Phát triển hạ tầng logistics đa phương thức để giảm chi phí
SSong Hà
Chọn cỡ chữ
Nguồn lực đầu tư cho hạ tầng logistics ngày càng mở rộng, song khả năng kết nối kém. Muốn hạ chi phí logistics xuống mức 14% vào giai đoạn 2030 – 2035, đòi hỏi một tư duy phát triển mới: hình thành các hệ sinh thái đa phương thức và kết nối mạng lưới vùng...
Ga Kép tại Bắc Ninh. Ảnh: VOV.
Chia sẻ tại tọa đàm “Thực trạng
và giải pháp phát triển hạ tầng logistics” diễn ra ngày 16/9/2026, TS Bùi Bá Nghiêm, Chuyên gia cao cấp Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết mạng lưới giao thông, đầu mối vận tải, hệ thống kho bãi và trung
tâm phân phối thời gian qua tiếp tục được đầu tư, tạo nền tảng cho lưu thông và
xuất nhập khẩu.
BẤT CẬP TỪ SỰ CHÊNH LỆCH PHƯƠNG THỨC VÀ KẾT NỐI "CHẶNG CUỐI"
Tuy nhiên,
"điểm nghẽn" lớn nhất hiện nay nằm ở khả năng kết nối và tổ chức khai
thác. Thực trạng thực tế cho thấy nhiều trung tâm logistics
chưa thể kết nối trực tiếp với các khu, cụm công nghiệp – nơi phát sinh nguồn
hàng. Dù cảng biển và sân bay được nâng cấp, dòng luân chuyển hàng hóa từ nơi
sản xuất ra các đầu mối này vẫn phụ thuộc chủ yếu vào đường bộ.
Đại diện Cục Xuất
nhập khẩu cũng chỉ ra rằng, đường bộ đang chiếm tới 80 – 90% tổng chi phí vận
tải. Sự thiếu hụt đồng bộ trong việc khai thác các phương thức vận tải chi phí
thấp như đường sắt hay đường thủy nội địa khiến chi phí logistics tổng thể của Việt
Nam cao hơn hẳn so với các nước trong khu vực.
Bên cạnh đó, việc
đầu tư hạ tầng ở các địa phương còn dàn trải. Điểm nghẽn ở “chặng cuối” – tuyến
đường nối từ các khu công nghiệp tới trung tâm logistics và ra cửa khẩu làm thủ
tục xuất nhập khẩu vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
Đồng tình, ông Trần Ngọc
Khánh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần OCL Logistics, cho rằng với logistics nội địa, chi phí logistics
tính trên một tấn hàng trên một km hiện đang rất cao. Phần
đường bộ đang chiếm khoảng 80 - 90% trong tổng chi phí mà chúng ta đang triển
khai; trong khi thiếu sự đồng bộ trong khai thác các phương thức vận tải khác
như đường sắt hay đường biển nội địa.
Hơn nữa, việc đầu
tư các trung tâm logistics ở các khu công nghiệp còn khá dàn trải, phụ thuộc
vào sự chấp thuận chủ trương của các tỉnh cũng như ở cấp quốc gia.
Các diễn giả tại tọa đàm. Ảnh: TCCT.
Chia sẻ về bài toán
thực tế tại địa phương, ông Nguyễn Thế Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh
Bắc Ninh, cho biết tỉnh đang chủ động định hướng phát triển logistics gắn liền
với lợi thế đa phương thức. Cụ thể, Quế Võ tập trung vào logistics đường thủy
và cảng cạn; Gia Bình gắn liền với hạ tầng hàng không; tại ga Kép phát triển đường sắt liên vận quốc tế, kết hợp mạng
lưới vệ tinh phục vụ các vùng công nghiệp.
Thực tế ghi nhận sự
tăng trưởng rõ rệt: Tân Cảng Quế Võ hiện cung cấp dịch vụ cho hơn 40 doanh
nghiệp, còn cảng cạn Tri Phương chỉ trong 7 tháng đã đạt sản lượng trên 41.000
TEU.
Tuy nhiên, Bắc Ninh
cũng đối mặt với các vướng mắc chung: làm sao đảm bảo tính đồng bộ giữa quy
hoạch logistics với quy hoạch giao thông, công nghiệp, đô thị; đồng thời giải
bài toán quỹ đất sạch và nguồn vốn kết nối giữa các khu công
nghiệp, cảng cạn, đường thủy, đường sắt, đường bộ cũng như đường hàng không
trong thời gian tới. Dù tiềm năng lớn, tỷ trọng vận tải đường bộ tại địa phương vẫn áp đảo. Đường thủy, đường
sắt và vận tải đa phương thức chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng, thế
mạnh của địa phương.
Ông Thi nhấn mạnh
lợi thế của Bắc Ninh hay bất kỳ địa phương nào không nằm ở một cảng cạn hay
tuyến đường riêng lẻ, mà phải hình thành một hệ sinh thái logistics đa phương
thức trên nền tảng nguồn hàng công nghiệp sẵn có của cả vùng.
