Sáng 1/11, S&P Global công bố báo cáo Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam trong tháng 10/2023. Trong đó, có 3 điểm nhấn nổi bật là sản lượng giảm tháng thứ hai liên tiếp; việc làm ổn định; chi phí đầu vào tăng thành mức cao của 8 tháng.
Báo cáo nêu rõ, các điều kiện kinh doanh tổng thể trong ngành sản xuất của Việt Nam đã suy giảm nhẹ trong tháng 10 khi các công ty tiếp tục giảm sản lượng mặc dù số lượng đơn đặt hàng mới tăng nhẹ. Điểm tích cực hơn là việc làm đã ổn định sau thời kỳ giảm việc làm, và các công ty tiếp tục gia tăng hoạt động mua hàng với tâm lý lạc quan về triển vọng trong năm tới.
“Sự kết hợp của giá dầu tăng và đồng tiền yếu đã khiến tốc độ lạm phát tăng tháng thứ hai liên tiếp, và giá cả đầu ra đã tăng tương ứng”, báo cáo nhấn mạnh.
Trọng tâm của lần giảm các điều kiện kinh doanh lần này là sản lượng tiếp tục giảm, và đây là lần giảm thứ hai trong hai tháng. Lần giảm này chỉ là giảm nhẹ khi một số công ty đã tăng sản lượng phù hợp với mức tăng của số lượng đơn đặt hàng mới, tuy nhiên các công ty đã có thể đáp ứng yêu cầu của khách hàng mà không cần tăng sản lượng.
Số lượng đơn đặt hàng mới đã tăng tháng thứ ba liên tiếp khi có các dấu hiệu cải thiện nhu cầu khách hàng. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng chỉ là nhẹ và là mức yếu nhất trong thời kỳ tăng hiện nay. Các số liệu thống kê chưa đầy đủ cho thấy khách hàng vẫn ngần ngại trong việc cam kết đơn hàng mới.
Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới cũng tăng chậm lại trong tháng nhưng vẫn ở mức đáng kể hơn so với tổng số đơn đặt hàng mới.
Việc làm hầu như không thay đổi vào đầu quý cuối của năm, từ đó kết thúc thời kỳ giảm việc làm kéo dài 7 tháng. Những thành viên nhóm khảo sát tăng số lượng việc làm cho biết lý do làm như vậy là để đáp ứng số lượng đơn đặt hàng mới tăng, trong khi vẫn còn tâm lý lạc quan về triển vọng sản lượng trong một năm tới.
Sự ổn định của việc làm và năng lực sản xuất không được sử dụng hết đã cho phép các nhà sản xuất giảm đáng kể lượng công việc tồn đọng trong tháng 10. Hơn nữa, tốc độ giảm là mạnh nhất kể từ tháng 6/2021.
Áp lực lạm phát tiếp tục tăng trong đầu quý cuối của năm, khi cả chi phí đầu vào và giá cả đầu ra tăng nhanh hơn. Trên thực tế, tỷ lệ lạm phát đã đạt mức cao của tám tháng.
Ảnh hưởng của việc tăng giá dầu được nhiều người cho là đã làm tăng chi phí đầu vào, khi nhiên liệu và nhựa nằm trong số những mặt hàng có giá cả chịu ảnh hưởng của việc tăng chi phí dầu. Trong khi đó, sự giảm giá của tiền đồng so với đô la Mỹ cũng tạo thêm áp lực tăng chi phí. Để bù đắp, các công ty đã tăng mạnh giá bán hàng.
Hoạt động mua hàng tiếp tục tăng, và đây là lần tăng thứ ba liên tiếp trong bối cảnh các công ty nỗ lực tăng dự trữ hàng hóa đầu vào để đáp ứng nhu cầu sản xuất được dự kiến tăng. Tuy nhiên, những nỗ lực này thường không có kết quả khi tồn kho hàng mua tiếp tục giảm.
