Bảo tàng Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình được xây dựng ở bờ Bắc khu di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, tỉnh Quảng Trị, tổng mức đầu tư 1.000 tỷ đồng.

UBND tỉnh Quảng Trị vừa phê duyệt Đề án xây dựng Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình”. Theo đề án vừa được phê duyệt, Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình” sẽ được xây dựng trên diện tích hơn 10 ha tại khu vực phía Đông Bắc ngã ba sông Hiền Lương – Bến Hải, thuộc xã Cửa Tùng. Đây là khu vực gắn với Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, một trong những biểu tượng tiêu biểu về khát vọng thống nhất đất nước.

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035. Theo kế hoạch, công trình sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026–2028, hướng tới khánh thành vào cuối năm 2030.

Các hạng mục chính của dự án bao gồm: khu bảo tàng và nhà trưng bày quy mô 2 tầng, không gian trưng bày ngoài trời, khu sưu tầm – lưu trữ tư liệu, hiện vật, công viên cây xanh và các công trình điêu khắc nghệ thuật. Tổng thể công trình được định hướng là một thiết chế văn hóa cấp quốc gia, có quy mô và tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi địa phương.

Không chỉ tái hiện ký ức chiến tranh tại Quảng Trị – vùng đất từng là tuyến đầu ác liệt trong kháng chiến chống Mỹ, bảo tàng còn mở rộng nội dung phản ánh cuộc kháng chiến trên phạm vi cả nước, lấy Quảng Trị làm trung tâm kết nối các giá trị lịch sử.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đang lưu giữ hơn 5.000 tài liệu, hiện vật liên quan đến giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954–1975). Đây sẽ là nguồn tư liệu quan trọng để xây dựng nội dung trưng bày, góp phần tạo nên chiều sâu lịch sử cho công trình.

Bảo tàng được thiết kế theo mạch trải nghiệm xuyên suốt, gồm các không gian: khu khánh tiết, khu “Ký ức chiến tranh”, khu “Khát vọng hòa bình” và khu chiêm nghiệm. Cách tiếp cận này nhằm tạo hành trình cảm xúc cho khách tham quan, từ quá khứ đau thương đến hiện tại và tương lai hòa bình.

Nội dung trưng bày xoay quanh hai chủ đề chính. Trong đó, “Ký ức chiến tranh” sẽ tái hiện những câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc chân thực của người dân trong chiến tranh, phản ánh sự khốc liệt cũng như tinh thần kiên cường của con người Việt Nam. Phần “Khát vọng hòa bình” hướng tới thông điệp về tương lai tự do, ấm no và phát triển bền vững.

Đáng chú ý, nhiều công nghệ hiện đại như thực tế ảo (VR/AR), mô phỏng 3D – 4D, phim tư liệu… sẽ được ứng dụng trong không gian trưng bày, nhằm nâng cao tính tương tác và trải nghiệm cho khách tham quan, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Khu ngoại thất của bảo tàng dự kiến trưng bày các hiện vật kích thước lớn như vũ khí, phương tiện chiến đấu, kết hợp với không gian tưởng niệm nhằm tôn vinh các Anh hùng liệt sĩ, Mẹ Việt Nam anh hùng và đồng bào đã hy sinh trong chiến tranh. Đây không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn là không gian tri ân và giáo dục truyền thống.

Tỉnh Quảng Trị kỳ vọng, khi hoàn thành, Bảo tàng “Ký ức chiến tranh và khát vọng hòa bình” sẽ trở thành điểm đến văn hóa – du lịch quan trọng, gắn kết với cụm di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, góp phần thu hút du khách trong và ngoài nước.