THÁO
GỠ NÚT THẮT QUY HOẠCH
Để nâng cao năng lực
cạnh tranh và đưa chi phí logistics về mức 14% vào giai đoạn 2030 – 2035 theo
mục tiêu đề ra, việc điều chỉnh chính sách quy hoạch mang tính quyết định.
TS Bùi Bá Nghiêm phân tích: "Theo Luật Quy hoạch 2017, việc quy hoạch trung tâm
logistics được giao về cho từng địa phương. Điều này vô tình dẫn đến sự thiếu
liên kết, thiếu cái nhìn tổng thể trên phạm vi toàn quốc, khiến hiệu quả khai
thác bị hạn chế".
TS. Bùi Bá Nghiêm, Chuyên gia cao cấp Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương - Ảnh: TCCT.
"Giải pháp căn cơ cho bài toán logistics hiện nay không thể tách rời tư duy liên kết vùng. Mỗi địa phương không thể “tự lực cánh sinh” mà phải dựa trên sự phân công chức năng, chia sẻ dữ liệu về nguồn hàng và năng lực hạ tầng nhằm tránh đầu tư trùng lặp, lãng phí".
Để khắc phục tình
trạng này, trong Kế hoạch hành động ban hành tháng 3/2026, Bộ Công Thương đã
giao Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước xây dựng Đề án phát triển
hệ thống Trung tâm logistics trên toàn quốc nhằm tạo ra tầm nhìn thống nhất.
Đồng thời, theo
Chiến lược phát triển logistics quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
tháng 10/2025, mục tiêu đến năm 2030 sẽ hình thành ít nhất 5 trung tâm dịch vụ
logistics quốc tế tại các đô thị hạt nhân như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà
Nẵng, và mở rộng sang các cực tăng trưởng mới như Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng
Ninh. Tầm nhìn ở đây không chỉ dừng lại ở một dự án kho bãi đơn lẻ, mà là phát
triển toàn bộ đô thị đó trở thành một trung tâm logistics quốc tế kết nối sâu
rộng.
Ví dụ như hành lang
liên kết Bắc Ninh – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh – Lạng Sơn: mỗi vị trí đều
sở hữu các thế mạnh riêng biệt về cảng biển, cửa khẩu, đường thủy, đường sắt
hay hạ tầng hàng không. Khi các địa phương kết nối thành một mạng lưới đồng bộ,
các doanh nghiệp logistics sẽ trở thành những mắt xích khép kín trong chuỗi
cung ứng.
Việc chuyển đổi từ
tư duy "đầu tư phân tán" sang "kết nối mạng lưới" chính là
con đường duy nhất để giảm thiểu chi phí vận tải, nâng cao sức cạnh tranh cho
hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Cục Ngoại thương thuộc Bộ Thương mại Thái Lan vừa ban hành quyết định áp dụng biện pháp tự vệ chính thức trong vòng 3 năm đối với sản phẩm nhựa Polypropylene nhập khẩu từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam...
Trước việc Ấn Độ khởi xướng điều tra chống bán phá giá nhôm định hình đùn xuất xứ Việt Nam, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp cần khẩn trương đối chiếu sản phẩm, rà soát sổ sách và nộp hồ sơ đúng hạn...
VEPF, Vinamilk và Tetra Pak Việt Nam hợp tác thúc đẩy thu gom, phân loại và tái chế bao bì sau sử dụng giai đoạn 2026-2030, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn. Thông qua kết nối doanh nghiệp và các đối tác trong chuỗi giá trị, chương trình kỳ vọng nâng cao trách nhiệm môi trường, khuyến khích cộng đồng tham gia phân loại rác tại nguồn, từng bước hình thành hệ sinh thái tái chế bao bì bền vững...
EC vừa ban hành quy định áp thuế chống bán phá giá chính thức 16,0% đối với thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam, đồng thời đưa ra kết luận quan trọng khẳng định không tồn tại tình hình thị trường đặc biệt (PMS) tại Việt Nam trong vụ việc này...
Với hơn 2.300 sáng kiến cải tiến, giá trị làm lợi gần 2.000 tỷ đồng và hàng chục sản phẩm mới được thương mại hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạp và chuyển đổi số đang đóng góp trực tiếp vào hiệu quả sản xuất kinh doanh của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), đơn vị thành viên PETROVIETNAM.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng xác nhận, Luật Nhà ở (sửa đổi) được chỉnh lý, bổ sung nhằm bảo đảm người thu nhập thấp có khả năng tiếp
cận được nhà ở thông qua việc thể chế hóa rõ nhóm các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân; quy định cụ thể các điều kiện về nhà ở, thu nhập và thứ tự ưu tiên xét duyệt đối với từng loại hình chính sách.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh hiện đại hóa hệ thống y tế, hợp tác với Thụy Điển đang mở ra dư địa phát triển mới, từ công nghệ y tế, y tế số đến nghiên cứu và phát triển. Vấn đề đặt ra không chỉ là tiếp nhận công nghệ, mà còn là cách chuyển hóa tri thức và kinh nghiệm quốc tế thành năng lực đổi mới sáng tạo, cơ hội đầu tư và giá trị kinh tế bền vững.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...