Quyền Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường: Không để vốn nằm chờ dự án do vướng mắc, thiếu phối hợp

Thông tin được đưa ra tại cuộc họp trực tuyến với các địa phương, ban quản lý dự án và chủ đầu tư về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2025 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 5/8/2025.

Theo báo cáo của Vụ Kế hoạch- Tài chính, trong quý I/2025, Bộ đã phân bổ gần 20.800 tỷ đồng cho các dự án đầu tư công. Ngay sau khi hợp nhất tổ chức bộ máy, Bộ đã có văn bản hướng dẫn Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố và chủ đầu tư triển khai thực hiện các dự án. Tính đến hết tháng 7/2025, cả nước có 257 dự án đang thi công, trong đó 151 dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2025, còn lại 106 dự án chuyển tiếp sang năm 2026.

Trong một số đơn vị phân bổ vốn lớn như Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi được giao kế hoạch vốn hơn 14.400 tỷ đồng cho 226 dự án, đã giải ngân được 35% sau 7 tháng, ước cả năm đạt 91%. Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai triển khai 35 dự án với kế hoạch hơn 2.400 tỷ đồng, hiện đạt hơn 30%, dự kiến cả năm đạt 87%. Cục Thủy sản và Kiểm ngư thực hiện 17 dự án với gần 1.600 tỷ đồng, đã giải ngân 44%, ước đạt 94% kế hoạch cả năm.

Trong tổng số dự án, có 244 dự án được xác định là không vướng mắc với số vốn gần 10.900 tỷ đồng, tuy nhiên tỷ lệ giải ngân mới đạt 34%. Ngược lại, 86 dự án gặp khó khăn về nhiều mặt, với tổng vốn gần 8.700 tỷ đồng, giải ngân đạt khoảng 30%.

Về nguyên nhân, qua phân tích, 35 dự án gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng, 17 dự án vướng về vật liệu, giá cả và điều kiện thi công; 12 dự án gặp trở ngại về thủ tục thanh toán, 12 dự án khác gặp khó về tổ chức quản lý chủ đầu tư...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sau 7 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của Bộ đạt khoảng 30%, thấp hơn mức bình quân cả nước là 42%, nhưng lại cao hơn so với bình quân của khối bộ, ngành là 28%. Tuy vậy, khoảng cách giữa khối lượng vốn đã bố trí và số tiền thực sự giải ngân vẫn còn rất lớn.

Theo ước tính, từ nay đến cuối năm 2025, Bộ có khả năng giải ngân khoảng 85% tổng số vốn được giao. Số còn lại, khoảng 3.100 tỷ đồng, chưa thể giải ngân trong năm 2025. Trong đó, khoảng 1.000 tỷ đồng là phần vốn dư theo tổng mức đầu tư, có thể điều chuyển cho các dự án khác. Tuy nhiên, còn lại 2.100 tỷ đồng là vốn chưa giải ngân được mà không nằm trong diện điều chỉnh kỹ thuật, đòi hỏi phải làm rõ nguyên nhân và có giải pháp cụ thể để xử lý.

Một phần lớn số vốn chậm giải ngân đến từ các chủ đầu tư nằm tại địa phương, dưới hình thức các ban quản lý dự án thuộc Bộ. Mặc dù nhóm này chỉ chiếm khoảng 15% về số lượng dự án, nhưng chiếm tới 40- 45% tổng số vốn.

Để thúc đẩy tiến độ trong các tháng cuối năm 2025, Vụ Kế hoạch- Tài chính kiến nghị lập điều chỉnh kế hoạch giải ngân chi tiết, ưu tiên đẩy mạnh giải ngân với 244 dự án đang được xác định là không vướng mắc, nhưng hiện mới giải ngân được khoảng 3.700 tỷ đồng.

 Dự án không vướng thì phải tập trung giải ngân ngay, không đổ lỗi cho khách quan. Các dự án thực sự vướng mắc thì phải nhận diện rõ vấn đề, đề xuất giải pháp cụ thể, dứt khoát không để vốn nằm chờ vì thiếu trách nhiệm phối hợp. Nếu đồng bộ giải pháp, quyết liệt hành động, giải ngân 100% vốn đầu tư công sẽ trở thành động lực thực chất thúc đẩy tăng trưởng, phát triển hạ tầng, nông nghiệp xanh và chuyển đổi số toàn ngành. 

Tại cuộc họp, Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh nguyên nhân chậm giải ngân phần lớn nằm ở khâu tổ chức thực hiện và sự chủ động của từng đơn vị. “Dự án không vướng thì phải tập trung giải ngân ngay, không đổ lỗi cho khách quan. Các dự án thực sự vướng mắc thì phải nhận diện rõ vấn đề, đề xuất giải pháp cụ thể, dứt khoát không để vốn nằm chờ vì thiếu trách nhiệm phối hợp”.

Quyền Bộ trưởng giao Vụ Kế hoạch– Tài chính phối hợp với các đơn vị xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết đến từng tháng, từng nhóm dự án, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, chủ đầu tư. 

Bộ yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục phê duyệt các dự án khởi công mới, chủ động rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn phù hợp với khả năng giải ngân thực tế, tránh tình trạng “vốn chờ dự án”.

Với các dự án gặp vướng mắc về tài nguyên nước, đất đai, Bộ sẽ tăng cường cơ chế phối hợp chặt chẽ với các địa phương để tháo gỡ kịp thời, bảo đảm tiến độ thi công. Ông cũng nhấn mạnh việc phân cấp rõ trách nhiệm, địa phương nào chậm, đơn vị nào chậm sẽ phải kiểm điểm trách nhiệm cá nhân.

Về dài hạn, Quyền Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành đổi mới tư duy ngay từ khâu lập kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030. Các dự án đề xuất phải gắn sát với năng lực thực hiện, dự toán chính xác, tránh tình trạng vốn dư do áp dụng đơn giá, định mức thiếu thực tế.

Bộ cũng sẽ thiết lập hệ thống dữ liệu theo dõi tiến độ giải ngân minh bạch, giám sát trách nhiệm từng chủ đầu tư, từng địa phương để có căn cứ điều chỉnh phân bổ nguồn lực hợp lý, hiệu quả. “Không nể nang, không trì hoãn. Tỉnh nào thiếu trách nhiệm, chủ đầu tư nào không đủ năng lực thì không giao nhiệm vụ nữa”, Quyền Bộ trưởng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu giải ngân tối đa để thúc đẩy tăng trưởng, Quyền Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành Nông nghiệp và Môi trường coi đây là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong những tháng cuối năm 2025. Theo ông, “nếu đồng bộ giải pháp, quyết liệt hành động, giải ngân 100% vốn đầu tư công sẽ trở thành động lực thực chất thúc đẩy tăng trưởng, phát triển hạ tầng, nông nghiệp xanh và chuyển đổi số toàn ngành”.