Tồn kho hàng thành phẩm cũng giảm khi các nhà sản xuất đã sử dụng hàng tồn kho để đáp ứng các đơn hàng mới thay vì tăng sản lượng. Lần tăng thứ hai liên tiếp của hàng tồn kho sau sản xuất là nhẹ, nhưng là đáng kể nhất kể từ tháng 1.
Cuối cùng, sự cải thiện về thời gian giao hàng của nhà cung cấp từng được ghi nhận từ đầu năm đã tiếp tục diễn ra trong tháng 10 khi có các báo cáo về tình trạng công suất dư thừa của người bán. Tuy nhiên, mức độ rút ngắn thời gian giao hàng là ít đáng kể nhất kể từ tháng 4.
Đánh giá về kết quả khảo sát, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market, cho biết dữ liệu chỉ số PMI tại thời điểm đầu quý cuối cùng của năm đã vẽ một bức tranh tương tự như thời điểm cuối quý 3. Số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng, nhưng tốc độ tăng chỉ là nhẹ và không đủ để khuyến khích các công ty tăng sản lượng. Thay vào đó, các nhà sản xuất đã dùng hàng tồn kho thành phẩm để đáp ứng nhu cầu.
Có một số tin tức tích cực hơn về việc làm khi thời kỳ giảm việc làm kéo dài bảy tháng đã kết thúc. Điều này, cùng với hoạt động mua hàng tăng và tâm lý lạc quan, cho thấy các công ty đang tin tưởng hơn rằng sự cải thiện nhu cầu mới đây sẽ được duy trì trong những tháng tới.
Một điểm đáng quan tâm khác trong tháng 10 là áp lực lạm phát tiếp tục tăng, khi giá dầu tăng và sự giảm giá đồng tiền đã làm tăng chi phí đầu vào.
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển Bền vững Việt Nam (VCSF) 2026, với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình”, ông Binu Jacob, Tổng giám đốc Nestlé Việt Nam, đã kể câu chuyện về hành trình của hạt cà phê để làm rõ một bài toán lớn của nền kinh tế là chuyển từ tăng trưởng dựa trên sản lượng sang tăng trưởng dựa trên giá trị một cách bền vững. Theo ông, lời giải nằm ở việc nâng cấp đồng bộ toàn bộ chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy, bao bì, logistics đến xuất khẩu.
Bất chấp bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, kinh tế - xã hội nước ta trong 9 tháng năm 2026 tiếp tục đạt kết quả tích cực trên hầu hết các ngành và lĩnh vực. Tổng sản phẩm trong nước (GDP) 9 tháng ước tính tăng trưởng ở mức 9,01%; trong đó riêng quý 3/2026 tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước và cũng là mức tăng kỷ lục từ trước tới nay. Những động lực quan trọng như sản xuất công nghiệp duy trì mức tăng trưởng hai con số, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện đạt mức cao nhất trong 5 năm qua, cùng sự phục hồi mạnh mẽ của khu vực thương mại và dịch vụ đã tạo nền tảng vững chắc để nền kinh tế nỗ lực phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026….
VASEP kiến nghị Bộ Tài chính, Cục Thuế và Cục Hải quan tháo gỡ hàng loạt vướng mắc về hoàn thuế giá trị gia tăng, chính sách thuế đối với sản phẩm thủy sản, phân định “sơ chế - chế biến”, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và xử lý hàng xuất khẩu bị trả về...
Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 40-2026 phát hành ngày 05/10/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...
Kết quả tăng trưởng Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) quý 3/2026 của 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy có tới 17 địa phương ghi nhận mức tăng trưởng hai con số trong quý 3/2026, tạo nền tảng tích cực cho chặng đường nước rút cuối năm….
Ngày 3/10/2026, tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế mới thường niên 2026 (Vietnam New Economy Forum – VNEF 2026) được tổ chức với chủ đề “Chính sách đột phá & Sức bật của địa phương, doanh nghiệp”. Sự kiện được phát sóng trực tiếp trên nền tảng VnEconomy.vn và FanPage VnEconomy...
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mới thường niên 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đề nghị tập trung trao đổi, hiến kế vào 3 nhóm vấn đề chính.