Dự báo năm 2017 sẽ còn tiếp tục chứng kiến nhiều cuộc tấn công có chủ đích APT quy mô từ nhỏ tới lớn

Báo cáo tổng kết an ninh mạng năm 2016 và dự báo xu hướng 2017 vừa được tập đoàn công nghệ Bkav công bố, cho biết, năm 2016, mức thiệt hại do virus máy tính gây ra đối với người dùng Việt Nam lên tới 10.400 tỷ, vượt qua mức 8.700 tỷ đồng năm 2015. 

Theo Bkav, mã độc mã hóa dữ liệu Ransomware, virus lây qua USB, vấn nạn tin nhắn rác và nguy cơ từ các cuộc tấn công có chủ đích APT là những chủ điểm nóng nhất của năm 2016.

Báo cáo an ninh mạng của Bkav cho biết, năm 2016 đã ghi nhận sự bùng nổ của mã độc mã hóa dữ liệu tống tiền ransomware, theo đó có tới 16% lượng email lưu chuyển trong năm 2016 là email phát tán ransomware, nhiều gấp 20 lần năm 2015. Trung bình 10 email nhận được trong năm 2016 thì người sử dụng sẽ gặp 1,6 email chứa ransomware và đây là một con số rất đáng báo động.

Ransomware chuyên mã hóa các file dữ liệu trên máy, khiến người sử dụng không thể mở file nếu không trả tiền chuộc cho hacker. Số tiền chuộc khổng lồ hacker kiếm được chính là nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ của loại mã độc nguy hiểm này. 

Về tỷ lệ USB bị nhiễm virus, trong năm 2016, tỷ lệ này vẫn ở mức rất cao 83%, không giảm so với 2015. Theo Bkav, mặc dù Microsoft đã cắt bỏ tính năng Auto Run trong các hệ điều hành của Microsoft, tuy nhiên nỗ lực này chỉ hạn chế được các dòng virus lây trực tiếp qua Auto Run như W32.AutoRunUSB. Sự tăng trưởng mạnh của dòng W32.UsbFakeDrive, dòng virus không cần AutoRun vẫn có thể lây nhiễm chỉ với một cú “click” khiến cho USB tiếp tục là nguồn lây nhiễm virus phổ biến nhất. 

Thống kê từ hệ thống giám sát virus của Bkav, thì có tới 16,7 triệu lượt máy tính được phát hiện là nhiễm virus lây qua USB trong năm 2016, trong đó chỉ 11% là đến từ dòng virus lây trực tiếp bằng Auto Run, còn tới 89% là dòng W32.UsbFakeDrive.

Về tấn công có chủ đích APT, theo Bkav, vụ việc Vietnam Airlines bị tấn công ngày 29/07/2016 là cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ các cuộc tấn công có chủ đích APT tại Việt Nam sẽ còn tiếp tục trong thời gian tới. 

Kịch bản tấn công APT thường được hacker sử dụng là gửi email đính kèm file văn bản chứa mã độc. Với tâm lý cho rằng file văn bản thì an toàn, rất nhiều người sử dụng đã mắc lừa và mở file đính kèm, sau đó máy tính đã bị nhiễm mã độc. Theo thống kê năm 2016 của Bkav, có tới hơn 50% người dùng cho biết vẫn giữ thói quen mở ngay các file được đính kèm trong email, không giảm so với năm 2015.  

Liên quan đến người dùng mạng xã hội Facebook, Bkav cho biết, 85% người sử dụng Facebook tại Việt Nam gặp phiền toái với tin nhắn lừa đảo, nội dung đồi trụy hay liên kết giả mạo có cài mã độc trong năm 2016, vẫn ở mức cao nhưng đã giảm so với con số 93% của năm trước. 

Môi trường Facebook đã dần được cải thiện với nhiều nỗ lực thắt chặt an ninh, ngăn chặn tin nhắn rác đáng ghi nhận từ nhà cung cấp mạng xã hội lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, tình trạng lừa đảo qua các liên kết giả mạo vẫn rất phổ biến tiếp tục là mối đe dọa thường trực cho người dùng Facebook. Để phòng tránh, người sử dụng không nên bấm vào các link lạ, tuyệt đối không làm theo hướng dẫn trên các website chưa tin cậy.  

Ngoài báo cáo về tình trạng an ninh mạng năm 2016, Bkav cũng đưa ra xu hướng 2017 khi cho rằng, năm 2017 sẽ còn tiếp tục chứng kiến nhiều cuộc tấn công có chủ đích APT với quy mô từ nhỏ tới lớn. Mã độc mã hóa tống tiền tiếp tục bùng nổ, xuất hiện nhiều hình thức phát tán tinh vi và biến thể mới. Mã độc trên di động tiếp tục tăng với nhiều dòng mã độc khai thác lỗ hổng nhằm chiếm quyền root, kiểm soát toàn bộ điện thoại. 

Bên cạnh đó, nhiều lỗ hổng nguy hiểm trên nền tảng Linux được phát hiện sẽ đặt các thiết bị chạy trên nền tảng này trước nguy cơ bị tấn công. Sự bùng nổ thiết bị kết nối Internet (IoT) như Router Wifi, Camera IP... khiến an ninh trên các thiết bị này thành vấn đề nóng. Theo Bkav, IoT có thể sẽ là đích nhắm của hacker trong năm tới.