài công lập.

Từ năm 2022 đến 2024, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tuyển sinh đào tạo nghề cho 200.820 lượt người, đạt 101,68% mục tiêu của Đề án. Trong đó, trình độ cao đẳng đạt 14.971 người (94,75%), trung cấp 29.106 người (100,37%), sơ cấp và đào tạo dưới ba tháng đạt 156.743 lượt người (102,65%). Đáng chú ý, tỷ lệ nữ học nghề chiếm 38,6%, vượt 11,9% so với chỉ tiêu đặt ra.

Tỷ lệ học sinh, sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp đạt bình quân 81,9%, trong đó trình độ cao đẳng đạt 96,5%, trung cấp 96%, sơ cấp và đào tạo ngắn hạn đạt 77,4%. Đặc biệt, đã có ba dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên được doanh nghiệp hỗ trợ đầu tư.

Tỷ lệ lao động qua đào tạo đến cuối năm 2024 đạt 70,1%, trong đó tỷ lệ có bằng, chứng chỉ đạt gần 30%; riêng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt 62,3%. Các chỉ số về tuyển sinh học nghề từ học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông cũng tiến gần mục tiêu với tỷ lệ lần lượt là 37% (đạt 97%) và 37,5% (đạt 89,29%).

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc đạt tiêu chí trường chất lượng cao – một trong những điểm sáng trong hệ thống đào tạo nghề của tỉnh.

Trong ba năm, tổng nguồn vốn đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp đạt 438,76 tỷ đồng (đạt 99,3% kế hoạch). Trong đó, ngân sách Trung ương chiếm phần lớn với hơn 337,6 tỷ đồng, ngân sách địa phương hơn 79,1 tỷ đồng, còn lại là nguồn xã hội hóa.

Nguồn vốn này chủ yếu được ưu tiên cho các trường công lập, nhằm nâng cao năng lực đào tạo nghề trọng điểm, ngành nghề chất lượng cao phục vụ các lĩnh vực kinh tế mũi nhọn. Trang thiết bị, cơ sở thực hành cũng được chú trọng, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy, học tập và rèn luyện kỹ năng nghề.

Tỉnh đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng cho 2.427 lượt nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục nghề nghiệp, vượt 160% so với chỉ tiêu đặt ra. Tỷ lệ nhà giáo đạt chuẩn kỹ năng nghề hiện đạt 70%. Tổng số nhà giáo tham gia giảng dạy là 2.127 người, trong đó biên chế chiếm khoảng 39,8%, còn lại là hợp đồng. Bên cạnh đó, có 469 cán bộ quản lý đang công tác, đạt 97,3% mục tiêu.

Hạ tầng chương trình đào tạo cũng có nhiều bước tiến. Trong ba năm qua, đã có 122 chương trình được xây dựng hoặc điều chỉnh (đạt 244% chỉ tiêu), trong đó có 91 chương trình đạt tiêu chuẩn tự đánh giá kiểm định, sáu chương trình được công nhận đạt kiểm định. Cùng với đó là việc phát triển 84 phần mềm phục vụ giảng dạy trực tuyến kết hợp trực tiếp; đầu tư phần mềm mô phỏng cho 15 ngành nghề bậc cao đẳng và trung cấp. Các chương trình đào tạo đều được điều chỉnh để tăng thời lượng học thực hành, kỹ năng mềm và ngoại ngữ.

MỞ RỘNG HỢP TÁC QUỐC TẾ, GẮN ĐÀO TẠO VỚI NHU CẦU VIỆC LÀM

Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở Nghệ An chủ động tăng cường hợp tác, liên kết đào tạo với các đối tác nước ngoài như Hàn Quốc, Malaysia, Singapore, Úc, Nhật Bản, Thụy Sĩ, Đức, Trung Quốc… để tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho 132 lượt nhà giáo. Đồng thời, tạo điều kiện cho hơn 8.900 học sinh, sinh viên thực tập trong và ngoài nước nhằm tiếp cận công nghệ mới.

Nhờ đó, hơn 29.600 học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp đã được các doanh nghiệp FDI và công ty nước ngoài tuyển dụng vào làm việc hoặc tham gia chương trình lao động có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng.

Chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cũng được các địa phương thực hiện kịp thời. Tổng kinh phí hỗ trợ cho 90.041 lượt học sinh, sinh viên lên tới hơn 1.028 tỷ đồng, gồm miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí đào tạo, nội trú và các khoản hỗ trợ thuộc ba chương trình mục tiêu quốc gia. Các đối tượng yếu thế như người có công, người khuyết tật, dân tộc thiểu số, hộ nghèo, thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự được ưu tiên hưởng lợi.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song theo Báo cáo 579-BC/TU, vẫn còn năm chỉ tiêu chưa đạt yêu cầu: số tuyển sinh trình độ cao đẳng chưa đạt chỉ tiêu (mới đạt 94,8%); tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông vào học nghề chưa đạt kỳ vọng; số lượng cơ sở giáo dục nghề nghiệp mới đạt 83,7%; đội ngũ nhà giáo còn hạn chế về số lượng và chất lượng, chỉ mới đạt 84,3% mục tiêu.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An xác định thời gian tới cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp: đổi mới hình thức truyền thông, hướng nghiệp; quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp; phát triển đội ngũ nhà giáo đủ số lượng và đáp ứng yêu cầu mới. Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy theo hướng tiếp cận năng lực; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quản lý, nghiên cứu, khởi nghiệp.

Đặc biệt, mô hình kết nối giữa nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp – cộng đồng sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm đảm bảo mục tiêu đào tạo gắn với giải quyết việc làm, phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp của Nghệ An.