Theo lộ trình mới, các mặt hàng vật liệu xây dựng từ kính, sơn tường đến vật liệu cách nhiệt, không nung, sẽ lần lượt phải dán nhãn năng lượng từ năm 2029 và 2031. Cùng với đó, quy định cụ thể về quy cách nhãn, chế tài xử lý vi phạm cũng chính thức được thiết lập...

Nhằm đảm bảo tính minh bạch trong quản lý, Bộ Xây dựng đã quy định việc dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng, trong đó, xác định rõ những tổ chức, cá nhân chịu sự tác động, cũng như trường hợp được miễn trừ.

Theo quy định, đối tượng áp dụng gồm các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, tổ chức, cá nhân phân phối, kinh doanh, kể cả thương mại điện tử vật liệu xây dựng thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng; phòng thử nghiệm thực hiện thử nghiệm đặc tính nhiệt của vật liệu xây dựng để dán nhãn năng lượng; cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc công bố, dán nhãn năng lượng đối với vật liệu xây dựng.

Tuy nhiên, không áp dụng với vật liệu xây dựng tạm nhập, tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu; vật liệu xây dựng sản xuất, gia công để xuất khẩu và không tiêu thụ tại Việt Nam; hàng nhập khẩu phi thương mại, quà biếu, quà tặng, hàng mẫu, hàng trưng bày, hàng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm không đưa ra thị trường; vật liệu xây dựng phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, bí mật nhà nước.

SẢN PHẨM THUỘC DIỆN QUẢN LÝ NĂNG LƯỢNG 

Danh mục vật liệu xây dựng dán nhãn năng lượng được chia thành hai nhóm.

Nhóm 1 dán nhãn năng lượng từ ngày 1/1/2029 với các sản phẩm: Kính xây dựng (kính nổi, kính tấm xây dựng sản xuất theo phương pháp kéo ngang hoặc kéo đứng, kính cán hoa văn, kính phẳng tôi nhiệt, kính dán nhiều lớp và kính dán an toàn nhiều lớp, kính phủ bức xạ thấp , kính phủ phản quang, kính hộp gắn kín cách nhiệt, kính màu hấp thụ nhiệt, kính tự đổi màu, kính tích hợp pin năng lượng mặt trời, kính cốt lưới thép); Sơn tường dạng nhũ tương; Tôn lợp và tấm ốp kim loại.

Nhóm 2 dán nhãn năng lượng từ ngày 1/1/2031, gồm: Tấm xốp cách nhiệt (polystyrene, polyurethane và các loại khác); Tấm trần vách ngăn; Vật liệu xây không nung (gạch bê tông khí chưng áp, tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép, tấm tường rỗng bê tông đúc sẵn theo công nghệ đùn ép, tấm tường nhẹ 3 lớp xen kẹp, gạch bê tông nhẹ, tấm bê tông nhẹ).

Nhãn năng lượng sẽ cung cấp các thông tin: Tên hoặc tên viết tắt của cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu; Tên sản phẩm và mã nhận diện kiểu, loại sản phẩm, đặc tính nhiệt và giá trị công bố; Tiêu chuẩn dùng để xác định đặc tính nhiệt; Mã tra cứu điện tử (nếu có). Nhãn năng lượng có thể được tích hợp thành một nội dung của nhãn hàng hóa, hoặc sử dụng nhãn năng lượng riêng. Kích thước nhãn phù hợp với sản phẩm, bao bì bảo đảm thông tin rõ ràng, dễ nhận biết. 

Để thực hiện, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu phải gửi hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng đến Bộ Xây dựng bằng phương thức điện tử để công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng, đồng thời công bố trên Trang thông tin điện tử của doanh nghiệp. 

CÁC TRƯỜNG HỢP THAY ĐỔI THÔNG TIN VÀ XỬ LÝ VI PHẠM

Đối với việc thay đổi thông tin đã công bố, cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu phải thử nghiệm đặc tính nhiệt và thực hiện công bố lại việc dán nhãn năng lượng khi thay đổi một trong các yếu tố: cấu tạo sản phẩm, nguyên liệu chính, công nghệ sản xuất, nơi sản xuất.

Trường hợp chỉ thay đổi tên, địa chỉ, thông tin liên hệ của cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu vật liệu xây dựng, hoặc thay đổi tên thương mại, mã nhận diện, mà không làm thay đổi kiểu loại sản phẩm và đặc tính nhiệt công bố, thì cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu có trách nhiệm công khai thông tin thay đổi trên Trang thông tin điện tử của doanh nghiệp, và gửi thông tin thay đổi về Bộ Xây dựng để cập nhật; không phải thử nghiệm lại.

Sản phẩm được sản xuất hoặc hoàn thành thủ tục nhập khẩu trước thời điểm thay đổi  tiếp tục lưu thông với nhãn năng lượng đã công bố, nếu có tài liệu xác định được thời điểm sản xuất hoặc nhập khẩu và sản phẩm phù hợp với nội dung công bố tại thời điểm đó.

Tuy nhiên, việc đình chỉ hoặc thu hồi hiệu lực của nhãn năng lượng sẽ  áp dụng trong trường hợp: Dán nhãn năng lượng giả; dán nhãn năng lượng khi chưa thực hiện công bố dán nhãn năng lượng theo quy định; nhãn năng lượng không đúng nội dung, quy cách hoặc ghi sai thông số hiệu suất năng lượng, mức tiêu thụ năng lượng, hoặc đặc tính nhiệt.

Ngoài ra, hình thức xử lý cũng áp dụng với hành vi: Gian dối trong hồ sơ công bố dán nhãn năng lượng; kết quả thử nghiệm về hiệu suất năng lượng, mức tiêu thụ năng lượng hoặc đặc tính nhiệt không đúng với thông tin đã công bố; bị xử phạt từ 2 lần do vi phạm quy định.

Căn cứ theo kết quả thanh tra, kiểm tra, UBND cấp tỉnh sẽ ra quyết định đình chỉ, thu hồi và gửi thông báo về Bộ Xây dựng để công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng. Quyết định đình chỉ hoặc thu hồi nhãn năng lượng xác định rõ cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, sản phẩm, phạm vi áp dụng, căn cứ, thời hạn hoặc điều kiện thực hiện biện pháp khắc phục theo quy định của pháp luật.

Cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu có sản phẩm bị đình chỉ hoặc thu hồi nhãn năng lượng có trách nhiệm thực hiện biện pháp khắc phục, xử lý sản phẩm đang lưu thông và công bố lại việc dán nhãn năng lượng khi thuộc trường hợp phải thay đổi thông tin công bố. Việc tiếp tục sử dụng nhãn chỉ được thực hiện khi đáp ứng điều kiện theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền và quy định của pháp luật.