Nhà thầu không mặn mà dự án đầu tư công vì đơn giá nhà nước chỉ bằng hơn 30% giá thị trường

Tại Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam 2022, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, đã kiến nghị một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tốc độ giải ngân vốn đầu tư công.

Mặc dù Chính phủ và các Bộ, ngành đã vào cuộc khá quyết liệt, trong đó, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Giao thông Vận tải có cơ chế chỉ định thầu với gói thầu trên 3.000 tỷ đồng nhưng theo Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam, hiện nay số doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chí để thực hiện cơ chế chỉ định thầu cũng không quá 50 nhà thầu.

Ông Hiệp cho rằng điểm nghẽn đầu tiên là các thủ tục thanh quyết toán và các bước thực hiện thủ tục đầu tư vẫn hết sức cồng kềnh nhưng chưa có cơ chế quy trách nhiệm cụ thể cho từng khu vực, từng công đoạn.

Điểm nghẽn thứ hai là đơn giá định mức còn quá lạc hậu, bất cập. Có những đơn giá mà nhà nước đưa ra chỉ bằng 1/3 so với thực tế thực hiện. 

Bởi vậy, khá nhiều thầu mạnh e ngại, không muốn nhận các gói đầu tư công. "Đây là một nghịch lý, bởi vì không có nhà thầu, công ty xây dựng nào lại chê công ăn việc làm nhưng vì cơ chế, giá, định mức rất khó thực hiện", ông Hiệp nói.

Sốt ruột với tốc độ giải ngân “rùa bò”, Chính phủ ra Nghị quyết “thúc” giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm

Nghị quyết đặt mục tiêu phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước năm 2022 đạt 95 - 100% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao; giải ngân 100% vốn ngân sách địa phương và giải ngân tối thiểu 50% vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội được giao trong năm 2022…

Thông tin thêm về tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, ngày 17/9, Thủ tướng Chính phủ cũng tổ chức hội nghị về các giải pháp đẩy mạnh tiến độ thi công các công trình trọng điểm quốc gia.

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng tiến hành giám sát, khảo sát đối với một số dự án. Trong đó, tại dự án đường cao tốc Bắc Nam phía Đông, đến nay vẫn còn một số đoạn chưa giải phóng mặt bằng, một số các công trình hạ tầng kỹ thuật chưa bàn giao cho nhà thầu, khối lượng giải ngân đạt trên 50%, chậm so với tiến độ đề ra.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, có nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt là định mức đơn giá kỹ thuật lạc hậu, giá nguyên vật liệu tăng cao, có những nguyên vật liệt tăng tới 20-25%. Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã đề nghị Bộ Giao thông vận tải báo cáo tổng hợp về sự biến động của giá nguyên vật liệu để có giải pháp không ảnh hưởng đến tiến độ thi công dự án.

Tuy nhiên, ông Vũ Hồng Thanh cũng nhấn mạnh rằng trong những vướng mắc cũng có trách nhiệm của các đơn vị tư vấn, giám sát, trách nhiệm của các nhà thầu, chủ đầu tư trong việc điều tra, khảo sát chưa sát sao.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội khẳng định rằng để giải quyết tình trạng chậm triển khai công tác giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ thi công, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã có văn bản kiến nghị gửi tới Chính phủ, trong đó nhấn mạnh đây là bài học để triển khai các công trình quan trọng quốc gia của giai đoạn 2021 -2026.

Trong văn bản trên, Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cũng đề nghị các địa phương phải công bố định mức các đơn giá hàng tháng, thay vì 3 tháng như hiện nay để đơn giá sát với thực tế, tạo điều kiện cho công tác thanh quyết toán, tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu. Đối với những lĩnh vực chưa có đơn giá, định mức kỹ thuật, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội sẽ đề nghị Bộ Xây dựng sớm xây dựng và ban hành.